bởi Tuấn – Vua Cồn
Sake mở nắp để được bao lâu? Sake đã mở nắp, đậy kín và để tủ lạnh, ngon nhất trong khoảng 1–2 tuần: sake hạng ginjo, daiginjo và sake chưa thanh trùng (nama) nên uống trong khoảng 1 tuần; sake thanh trùng thông thường giữ được chừng 2 tuần. Sau đó rượu không thành độc, nhưng mùi thơm nhạt dần và vị đổi. Chai chưa mở thì sake thanh trùng giữ tốt khoảng 10 tháng kể từ ngày đóng chai, sake nama chỉ khoảng 2–3 tháng và phải để lạnh.
Mục lục
- Sake mở nắp để được bao lâu: vì sao sake không có hạn sử dụng trên nhãn
- Bảng thời gian theo từng loại sake
- Áp vào chai bên mình đang bán
- Cất sake đã mở thế nào cho lâu
- Nhận biết sake đã kém
- Chai đã kém ngon thì làm gì
- Kết lại
- Câu hỏi thường gặp
- Rượu sake có hạn sử dụng không?
- Sake đã mở có cần để tủ lạnh không?
- Sake để lâu có uống được không?
- Sake mở rồi để ngoài được bao lâu?
- Dassai mở ra để được bao lâu?
Nhiều khách mua chai rượu sake 720 ml về, uống nửa chai rồi để trên kệ bếp cả tháng, tới lúc rót lại thấy vàng và hắc. Bài này tổng hợp số ngày theo từng loại, cách đọc nhãn Nhật để biết chai đóng từ bao giờ, cách cất và cách xử lý chai đã kém ngon.
Sake mở nắp để được bao lâu: vì sao sake không có hạn sử dụng trên nhãn
Ở Nhật, rượu nói chung (sake, vang, whisky, shochu) không bắt buộc in hạn sử dụng, vì cồn giúp rượu giữ được lâu. Thứ bắt buộc in là ngày sản xuất, thực chất là tháng đóng chai, thường ghi dạng 製造年月 kèm năm và tháng. Đây là mốc để bạn tính tuổi chai. Một số nhà làm coi trọng độ tươi thì tự in thêm hạn nên dùng; nếu thấy thì làm theo hướng dẫn đó.
Sake chưa mở không hỏng theo kiểu thức ăn, nhưng mùi và vị thay đổi theo thời gian. Có chai thay đổi theo hướng tốt: nhiều nhà làm sake ủ chủ ý 10–15 năm, màu ngả hổ phách, mùi hạt, nước tương, miso. Nhưng với các chai sake thơm, nhẹ đang bán phổ biến, uống càng gần ngày đóng chai càng đúng ý người làm.
Bảng thời gian theo từng loại sake
Các con số dưới đây lấy theo giáo trình sake của WSET (Wine & Spirit Education Trust), được trang SAKE Street của Nhật dẫn lại. Hiểu là mốc giữ chất lượng tốt, không phải mốc an toàn.
| Loại sake | Chưa mở (tính từ ngày đóng chai) | Đã mở, đậy kín, để tủ lạnh | Cất ở đâu |
|---|---|---|---|
| Nama (chưa thanh trùng) | Khoảng 2–3 tháng, tối đa nên uống trước 6 tháng | Khoảng 1 tuần | Luôn để lạnh, tốt nhất dưới 5°C |
| Ginjo, daiginjo, junmai daiginjo (thanh trùng) | Khoảng 10 tháng | Khoảng 1 tuần | Nên để lạnh |
| Junmai, honjozo, sake thường (thanh trùng) | Khoảng 10 tháng | Khoảng 2 tuần | Nơi mát, tối; đã mở thì để lạnh |
| Nigori (sake đục), sake dưới 14% cồn | Khoảng 10 tháng | Uống sớm, khoảng 1 tuần | Nên để lạnh |
| Sake ủ lâu (koshu) | Không có mốc cố định | Bền hơn các loại trên | Nơi mát, tối |
Áp vào chai bên mình đang bán
Các chai junmai daiginjo như Dassai 39 Junmai Daiginjo 550.000đ, Dassai 23 Junmai Daiginjo 1.765.000đ hay Sake Okunomatsu Junmai Daiginjo (nhãn xanh) 1.640.000đ thuộc nhóm thơm, mỏng: mở rồi thì để tủ lạnh và uống trong khoảng một tuần. Nhóm junmai, tokubetsu junmai như Nishinoseki Junmaishu 466.000đ chịu được lâu hơn, khoảng hai tuần.
Nhà ít người uống thì mình hay khuyên mua chai nhỏ. Sake Nanbubijin Tokubetsu Junmai 300ml 430.000đ mở ra uống một bữa là vừa, không phải lo cất. Ngược lại, chai 1,8 lít như Sake Kiku-Masamune Shiboritate Gin Rich 1.8L 1.350.000đ chỉ hợp khi có tiệc đông. Sake có ga như Sparkling Sake Kubota 600.000đ thì nên uống hết trong lần mở, vì ga thoát rất nhanh. Bảng chọn chai theo dung tích có trong bài giá rượu sake.
Cất sake đã mở thế nào cho lâu
Ánh nắng là thứ làm hỏng sake nhanh nhất. Sake bị nắng, kể cả đèn huỳnh quang chiếu lâu, sinh ra một mùi khét khó chịu mà người Nhật gọi là “mùi nắng”. Nên cất chai ở chỗ tối, hoặc bọc giấy báo.
Thứ hai là nhiệt độ. Sake thanh trùng thông thường chịu được nhiệt độ phòng nếu tránh nắng, nhưng mùa hè ở Hà Nội, Sài Gòn phòng thường nóng hơn nhiều so với nước Nhật, nên đã mở là cho vào tủ lạnh. Nhiệt độ càng thấp thì rượu ôxy hoá càng chậm.
Thứ ba là để chai đứng, khác với vang. Nằm ngang thì mặt rượu tiếp xúc không khí nhiều hơn và rượu chạm vào nắp kim loại. Tủ lạnh không đủ chỗ cho chai cao thì để nằm trong tủ lạnh vẫn tốt hơn để đứng ngoài phòng nóng. Còn ít rượu trong chai to, có thể rót sang chai nhỏ sạch, đầy tới cổ, để giảm phần không khí phía trên.
Nhận biết sake đã kém
Ngửi và nhìn là đủ. Mùi chua như dưa muối, mùi bơ, mùi dầu ăn cũ là dấu hiệu rượu đã đi xa so với ban đầu. Màu ngả vàng dần là chuyện bình thường theo thời gian và chưa chắc là hỏng. Riêng trường hợp chai đang trong mà chuyển đục (không phải sake nigori), rất có thể đã nhiễm vi khuẩn chịu cồn, vị sẽ rất chua: chai này nên bỏ, đừng tiếc.
Chai đã kém ngon thì làm gì
Có ba cách cứu. Một là đổi nhiệt độ: sake nhạt mùi khi uống lạnh đôi khi hâm nóng lại dễ chịu hơn. Hai là pha: 9 phần sake với 1 phần nước tonic là ly sake tonic đơn giản, ga và vị đắng nhẹ làm tươi lại chai đã mệt. Ba là nấu ăn: dùng thay vang trắng hoặc rượu nấu, sake junmai đậm vị umami hợp nhất. Sake nấu ăn bán sẵn thường có muối, nên khi dùng sake uống để nấu thì nêm muối theo. Cách hâm, nhiệt độ uống của từng loại có trong bài rượu sake Nhật Bản các loại và cách uống.
Kết lại
Nhớ ba con số: sake thơm (ginjo, daiginjo, nama) mở rồi khoảng 1 tuần, sake thường khoảng 2 tuần, chai chưa mở khoảng 10 tháng tính từ ngày đóng chai. Cất tối, cất lạnh, để đứng, và chọn dung tích vừa đủ uống. Muốn hỏi chai nào hợp nhà mình, nhắn Zalo 038.737.6666 hoặc ghé 38 Trần Cung, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội; phí giao tính theo ứng dụng giao hàng.
Câu hỏi thường gặp
Rượu sake có hạn sử dụng không?
Ở Nhật, sake không bắt buộc in hạn sử dụng; trên nhãn chỉ có ngày sản xuất (tháng đóng chai). Chai thanh trùng chưa mở giữ tốt khoảng 10 tháng, sake nama khoảng 2–3 tháng nếu để lạnh.
Sake đã mở có cần để tủ lạnh không?
Nên. Đã mở thì đậy kín và để tủ lạnh, nhất là sake ginjo, daiginjo, nama và nigori. Nhiệt độ thấp làm rượu ôxy hoá chậm hơn.
Sake để lâu có uống được không?
Sake không thành độc, nhưng mùi thơm nhạt và vị đổi. Nếu có mùi chua như dưa muối, mùi dầu cũ, hoặc chai trong chuyển đục thì nên bỏ.
Sake mở rồi để ngoài được bao lâu?
Sake thanh trùng chịu được nhiệt độ phòng mát nếu tránh nắng, nhưng ở Việt Nam phòng thường nóng, nên đã mở thì cho vào tủ lạnh và uống trong 1–2 tuần.
Dassai mở ra để được bao lâu?
Dassai là junmai daiginjo, thuộc nhóm sake thơm và mỏng. Mở rồi nên đậy kín, để tủ lạnh và uống trong khoảng một tuần để giữ mùi.
