Rượu Vang Barbera

Barbera từ đâu ra

Quê của Barbera là vùng đồi Monferrato ở Piedmont. Sổ sách của nhà thờ chính tòa Casale Monferrato từ khoảng năm 1246 đến 1277 đã ghi những vườn trồng giống nho này dưới tên cũ, nên đây là một trong những giống nho đỏ có giấy tờ lâu đời nhất của Ý. Suốt một thời gian dài nó là rượu uống hằng ngày của dân Piedmont: rẻ, nhiều, chua gắt, ít ai mang ra khoe.

Hai chuyện làm thay đổi số phận Barbera. Năm 1985, vụ pha methanol vào rượu ở Piedmont làm hơn ba mươi người chết, cả dòng vang rẻ của vùng mất uy tín. Sau đó các nhà làm rượu chuyển hẳn sang làm ít mà kỹ, cắt bớt năng suất và đưa Barbera vào thùng gỗ sồi nhỏ, việc đã được vài người thử từ những năm 1970. Gỗ bù cho Barbera đúng thứ nó thiếu là độ chát, rượu tròn hơn, có mùi gia vị. Barbera d'Asti được lên DOCG năm 2008, còn Nizza, vốn là một tiểu vùng Superiore của Barbera d'Asti, tách ra thành DOCG riêng từ năm 2014.

Alba, Asti, Nizza và kiểu Appassimento khác nhau ra sao

Cùng một giống nho nhưng nhãn ghi vùng nào thì rượu nghiêng về kiểu đó. Barbera d'Alba là rượu của chính các nhà làm Barolo và Barbaresco, như Vietti, Pio Cesare, Ceretto hay Sandrone. Họ để sườn đồi đẹp nhất cho Nebbiolo, nhưng tay nghề thì như nhau, nên Barbera d'Alba thường đậm, sẫm màu, quả mận chín và có khung rõ. Barbera d'Asti là vùng quê gốc, diện tích lớn hơn nhiều, rượu thơm anh đào chua, tươi và dễ uống hơn khi còn trẻ.

Nizza nằm quanh thị trấn Nizza Monferrato, khí hậu ấm nên nho chín tới, lượng đường cao đỡ lấy độ chua vốn rất cao của Barbera. Chai Nizza, nhất là bản Riserva, thường ủ gỗ lâu và để được nhiều năm. Riêng các chai ghi Appassimento thì nho được phơi cho héo bớt trước khi ép, rượu đặc, mềm, cảm giác ngọt quả, hợp người mới uống vang đỏ hoặc người quen vị vang Úc, Chile.

Chọn chai theo khoảng giá

Dưới bảy trăm nghìn có Luca Bosio Appassimento Barbera Piemonte, chai mềm và ngọt quả nhất mục, cùng Prunotto Fiulot Barbera d'Asti và một bản vang bịch Boeri cho tiệc đông người. Từ bảy trăm nghìn đến khoảng một triệu hai là vùng nhiều lựa chọn nhất: Pelissero Piani, Bava Libera, Tenuta Garetto Rosina, Bersano 4 Sorelle, Marchesi di Barolo Maraia Barbera del Monferrato. Đây là những chai mở ra uống ngay trong bữa tối, không cần đợi.

Khoảng một đến hai triệu là Barbera của các nhà lớn ở Alba: Vietti Barbera d'Alba Tre Vigne, Sandrone Barbera d'Alba, Ceretto, G.B. Burlotto, La Spinetta Ca di Pian, Elvio Cogno Bricco Merli, cùng các chai Nizza như Michele Chiarlo Montemareto hay Bersano Generala Riserva. Trên hai triệu là nhóm để dành hoặc làm quà: Cavallotto Vigna Cuculo Barbera d'Alba Superiore, Michele Chiarlo La Court Nizza Riserva, Falletto di Bruno Giacosa Barbera và Mascarello Giuseppe e Figlio Scudetto. Elvio Cogno còn có chai Barbera Pre-Phylloxera, tên gọi nhắc tới thời trước khi rệp phylloxera tàn phá vườn nho châu Âu cuối thế kỷ 19.

Uống thế nào, ăn với gì

Barbera chua nhiều, chát ít, nên nó làm được việc mà Cabernet hay làm hỏng: đi với món nhiều mỡ, nhiều nước sốt mà không làm miệng khô. Bên Ý người ta uống với mì sốt cà chua, pizza, xúc xích, thịt hầm. Trên mâm cơm Việt, mình thấy hợp nhất là thịt kho tàu, sườn rim, bún chả, vịt quay và các món nướng có chút ngọt. Vị chua của rượu cắt ngấy rất gọn.

Chai Barbera trẻ nên uống hơi mát, để tủ lạnh chừng hai mươi phút trước khi mở trong ngày nóng ở Hà Nội. Chai Superiore, Nizza Riserva hay chai đã ủ gỗ lâu thì đổ ra bình, chờ một lúc cho mùi gỗ dịu xuống rồi mới rót. Barbera trẻ không cần chờ lâu như Barolo, mở ra uống được ngay; còn bản Riserva để thêm vài năm vẫn giữ được độ tươi.

Xem toàn bộ bộ sưu tập rượu vang nhập khẩu tại VUACON.

Câu hỏi thường gặp

Xem thêm trong Rượu Vang & Champagne

• Rượu Vang Đỏ
• Rượu Vang Pháp
• Rượu Vang Trắng
• Rượu Vang Ý
• Rượu Vang Cabernet Sauvignon
• Rượu Vang Merlot
• Rượu Vang Chardonnay
• Rượu Vang Pinot Noir
• Rượu Vang Shiraz (Syrah)
• Rượu Vang Chile
• Rượu Vang Úc
• Champagne & Vang sủi