bởi Tuấn – Vua Cồn
Cahors là vùng vang đỏ ở Tây Nam nước Pháp, nằm dọc thung lũng sông Lot, và là quê gốc của giống nho Malbec. Muốn ghi AOC Cahors trên nhãn, vang phải là vang đỏ, có ít nhất 70% Malbec, phần còn lại là Merlot hoặc Tannat. Vang Cahors màu rất sẫm, nhiều tannin, khô và chua hơn Malbec Argentina; từ thời Trung cổ người ta đã gọi nó là “vang đen”.
Mục lục
- Cahors ở đâu, làm vang từ bao giờ
- Luật AOC Cahors: đọc nhãn thế nào
- Đất và khí hậu: bậc thềm sông và cao nguyên Causses
- Malbec Cahors khác Malbec Argentina thế nào
- Chai Cahors đang có ở Vua Cồn
- Uống vang Cahors thế nào cho hợp
- Câu hỏi thường gặp
- Vang Cahors là gì?
- Vì sao vang Cahors được gọi là vang đen?
- Côt và Auxerrois có phải là Malbec không?
- Cahors có vang trắng không?
- Malbec Pháp khác Malbec Argentina thế nào?
Nói tới rượu vang Pháp, khách thường nhớ Bordeaux, Bourgogne, Champagne. Cahors ít người nhắc hơn, nhưng là chỗ đáng biết nếu bạn thích Malbec: cùng một giống nho mà vang ở đây khác hẳn chai Mendoza quen thuộc. Bài này nói gọn vùng ở đâu, luật nhãn ra sao, đất và khí hậu, khác Argentina chỗ nào, và những chai Cahors đang có trên kệ bên mình.
Cahors ở đâu, làm vang từ bao giờ
Cahors là thị trấn thuộc tỉnh Lot, phía đông Bordeaux. Vườn nho phần lớn nằm ở phía tây thị trấn, men theo các khúc uốn của sông Lot, qua các làng Mercuès, Parnac, Luzech, Prayssac, Grézels, Puy-l’Évêque và Vire-sur-Lot. Theo Wikipedia, toàn vùng có khoảng 4.200 ha nho, mật độ trồng tối thiểu 4.000 gốc mỗi ha.
Nho có ở đây từ khoảng năm 50 trước Công nguyên. Thế kỷ 13, thương nhân Cahors chở vang xuôi sông xuống Bordeaux rồi sang Anh; về sau thứ “vang đen” này còn đi tiếp từ Anh sang Nga. Ở Nga và Moldova ngày nay vẫn có loại vang tên Kagor, tên mượn từ Cahors, nhưng là vang khác hẳn. Cuối thế kỷ 19, rệp phylloxera (1883–1885) tàn phá vườn nho. Tháng 2 năm 1956, đợt băng giá phá gần hết vườn trong vùng; khi trồng lại, Malbec chiếm phần lớn hơn hẳn trước. Năm 1971 Cahors được công nhận AOC.
Luật AOC Cahors: đọc nhãn thế nào
| Mục | Quy định |
|---|---|
| Màu vang được ghi AOC Cahors | Chỉ vang đỏ |
| Malbec | Tối thiểu 70% |
| Giống phụ | Merlot và/hoặc Tannat, tối đa 30% |
| Mật độ trồng | Từ 4.000 gốc/ha |
| Vang trắng, vang hồng cùng vùng | Không được ghi Cahors; bán dưới tên vang địa phương (vin de pays, nay là IGP) của vùng Lot |
Ở Cahors, Malbec còn có tên địa phương là Côt hoặc Auxerrois. Chữ Auxerrois này dễ gây nhầm: ở Alsace cũng có một giống nho trắng tên Auxerrois, không liên quan gì tới Malbec. Thấy nhãn ghi “Côt” hay “Auxerrois” trên chai vang đỏ Cahors thì hiểu đó là Malbec.
Vì luật chỉ dành tên Cahors cho vang đỏ, các nhà trong vùng làm vang trắng hay vang hồng phải dùng tên gọi khác. Ví dụ trên kệ bên mình có Rượu vang Chateau Lagrezette Pigeonnier White Vision (4.400.000đ), một vang trắng từ Viognier của nhà Lagrezette, và Rượu vang Georges Vigouroux Pigmentum Rose (400.000đ): cả hai đều không thể mang tên AOC Cahors dù làm ở đây.
Đất và khí hậu: bậc thềm sông và cao nguyên Causses
Sông Lot uốn lượn tạo ra nhiều bậc thềm sỏi. Bậc thấp nhất sát sông quá ẩm, không trồng nho; vườn nằm trên bậc thứ hai, thứ ba và thứ tư. Bậc thứ tư là cao nguyên đá vôi gọi là Les Causses, cao và thoáng hơn, ngày càng được các nhà làm vang để ý. Nói nôm na: vang từ thềm sỏi gần sông thường mềm, nhiều quả hơn; vang từ cao nguyên đá vôi chắc, nhiều tannin, cần thời gian hơn. Tên chai cũng hay gợi chuyện đất, như Crocus Le Calcifère (calcaire là đá vôi).
Khí hậu chủ yếu chịu ảnh hưởng Đại Tây Dương, hè nóng, đông ẩm, nhưng khác Bordeaux ở chỗ có thêm hơi hướng Địa Trung Hải nên nắng và khô hơn. Sông Lot điều hoà vi khí hậu quanh vườn. Khối núi Massif Central ở gần thỉnh thoảng gây băng giá mùa đông rất nặng, như năm 1956.
Malbec Cahors khác Malbec Argentina thế nào
Malbec từng là một trong các giống nho của Bordeaux, rồi theo người Pháp sang Argentina giữa thế kỷ 19 và thành công lớn ở Mendoza. Vì vậy nhiều người biết Malbec Argentina trước, rồi mới biết Cahors. Hai bên còn bắt tay nhau: từ năm 2007, hiệp hội vang Cahors hợp tác với Wines of Argentina; ngày Malbec thế giới 17/4 cũng do Wines of Argentina khởi xướng. Đọc thêm phía Argentina ở bài Malbec Argentina.
| Cahors (Pháp) | Mendoza (Argentina) | |
|---|---|---|
| Vườn nho | Thềm sông Lot và cao nguyên đá vôi, độ cao thấp | Chân dãy Andes, vườn nằm cao, nắng gắt, khô |
| Tỉ lệ Malbec | Từ 70%, có thể phối Merlot, Tannat | Thường ghi Malbec trên nhãn, nhiều chai gần như 100% |
| Phong cách chung | Màu sẫm, tannin chắc, chua rõ, vị quả đen lẫn chút đất, khô | Quả chín, mềm, tròn vị, dễ uống khi còn trẻ |
| Hợp ai | Người thích vang đỏ khô, chắc, ăn cùng món đậm | Người mới uống vang đỏ, thích vị quả |
Đây là xu hướng chung theo vùng, không phải chai nào cũng đúng như vậy. Nhà làm, năm nho và cách ủ gỗ đều làm vang khác đi.
Chai Cahors đang có ở Vua Cồn
Trên web hiện có khoảng chục chai Cahors, phần lớn là Malbec hoặc Malbec phối Merlot. Toàn bộ nhóm Malbec các nước (hiện 261 chai) xem ở mục vang Malbec; riêng Cahors lọc ở trang vùng Cahors.
| Chai | Nhà làm | Giống nho (theo web) | Giá |
|---|---|---|---|
| Rượu vang Georges Vigouroux Pigmentum Malbec | Georges Vigouroux | Malbec | 415.000đ |
| Rượu vang Crocus Latelier | Crocus | Malbec | 730.000đ |
| Chevalier du Chateau Lagrezette | Chateau Lagrezette | Malbec | 1.020.000đ |
| Cedre Heritage Malbec Cahors | Chateau Du Cedre | Malbec | 609.000đ |
| Chateau Pech De Jammes | Chateau Pech de Jammes | Malbec | 1.030.000đ |
| Rượu vang Chateau de Haute Serre Malbec | Chateau de Haute Serre | Malbec, Merlot | 1.100.000đ |
| Rượu vang Crocus Le Calcifere | Crocus | Malbec | 1.485.000đ |
| Chateau Lagrezette Malbec | Chateau Lagrezette | Malbec | 1.935.000đ |
| Chateau Leret Monpezat | Chateau Leret | Malbec, Merlot | 3.120.000đ |
| Chateau Lagrezette Pigeonnier Malbec | Chateau Lagrezette | Malbec | 6.600.000đ |
Cách chọn nhanh: muốn thử Cahors lần đầu với giá mềm thì Pigmentum Malbec hoặc Crocus Latelier. Tầm giữa, có chiều sâu hơn: Chateau Pech De Jammes, Haute Serre, Chevalier du Chateau Lagrezette. Làm quà hoặc để dành: Crocus Le Calcifere, Chateau Lagrezette Malbec, và chai cao nhất của nhà Lagrezette là Pigeonnier. Château du Cèdre, Haute-Serre và Lagrézette đều là những cái tên quen của vùng, có tên trong danh sách nhà làm vang Cahors trên Wikipedia.
Uống vang Cahors thế nào cho hợp
Vang Cahors trẻ khá chắc, nên mở chai trước 30–60 phút hoặc rót qua bình thở; nhiệt độ rót khoảng 16–18°C, đừng để ở nhiệt độ phòng nóng kiểu mùa hè Hà Nội. Ly vang đỏ miệng rộng là đủ.
Vị chua và tannin của Cahors hợp món nhiều đạm, nhiều mỡ: bò bít tết, bò nướng lá lốt, sườn nướng, vịt quay, thịt kho đậm. Ở quê nhà người ta ăn Cahors với món vịt, ngỗng và các món hầm của Tây Nam Pháp. Món cá hấp, đồ gỏi chua cay thì nên chọn vang trắng thay vì Cahors.
Tóm lại, Cahors là “Malbec gốc”: vang đỏ khô, sẫm màu, chắc vị, luật chỉ cho vang đỏ với tối thiểu 70% Malbec mang tên vùng. Cần tư vấn chai theo món hay theo ngân sách, nhắn Zalo 038.737.6666 hoặc ghé 38 Trần Cung, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội.
Câu hỏi thường gặp
Vang Cahors là gì?
Là vang đỏ của vùng Cahors, tỉnh Lot, Tây Nam nước Pháp. Luật AOC yêu cầu tối thiểu 70% Malbec, phần còn lại là Merlot hoặc Tannat. Vang màu sẫm, khô, tannin chắc.
Vì sao vang Cahors được gọi là vang đen?
Vì màu rất sẫm của Malbec trồng ở đây. Tên “black wine” có từ thời Trung cổ, khi vang Cahors được chở qua Bordeaux sang Anh và sau đó sang Nga.
Côt và Auxerrois có phải là Malbec không?
Ở Cahors thì đúng, Côt và Auxerrois là tên địa phương của Malbec. Riêng ở Alsace, Auxerrois là một giống nho trắng khác, không phải Malbec.
Cahors có vang trắng không?
Có nhà trong vùng làm vang trắng và vang hồng, nhưng chỉ vang đỏ mới được ghi AOC Cahors. Vang trắng, hồng bán dưới tên vang địa phương (IGP) của vùng Lot.
Malbec Pháp khác Malbec Argentina thế nào?
Nói chung Malbec Cahors chắc, chua rõ, nhiều tannin và khô hơn; Malbec Mendoza chín quả, mềm, tròn vị hơn. Cahors còn được phối thêm Merlot hoặc Tannat, tối đa 30%.
