Nhà làm vang lâu đời nhất thế giới: năm nào

Nhà làm vang lâu đời nhất là nhà nào? Xưởng làm vang cổ nhất từng tìm thấy là hang Areni-1 ở Armenia, khoảng 4100–4000 năm trước Công nguyên, đã bỏ hoang từ lâu. Nhà làm vang lâu đời nhất còn hoạt động thường được kể là Staffelter Hof ở vùng Mosel, nước Đức, với tên có từ năm 862; đứng sau là Château de Goulaine ở thung lũng Loire, nước Pháp, thuộc một gia đình hơn một nghìn năm.

Mục lục

Bảng tổng hợp: nhà làm vang lâu đời nhất, tính theo mốc nào
Areni-1: xưởng vang cổ nhất từng được tìm thấy
Staffelter Hof và Château de Goulaine: hai nhà còn chạy lâu nhất
Hai lâu đài vùng Rheingau: Johannisberg và Vollrads
Các dòng họ làm vang lâu đời ở Ý, Tây Ban Nha, Alsace
Nhà lâu đời có làm vang ngon hơn không?
Kết lại
Câu hỏi thường gặp
Nhà máy rượu vang lâu đời nhất thế giới còn hoạt động là nhà nào?
Xưởng rượu vang cổ nhất thế giới ở đâu?
Nhà làm vang lâu đời nhất nước Ý là nhà nào?
Nhà làm vang lâu đời nhất châu Mỹ là nhà nào?
Nhà vang lâu đời có ngon hơn nhà mới không?
Ở Hà Nội mua được vang của các nhà lâu đời này không?

Câu hỏi “nhà rượu vang nào lâu đời nhất” có ba cách hiểu, và mỗi bài trên mạng chọn một cách nên danh sách lệch nhau. Có người tính xưởng khảo cổ, có người tính doanh nghiệp còn chạy, có người tính dòng họ làm vang. Bài này tách rõ ba loại, ghi năm và căn cứ của từng nơi, rồi chỉ chai của những nhà đó mà bên mình đang có.

Bảng tổng hợp: nhà làm vang lâu đời nhất, tính theo mốc nào

Nơi	Nước, vùng	Mốc năm	Mốc này là gì	Vua Cồn có chai
Areni-1	Armenia	Khoảng 4100–4000 TCN	Xưởng khảo cổ, không còn làm	—
Staffelter Hof	Kröv, Mosel (Đức)	862	Năm có tên trong giấy tờ	Chưa
Château de Goulaine	Gần Nantes, Loire (Pháp)	Hơn 1.000 năm	Thời gian dòng họ Goulaine giữ đất	Chưa
Schloss Johannisberg	Rheingau (Đức)	772; trồng Riesling 1720–1721	Đất được ghi chép; vườn Riesling	Chưa
Ricasoli	Brolio, Chianti (Ý)	1141	Năm hãng in trong tên thương hiệu	Có
Schloss Vollrads	Oestrich-Winkel, Rheingau (Đức)	1218	Tên Vollradus có trong giấy tờ	Có
Frescobaldi	Toscana (Ý)	Khoảng năm 1300	Hãng ghi ‘từ năm 1300’	Có
Antinori	Firenze, Toscana (Ý)	1385	Năm nhà Antinori vào phường hội làm vang	Có
Codorníu	Sant Sadurní d’Anoia (Tây Ban Nha)	1551	Giấy tờ về dụng cụ làm vang	Có
Casa Madero	Parras, Coahuila (Mexico)	1597	Lập ở Hacienda San Lorenzo	Chưa
Trimbach	Riquewihr, Alsace (Pháp)	1626	Jean Trimbach bắt đầu trồng nho	Có
Hugel	Riquewihr, Alsace (Pháp)	1639	Hans Ulrich Hugel lập nhà	Có

Năm trong bảng lấy từ bách khoa toàn thư và trang của chính các hãng. Năm hãng tự công bố thì mình ghi rõ là hãng ghi, vì chưa có giấy tờ độc lập để đối chiếu.

Areni-1: xưởng vang cổ nhất từng được tìm thấy

Hang Areni-1 nằm gần làng Areni, tỉnh Vayots Dzor, bên sông Arpa ở Armenia. Các đợt đào từ năm 2007 tới tháng 9/2010 tìm thấy một bồn ép bằng đất sét dài chừng một mét còn vết màu vang đỏ, một bể lên men sâu khoảng 60 cm, chum chứa lớn, hạt và vỏ nho, cành nho khô. Đo carbon phóng xạ cho khoảng 4100–4000 năm trước Công nguyên. Nơi này được xem là xưởng vang cổ nhất đã biết, sớm hơn chừng một nghìn năm so với xưởng tìm thấy năm 1963 ở Bờ Tây từng giữ danh hiệu đó.

Areni-1 là bằng chứng người ta đã làm vang có tổ chức từ rất sớm, nhưng không có “nhà” nào nối tiếp tới nay. Muốn nói nhà làm vang còn chạy thì phải sang châu Âu.

Staffelter Hof và Château de Goulaine: hai nhà còn chạy lâu nhất

Staffelter Hof ở thị trấn nhỏ Kröv, vùng Mosel. Tên của nó có từ năm 862, gắn với một tu viện làm vang; giấy tờ gốc sớm nhất nay lưu ở Cơ quan Lưu trữ Nhà nước tại Liège, nước Bỉ. Năm 1805 ông Peter Schneiders mua lại đất, từ đó đất truyền qua bảy đời. Người làm vang hiện tại là Jan Matthias Klein, nhận việc từ cha là Gerd Klein năm 2005. Wikipedia gọi đây là nhà vang lâu đời nhất thế giới còn hoạt động.

Château de Goulaine nằm gần Nantes, vùng rượu thung lũng Loire. Dòng họ Goulaine giữ nơi này hơn một nghìn năm, chỉ gián đoạn từ 1788 tới 1858 khi đất bán cho một chủ ngân hàng Hà Lan rồi được mua lại. Nhà làm Muscadet, cùng ít Sancerre và Vouvray. Nơi này được xem là nhà vang lâu đời thứ hai còn hoạt động, và là một trong những doanh nghiệp gia đình lâu đời nhất châu Âu. Ngoài vang, lâu đài có vườn bướm nhiệt đới mở cho khách từ năm 1984.

Hai lâu đài vùng Rheingau: Johannisberg và Vollrads

Schloss Johannisberg ở Geisenheim, phía tây Wiesbaden. Ghi chép sớm nhất là năm 772, khi đất ở Geisenheim được hiến cho tu viện Fulda; khoảng năm 1100 vườn về tay tu viện Biển Đức St. Alban ở Mainz. Năm 1720–1721 vườn được trồng lại gần như toàn Riesling, nên nhà tự nhận là vườn Riesling lâu đời nhất thế giới. Chuyện nổi tiếng nhất là năm 1775: người đưa mẫu nho tới Fulda xin phép hái bị chậm nhiều ngày, nho kịp nhiễm nấm quý, vẫn được ép, và vang ra ngon lạ. Đó là gốc của kiểu Spätlese (hái muộn). Nay nhà thuộc gia đình Oetker.

Schloss Vollrads ở Oestrich-Winkel, cách Johannisberg không xa. Giấy tờ năm 1218 đã nhắc tới một “Vollradus ở Winkela”; tháp đá cũ xây khoảng đầu thế kỷ 14, gắn với dòng họ Greiffenclau. Năm 1997 nhà chuyển về ngân hàng Nassauische Sparkasse, đơn vị điều hành tới nay. Vollrads gần như chỉ làm Riesling, từ khô tới ngọt. Bên mình có hai chai, một chai nhẹ cho mùa nóng và một chai Spätlese để so với câu chuyện năm 1775 ở trên:

760.000đ 1.480.000đ

Schloss Vollrads, một nhà làm vang lâu đời nhất: chai Sommer Riesling — Schloss Vollrads Sommer Riesling

Các dòng họ làm vang lâu đời ở Ý, Tây Ban Nha, Alsace

Ở Toscana, ba cái tên lâu đời nhất đều đang có chai trên kệ bên mình. Ricasoli in năm 1141 ngay trong tên thương hiệu; lâu đài Brolio thuộc dòng họ gần 800 năm. Nam tước Bettino Ricasoli là người đưa ra công thức Chianti cổ điển: 70% Sangiovese, 15% Canaiolo, 15% Malvasia trắng. Frescobaldi ghi “từ năm 1300”. Antinori tính từ năm 1385, khi Giovanni di Piero Antinori vào phường hội làm vang ở Firenze, tới nay là 26 đời.

780.000đ 1.200.000đ 1.250.000đ

Ở Tây Ban Nha, Codorníu có giấy tờ về dụng cụ làm vang từ năm 1551 tại Sant Sadurní d’Anoia, gần Barcelona. Năm 1659 bà Anna Codorníu lấy ông Miquel Raventós, nối hai nhà làm vang. Theo hãng, năm 1872 Josep Raventós làm chai cava đầu tiên của Tây Ban Nha theo phương pháp lên men trong chai. Hầm rượu xây 1895–1915 được công nhận di tích quốc gia năm 1976.

Ở Alsace, hai nhà cùng thị trấn Riquewihr: Trimbach tính từ năm 1626, khi Jean Trimbach bắt đầu trồng nho; Hugel từ năm 1639, do Hans Ulrich Hugel lập. Cả hai vẫn do gia đình điều hành.

640.000đ 1.340.000đ 1.100.000đ

Sang châu Mỹ, Casa Madero ở thung lũng Parras, bang Coahuila, Mexico, lập năm 1597 tại Hacienda San Lorenzo và tự giới thiệu là nhà vang lâu đời nhất châu Mỹ. Bên mình chưa nhập chai nào của nhà này.

Nhà lâu đời có làm vang ngon hơn không?

Không hẳn. Tuổi của nhà nói lên chuyện họ giữ được đất và nghề qua nhiều biến động, chứ không bảo đảm chai nào cũng hay. Cái được của nhà lâu đời là vườn tốt đã chọn lọc qua nhiều thế hệ, và một dải sản phẩm từ phổ thông tới cao cấp. Như Ricasoli có từ Chianti thường tới Gran Selezione; Vollrads có từ Riesling uống hằng ngày tới Spätlese. Mình hay khuyên mua chai phổ thông của nhà lâu đời trước: giá dễ, phong cách nhà thể hiện rõ.

Anh chị muốn mua làm quà có câu chuyện kèm theo, những chai trên là lựa chọn dễ kể. Cần tư vấn thêm thì nhắn Zalo 038.737.6666 hoặc ghé 38 Trần Cung, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội; phí giao theo ứng dụng giao hàng. Xem thêm các nhà khác ở mục rượu vang Ý và rượu vang Đức.

Kết lại

Nếu ai hỏi nhà làm vang lâu đời nhất, câu trả lời gọn là: xưởng cổ nhất là Areni-1 ở Armenia, nhà còn chạy lâu nhất là Staffelter Hof ở Đức. Còn muốn cầm một chai của dòng họ làm vang lâu năm ngay tại Hà Nội, Ricasoli, Antinori, Frescobaldi, Vollrads, Codorníu, Trimbach và Hugel đều đang có trên kệ.

Câu hỏi thường gặp

Nhà máy rượu vang lâu đời nhất thế giới còn hoạt động là nhà nào?

Thường được kể là Staffelter Hof ở Kröv, vùng Mosel, nước Đức, với tên có trong giấy tờ từ năm 862. Đứng sau là Château de Goulaine ở thung lũng Loire, Pháp.

Xưởng rượu vang cổ nhất thế giới ở đâu?

Ở hang Areni-1, tỉnh Vayots Dzor, Armenia, khoảng 4100–4000 năm trước Công nguyên. Khảo cổ tìm thấy bồn ép bằng đất sét, bể lên men và chum chứa; nơi này không còn làm vang.

Nhà làm vang lâu đời nhất nước Ý là nhà nào?

Ricasoli ở lâu đài Brolio, vùng Chianti, in năm 1141 trong tên thương hiệu. Frescobaldi (ghi từ năm 1300) và Antinori (từ năm 1385) cũng thuộc nhóm lâu đời nhất.

Nhà làm vang lâu đời nhất châu Mỹ là nhà nào?

Casa Madero ở thung lũng Parras, Coahuila, Mexico, lập năm 1597.

Nhà vang lâu đời có ngon hơn nhà mới không?

Không chắc. Tuổi nhà cho thấy họ giữ được đất và nghề, nhưng chất lượng từng chai vẫn tuỳ vụ, vườn và người làm. Nên thử chai phổ thông của nhà đó trước.