Rượu Vang Cabernet Franc

Cabernet Franc từ đâu ra

Đây là giống nho già của vùng Tây Nam nước Pháp, có họ hàng với vài giống cổ xứ Basque. Điều làm nó nổi tiếng là vai "cha mẹ": năm 1997, nhóm nghiên cứu ở UC Davis công bố kết quả ADN cho thấy Cabernet Sauvignon là con lai tự nhiên giữa Cabernet Franc và Sauvignon Blanc. Về sau người ta còn tìm ra Cabernet Franc là cha của Merlot, và Carménère cũng sinh ra từ nó. Nói gọn, gần như cả họ nho Bordeaux đều có chung một ông tổ.

Vì chín sớm hơn Cabernet Sauvignon và chịu được đất lạnh, giống này hợp với Saint-Émilion, Pomerol và thung lũng sông Loire. Ở Loire, Chinon được công nhận AOC từ năm 1937 và rượu đỏ ở đây gần như toàn Cabernet Franc.

Mỗi vùng một gương mặt

Chai Loire thường nhẹ người, chua tươi, mùi mâm xôi, ớt chuông và đá ướt. Đất đá vôi ở Saumur-Champigny cho rượu thanh, còn đất sỏi cát ven sông ở Chinon cho rượu mềm, uống sớm được. Sang bờ phải Bordeaux, Cabernet Franc đi cùng Merlot, thêm khung và mùi thảo mộc cho rượu: Chateau Cheval Blanc là ví dụ hiếm hoi khi tỷ lệ Cabernet Franc trong vườn ngang hoặc hơn Merlot, khoảng một nửa diện tích.

Ở Ý, vùng biển Bolgheri cho Cabernet Franc chín đậm hơn hẳn; Le Macchiole Paleo làm 100% Cabernet Franc từ niên vụ 2001. Argentina và Chile thì cho rượu đầy đặn, quả chín, mùi tiêu và vani từ gỗ sồi, như Kaiken Indomito Cabernet Franc hay El Enemigo Cabernet Franc ở Mendoza.

Chọn chai theo tầm tiền

Dưới nửa triệu có mấy chai Chinon, Saumur-Champigny giản dị, uống liền không cần chờ, ví dụ Domaine d'Etilly Chinon. Khoảng một triệu là đoạn đáng tiền nhất của Loire: Domaine La Perruche Terroir de Craie Saumur-Champigny cho đúng cái chất phấn vôi mà tên chai nhắc tới. Một đến hai triệu có Domaine des Roches Neuves Les Terres Chaudes Saumur Champigny, chai mà người mê Loire hay nhắc, cùng nhiều Saint-Émilion Grand Cru có Cabernet Franc trong bản phối.

Từ vài triệu trở lên là chuyện sưu tầm: Clos Rougeard Le Clos Saumur Champigny của nhà Foucault, các château hạng 1855, và trên cùng là Cheval Blanc ở mức vài chục triệu. Phần lớn chai trong danh mục này là vang phối trộn, Cabernet Franc chỉ là một phần, nên ai muốn nếm đúng giống nho thì nên chọn chai Loire hoặc chai ghi rõ Cabernet Franc trên nhãn.

Uống và ăn cùng gì

Chai Loire nên ướp hơi mát, quanh 15 độ, vì độ chua của nó sáng lên khi lạnh nhẹ. Rượu này hợp món có rau thơm và vị chua: nem nướng Nha Trang cuốn bánh tráng với rau sống, gà nướng lá chanh, chả cá Lã Vọng nhiều thì là. Chai Bordeaux hay Bolgheri nặng hơn thì để cho bò lúc lắc, sườn cừu, vịt quay.

Chai Loire trẻ không cần thở lâu, mở nút là rót. Saint-Émilion hay Pauillac hơn mười năm tuổi thì nên dựng đứng chai một ngày trước khi mở cho cặn lắng, rồi chắt nhẹ sang bình. Rượu Loire còn thừa có thể đậy nút, cất tủ mát, hôm sau uống vẫn ngon, có khi còn mở mùi hơn.

Vài điều khách hay nhầm

Nhiều người nghĩ Cabernet Franc là bản "nhẹ" hay bản kém của Cabernet Sauvignon. Thực tế nó là cha mẹ, và ở những vườn hợp đất nó làm ra rượu đắt hơn cả con mình: Cheval Blanc và các chai Clos Rougeard là ví dụ. Cũng có khách thấy chữ Bourgueil, Saint-Nicolas-de-Bourgueil, Anjou trên nhãn mà không biết đó là gì; đó đều là làng vùng Loire, rượu đỏ ở đó gần như toàn Cabernet Franc, như Domaine Lorieux Les Barbeaux Saint Nicolas de Bourgueil.

Mùi ớt chuông xanh là đặc điểm của giống, không phải lỗi. Ai không quen mùi đó thì bắt đầu bằng chai Argentina, quả chín hơn, rồi mới quay về Loire.

Xem toàn bộ bộ sưu tập rượu vang nhập khẩu tại VUACON.

Câu hỏi thường gặp

Xem thêm trong Rượu Vang & Champagne

• Rượu Vang Đỏ
• Rượu Vang Pháp
• Rượu Vang Trắng
• Rượu Vang Ý
• Rượu Vang Cabernet Sauvignon
• Rượu Vang Merlot
• Rượu Vang Chardonnay
• Rượu Vang Pinot Noir
• Rượu Vang Shiraz (Syrah)
• Rượu Vang Chile
• Rượu Vang Úc
• Champagne & Vang sủi