Cognac & Brandy

Cognac & Brandy đang bán: số chai và giá theo nhóm

Brandy, cognac, armagnac, calvados: khác ở đâu

Bốn cái tên này giống nhau ở chỗ đều là rượu trái cây chưng cất rồi ủ gỗ. Khác nhau ở nguyên liệu, vùng và cách chưng.

Cognac đi từ một thứ vang trắng rất chua và nhẹ cồn, phần lớn là giống Ugni Blanc. Qua hai lượt chưng, rượu ra thanh và thơm mùi hoa quả. Vùng Cognac được chia nhỏ thành sáu cru dựa trên thổ nhưỡng; rượu của Grande Champagne và Petite Champagne nổi tiếng chịu được ủ rất lâu. Chữ Champagne ở đây chỉ loại đất phấn, không liên quan tới vang sủi.

Armagnac ở Gascogne, phía nam vùng Cognac, gồm ba khu Bas-Armagnac, Ténarèze và Haut-Armagnac. Theo hội đồng armagnac, khoảng 95% rượu được chưng một lần trong cột đồng liên tục, nên armagnac giữ nhiều hương nguyên liệu hơn, vị mộc và đậm hơn cognac. Armagnac còn hay đóng chai theo một năm chưng cất duy nhất; trong mục có cả dãy Laubade theo năm, từ thập niên 1940 trở đi.

Calvados là rượu táo của Normandy, có khi thêm lê. Có ba tên gọi: Calvados, Calvados Pays d'Auge bắt buộc chưng hai lần bằng nồi, và Calvados Domfrontais phải có ít nhất 30% lê. Rượu nằm gỗ sồi tối thiểu hai năm.

Mục còn vài chai ít gặp. Brandy trái cây của G.E. Massenez như Poire Williams (1.860.000đ) chưng từ lê, không ủ gỗ lâu nên trong như nước. Fine de Bourgogne là brandy chưng từ vang Burgundy, còn Marc de Bourgogne chưng từ bã nho sau khi ép, cùng họ với grappa của Ý; hai chai Domaine de la Romanée-Conti trong mục thuộc loại này.

VS, VSOP, XO: con số tuổi đằng sau

Một chai cognac là hỗn hợp của nhiều mẻ rượu khác tuổi, và chữ trên nhãn luôn tính theo mẻ non nhất. Hai năm trong gỗ là đủ để ghi VS. Lên VSOP phải gấp đôi, tức bốn năm. Napoléon đòi sáu năm. XO đòi mười năm.

Con số mười năm của XO là luật tương đối mới. Hội đồng liên ngành cognac (BNIC) nâng nó từ sáu lên mười, áp dụng từ ngày 1 tháng 4 năm 2018, cho một năm chuyển tiếp để bán nốt những chai XO cũ đã đóng sẵn. Lý do BNIC đưa ra là phần đông nhà làm vốn đã pha XO bằng rượu già hơn mức cũ. Vì vậy chai XO bạn mua hôm nay chắc chắn theo chuẩn mười năm.

Armagnac đổi theo cùng thời điểm: XO và Hors d'Âge cũng phải từ 10 năm. Calvados dùng thang tuổi riêng, nên đừng so giá XO calvados với XO cognac.

Trong mục, chai được chia sẵn theo hạng: VSOP, XO và cognac cao cấp gồm Extra, Paradis, Louis XIII. Bảng tuổi đầy đủ kèm ví dụ ở bài phân biệt cognac VS, VSOP và XO.

Các nhà trong mục

Bốn nhà lớn Hennessy, Martell, Rémy Martin, Courvoisier chiếm phần lớn kệ cognac phổ thông. Martell VS (800.000đ) và Courvoisier VS (680.000đ) là hai chai mềm giá nhất của nhóm này. Mọi chai Rémy Martin đều ghi Fine Champagne, nghĩa là rượu chỉ lấy từ hai cru Grande và Petite Champagne.

Nhà nhỏ có Hine, Frapin, Delamain, Tesseron, Bache-Gabrielsen, Hardy. Lhéraud và Jean Grosperrin bán cognac theo năm và theo cru, nhiều chai đóng ở độ cồn cao hơn 40%. Bên armagnac, Château de Laubade là nhà có nhiều chai nhất, bên cạnh Tariquet, Larressingle, Delord. Calvados có Christian Drouin, Château du Breuil, Père Magloire, Boulard.

Bảng giá nhóm cognac và brandy

Bảng tự cập nhật theo giá niêm yết. Đầu tiên là tầm giá dễ mua, đã bỏ chai bản hộp Tết:

Còn đây là armagnac đóng chai theo năm, hợp tìm quà năm sinh:

Bài rượu armagnac là gì giải thích cách đọc nhãn armagnac năm.

Chọn theo ngân sách và người nhận

Mua để pha cocktail hay nấu sốt thì không cần đi quá hạng VS. Mua biếu người mới uống, một chai VSOP của nhà lớn là lựa chọn an toàn, rượu mềm hơn VS rõ rệt mà giá chưa đội lên nhiều. Với người đã quen cognac, thử đổi sang nhà nhỏ như Hine hay Frapin ở cùng hạng tuổi, vị sẽ khác hẳn kiểu quen thuộc của bốn nhà lớn.

Người thích sưu tầm thường để ý armagnac năm: một chai Laubade đúng năm sinh hay năm cưới là món quà khó trùng. Ai cần chai thật nổi bật trên bàn tiệc thì nhóm cognac cao cấp có Martell Cordon Bleu (3.800.000đ), Hennessy Paradis và Louis XIII. Dịp Tết, các nhà lớn còn ra bản hộp theo con giáp, giá thường nhỉnh hơn chai thường cùng hạng.

Calvados ít người biết nên dễ gây bất ngờ. Chai Château du Breuil 15 năm (4.540.000đ) cho mùi táo nướng, quế, hợp người không thích vị gỗ quá đậm của cognac XO.

Uống và cất

Uống thuần thì rót khoảng 30ml vào ly nhỏ miệng thu, để vài phút, cầm ly ở chân. Không cần hâm. VS và VSOP pha được với nước gừng, soda hoặc làm cocktail Sidecar. Calvados trẻ uống lạnh cũng ngon, armagnac già thì nên uống chậm sau bữa ăn. So với whisky, cognac thiên về quả khô, hoa, gỗ; bài cognac và whisky khác nhau thế nào so kỹ hơn.

Chai để đứng, tránh nắng. Cognac không già thêm sau khi đóng chai, nên một chai VSOP cất lâu vẫn là VSOP. Chai Hennessy, Rémy Martin, Louis XIII là mấy cái tên hay bị làm giả nhất. Trước khi trả tiền, bạn soi tem điện tử nhập khẩu dán qua nắp, đọc nhãn phụ tiếng Việt xem tên nhà nhập khẩu, và giữ lại hoá đơn.

Xem toàn bộ bộ sưu tập rượu mạnh nhập khẩu tại VUACON.

Câu hỏi thường gặp

Các nhóm trong Cognac & Brandy

• Cognac & Brandy Cognac
• Cognac & Brandy Armagnac
• Cognac & Brandy XO
• Cognac & Brandy Special Cognac
• Cognac & Brandy VSOP
• Cognac & Brandy Calvados

Xem thêm trong Rượu mạnh

• Rượu Whisky
• Grappa · Absinthe · Soju · Khác
• Rượu Gin
• Tequila & Mezcal
• Rượu Vodka
• Rượu Rum
• Rượu Shochu Nhật Bản
• Rượu Mao Đài & Rượu Trung Quốc