bởi Tuấn – Vua Cồn
Nam Úc (South Australia) làm ra hơn một nửa lượng vang của cả nước Úc, có 18 vùng vang chia vào các khu Barossa, Fleurieu, Mount Lofty Ranges, Limestone Coast, Lower Murray và Far North. Mỗi vùng mạnh một kiểu: Barossa và McLaren Vale làm Shiraz đậm, Clare và Eden Valley làm Riesling khô, Coonawarra làm Cabernet Sauvignon trên đất đỏ, Adelaide Hills làm vang trắng và Pinot Noir vùng mát, Riverland làm vang giá mềm.
Mục lục
- Vì sao Nam Úc làm nhiều vang nhất nước Úc
- Bảng các khu và vùng vang Nam Úc
- Barossa và Eden Valley: Shiraz đậm, Riesling trên cao
- Clare Valley và Adelaide Hills: vang trắng, vang vùng mát
- McLaren Vale và Langhorne Creek: gần biển, Địa Trung Hải
- Coonawarra và Riverland: Cabernet đất đỏ, vang uống hằng ngày
- Chọn vùng Nam Úc theo món và dịp
- Câu hỏi thường gặp
- Nam Úc có bao nhiêu vùng rượu vang?
- Vang Nam Úc chiếm bao nhiêu sản lượng vang Úc?
- Clare Valley nổi tiếng với vang gì?
- Đất terra rossa Coonawarra là gì?
- Barossa Valley và Eden Valley khác nhau thế nào?
- Vang ghi South Australia trên nhãn nghĩa là gì?
Phần lớn chai rượu vang Úc khách Việt hay mua, từ Penfolds, Jacob’s Creek tới Yalumba, đều đến từ bang này. Vì vậy hiểu vài vùng chính của Nam Úc là đọc được gần hết nhãn vang Úc trên kệ. Barossa đã có bài riêng ở mục vang Barossa; bài này đi qua toàn bang, nói vùng nào làm vang gì và chai nào đang có bên mình.
Vì sao Nam Úc làm nhiều vang nhất nước Úc
Bang trải từ vùng sông Murray rất nóng tới đồi cao quanh Adelaide và bờ biển đá vôi phía đông nam, nên có đủ kiểu khí hậu, từ nóng khô tới mát. Mưa nhìn chung ít, nhiều nơi phải tưới. Một lợi thế lớn: Nam Úc chưa từng bị rệp phylloxera tàn phá như châu Âu, nhờ kiểm dịch chặt, nên còn nhiều gốc nho già trồng từ thế kỷ 19 và vẫn trồng nho không cần ghép gốc.
Theo Wikipedia, người đầu tiên được ghi nhận trồng nho ở đây là John Barton Hack, năm 1836 ở North Adelaide. John Reynell trồng khoảng 500 cành nho năm 1841 và làm vang năm 1843. Năm 1844, bác sĩ Christopher Rawson Penfold dựng nhà “The Grange” ở Magill, mở đầu cho nhà Penfolds. Ở Barossa, các gia đình người Anh và người Silesia (gốc Đức – Ba Lan) tới định cư từ thập niên 1840.
Bảng các khu và vùng vang Nam Úc
| Khu (zone) | Vùng (tiểu vùng) | Nổi tiếng với |
|---|---|---|
| Barossa | Barossa Valley; Eden Valley (tiểu vùng High Eden) | Shiraz, Grenache, GSM; Riesling Eden Valley |
| Mount Lofty Ranges | Clare Valley (Watervale, Polish Hill River); Adelaide Hills (Lenswood, Piccadilly Valley); Adelaide Plains | Riesling Clare; Chardonnay, Sauvignon Blanc, Pinot Noir Adelaide Hills |
| Fleurieu | McLaren Vale, Langhorne Creek, Currency Creek, Kangaroo Island, Southern Fleurieu | Shiraz, Grenache; Cabernet, Malbec Langhorne Creek |
| Limestone Coast | Coonawarra, Wrattonbully, Padthaway, Mount Benson, Robe, Mount Gambier | Cabernet Sauvignon trên đất terra rossa |
| Lower Murray | Riverland | Vang sản lượng lớn, giá mềm |
| Far North | Southern Flinders Ranges | Vùng nhỏ |
Barossa, Mount Lofty Ranges và Fleurieu còn được gộp trong “siêu khu” Adelaide. Trên nhãn, chai ghi “South Australia” là nho pha từ nhiều vùng trong bang; chai ghi tên vùng hẹp như Clare Valley, Coonawarra thì nho từ đúng vùng đó.
Barossa và Eden Valley: Shiraz đậm, Riesling trên cao
Barossa Valley cách Adelaide khoảng 70 km về phía đông bắc, đáy thung lũng ấm, cho Shiraz đậm, nhiều quả chín, cùng Grenache và Mataro (Mourvèdre) để phối GSM. Eden Valley ngay bên cạnh nhưng nằm trên đồi, vườn lên tới khoảng 600 m ở Pewsey Vale, mát hơn nên nổi về Riesling khô. Hiện web có 108 chai Barossa; vài chai Eden Valley: Rượu vang Pewsey Vale Riesling (825.000đ) và Rượu vang Thorn Clarke Eden Trail Riesling (510.000đ).
Clare Valley và Adelaide Hills: vang trắng, vang vùng mát
Clare Valley ở phía bắc Barossa, gồm nhiều thung lũng nhỏ trên cao, hè ấm tới nóng nhưng chiều có gió mát. Riesling Clare khô, mùi chanh, chua sắc, là một trong những Riesling được đánh giá cao nhất thế giới. Năm 2000, một nhóm nhà làm vang Clare đóng Riesling bằng nắp vặn cùng lúc, mở đầu cho việc nắp vặn phổ biến ở Úc. Watervale là tiểu vùng nổi tiếng; đúng tên đó có Rượu vang Jim Barry Watervale Riesling (695.000đ). Clare cũng làm Shiraz, Cabernet chắc vị, như Taylors Shiraz (650.000đ).
Adelaide Hills là dải đồi khoảng 70 km sát thành phố Adelaide, mát nhờ độ cao và gió biển. Brian và Ann Croser (nhà Petaluma) trồng vườn The Tiers ở Piccadilly năm 1979, góp phần dựng tên vùng với Chardonnay, Pinot Noir và vang sủi. Trên kệ: Shaw and Smith Sauvignon Blanc (750.000đ), Rượu vang Petaluma Yellow Label Chardonnay (2.090.000đ) và Rượu vang Ashton Hills Piccadilly Valley Pinot Noir (1.170.000đ).
McLaren Vale và Langhorne Creek: gần biển, Địa Trung Hải
McLaren Vale cách Adelaide chừng một giờ xe, có khoảng 30 km bờ biển vịnh St Vincent, khí hậu kiểu Địa Trung Hải: hè ấm khô, đông dịu. Hiệp hội vang Nam Úc cho biết vùng có hơn 55 loại đất đá khác nhau, nhiều gốc nho thuộc loại già nhất nước Úc. Shiraz, Cabernet, Grenache là chủ lực, gần đây thêm cả Fiano, Sangiovese, Tempranillo. Chai dễ uống: Rượu Vang D’Arenberg The Stump Jump Shiraz (600.000đ) và Wirra Wirra Scrubby Rise Shiraz (560.000đ).
Langhorne Creek nhỏ hơn, cách thành phố khoảng 65 km, dọc sông Bremer. Nho ở đây lâu nay hay được các nhà lớn mua về phối; Wikipedia ghi Jacob’s Creek lấy nho từ vùng này. Vùng mạnh về Cabernet, Shiraz và đặc biệt là Malbec. Trên kệ có Bleasdale The Wild Fig Shiraz Grenache Mourvedre (695.000đ), nhà Bleasdale lâu đời của vùng.
Coonawarra và Riverland: Cabernet đất đỏ, vang uống hằng ngày
Coonawarra cách Adelaide khoảng bốn giờ xe, thuộc khu Limestone Coast. Điểm đặc biệt là dải đất đỏ terra rossa phủ trên nền đá vôi thoát nước, khác hẳn đất đen xung quanh. Cabernet Sauvignon Coonawarra có vị thanh, nhiều mùi lá, bạc hà, tannin mịn. Chai đang có: Rượu vang Jim Barry Cover Drive (715.000đ), Penley Estate Phoenix Coonawarra Cabernet Sauvignon (960.000đ), và một chai Shiraz Coonawarra là Rượu vang Penfolds Bin 128 (1.050.000đ).
Riverland dọc sông Murray là vùng nho lớn nhất nước Úc tính theo sản lượng, tưới tiêu nhiều, làm vang chai và vang hộp giá mềm. Ví dụ: Angove Long Row Shiraz (423.000đ) và Rượu vang Yalumba Organic Riverland Shiraz (675.000đ), vang hữu cơ của nhà Yalumba.
Chọn vùng Nam Úc theo món và dịp
| Bạn cần | Vùng nên chọn | Lý do |
|---|---|---|
| Vang đỏ đậm cho bò nướng, sườn | Barossa, McLaren Vale | Shiraz chín quả, nhiều vị |
| Vang đỏ thanh hơn, ăn cùng thịt quay, vịt | Coonawarra | Cabernet tannin mịn, chua vừa |
| Vang trắng khô cho hải sản, gỏi | Clare Valley, Eden Valley | Riesling khô, chua sắc |
| Chardonnay, Pinot Noir kiểu vùng mát | Adelaide Hills | Đồi cao, gió biển |
| Tiệc đông người, ngân sách vừa | Riverland, ghi “South Australia” | Giá mềm, dễ uống |
Tóm lại, Nam Úc là bang vang lớn nhất nước Úc với 18 vùng: Barossa và McLaren Vale cho Shiraz, Clare và Eden cho Riesling, Coonawarra cho Cabernet, Adelaide Hills cho vang vùng mát, Riverland cho vang uống hằng ngày. Các vùng khác của Úc xem ở bài rượu vang Úc nhập khẩu. Cần chọn chai, nhắn Zalo 038.737.6666 hoặc ghé 38 Trần Cung, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội.
Câu hỏi thường gặp
Nam Úc có bao nhiêu vùng rượu vang?
18 vùng, chia vào các khu Barossa, Mount Lofty Ranges, Fleurieu, Limestone Coast, Lower Murray và Far North. Nổi tiếng nhất là Barossa Valley, McLaren Vale, Clare Valley, Eden Valley, Coonawarra, Adelaide Hills.
Vang Nam Úc chiếm bao nhiêu sản lượng vang Úc?
Hơn một nửa lượng vang của cả nước Úc làm ở Nam Úc, phần lớn từ vùng tưới tiêu Riverland và các vùng quanh Adelaide.
Clare Valley nổi tiếng với vang gì?
Riesling khô, mùi chanh, chua sắc. Clare cũng làm Shiraz và Cabernet Sauvignon. Tiểu vùng nổi tiếng là Watervale và Polish Hill River.
Đất terra rossa Coonawarra là gì?
Là dải đất đỏ phủ trên nền đá vôi thoát nước tốt ở Coonawarra, khác đất đen xung quanh. Đất này gắn với Cabernet Sauvignon thanh, tannin mịn của vùng.
Barossa Valley và Eden Valley khác nhau thế nào?
Cùng khu Barossa, nhưng Barossa Valley là đáy thung lũng ấm, làm Shiraz đậm; Eden Valley nằm trên đồi cao, mát hơn, nổi về Riesling.
Vang ghi South Australia trên nhãn nghĩa là gì?
Là nho lấy từ nhiều vùng trong bang Nam Úc rồi pha lại. Chai ghi tên vùng hẹp như Coonawarra, Clare Valley thì nho đến từ đúng vùng đó.
