Rượu Vang Saint-Émilion

Thị trấn trên đá vôi và bảng xếp hạng mười năm một lần

Saint-Émilion là thị trấn cổ nằm trên một mỏm đá vôi phía đông sông Dordogne, đối diện vùng Médoc ở bờ trái. Năm 1999, cả vùng nho quanh thị trấn được UNESCO công nhận là di sản thế giới, vùng trồng nho đầu tiên được ghi danh theo dạng cảnh quan. Khác Médoc với bảng 1855 gần như đóng băng, Saint-Émilion có bảng xếp hạng riêng từ năm 1955 và được xét lại khoảng mười năm một lần: 1969, 1986, 1996, 2006, 2012 và 2022. Bản 2006 từng bị tòa hủy, phải quay về dùng bản 1996 cho vài vụ.

Điều khách hay nhầm là chữ trên nhãn. Saint-Émilion Grand Cru là tên một vùng rượu có quy định chặt hơn Saint-Émilion thường, chưa phải xếp hạng. Bảng xếp hạng mới có hai bậc: Grand Cru Classé và trên đó là Premier Grand Cru Classé, chia A và B. Bản 2022 có 2 nhà hạng A là Figeac và Pavie, 12 nhà hạng B và 71 nhà Grand Cru Classé. Bốn tên lớn là Cheval Blanc, Ausone, Angélus và La Gaffelière đã rút khỏi bảng, vì không đồng ý với cách chấm điểm mới; rượu của họ vẫn ghi Saint-Émilion Grand Cru trên nhãn.

Đất nào ra rượu nấy

Merlot thường chiếm khoảng 60% trở lên trong chai Saint-Émilion, phần còn lại chủ yếu là Cabernet Franc. Trên cao nguyên đá vôi và các sườn dốc quanh thị trấn, rượu có khung chắc, chua tươi và để được lâu; Troplong Mondot, Pavie Macquin, Bélair-Monange đều nằm ở vùng đất này. Phía tây bắc, giáp Pomerol, đất sỏi và sét lại hợp Cabernet Franc, và đó là lý do Château Cheval Blanc dùng Cabernet Franc khoảng một nửa vườn, một tỷ lệ rất hiếm ở Bordeaux. Rượu vùng đất cát gần sông thì nhẹ hơn, uống sớm hơn. Vì vậy hai chai cùng ghi Saint-Émilion Grand Cru có khi khác nhau rất xa: chai trên đá vôi cần chờ, chai đất cát thì mở được ngay. Hỏi bên mình vị trí vườn của từng château nếu bạn định cất rượu lâu.

Chọn chai theo khoảng giá

Dưới một triệu rưỡi là chỗ để làm quen: Château Le Freyche Saint-Émilion, Château Haut Saint Brice, Héritage de Monlot, Château Mauvinon, Relais de la Dominique là chai nhánh của Château La Dominique, và Les Tours de Belcier. Khoảng một rưỡi đến ba triệu là phần đông nhất, nhiều chai Grand Cru Classé thật: Château Laroze, Château Fombrauge, Clos de l'Oratoire, Grand Mayne, Berliquet, Côte de Baleau, Balestard la Tonnelle, Saint-Georges Côte Pavie, cùng Badette và Mangot là hai nhà vừa được đưa vào bảng năm 2022.

Từ ba đến bảy triệu là Fleur Cardinale, Château La Dominique, Château Pavie Macquin, Château Troplong Mondot và Cuvée Privée của La Gaffelière. Ai thích rượu cũ có chai Château Fonplégade vụ 1985. Nhóm trên cùng gồm Péby Faugères, Bélair-Monange, Château Valandraud và Cheval Blanc, chai để làm quà hoặc cất cho dịp lớn.

Mở chai và ăn kèm

Saint-Émilion mềm hơn vang Médoc cùng giá, chát tròn hơn, nên dễ hợp mâm cơm Việt. Bò sốt vang, bò kho, vịt om sấu, ngỗng quay, gà nấu nấm đều đi được; món nấm hương, nấm rừng càng làm rõ mùi đất của chai đã có tuổi. Chai Grand Cru trẻ nên rót ra bình chờ chừng một tiếng. Chai cũ như Fonplégade 1985 thì ngược lại: dựng đứng chai một hai ngày cho cặn lắng, mở nhẹ tay, rót chậm và uống sớm sau khi mở, vì rượu già mất mùi nhanh khi gặp không khí.

Xem toàn bộ bộ sưu tập rượu vang nhập khẩu tại VUACON.

Câu hỏi thường gặp