bởi 
Rượu vang Hy Lạp nên bắt đầu từ ba giống: Assyrtiko (trắng, gốc đảo Santorini, giữ độ chua rất tốt), Xinomavro (đỏ, miền bắc quanh Naoussa và Amyntaio, tannin cao, hay được so với Nebbiolo) và Agiorgitiko (đỏ mềm, nhiều quả, vùng Nemea). Hy Lạp làm vang từ khoảng 6.500 năm trước và có chừng 200 giống nho, phần lớn không trồng ở đâu khác.
Mục lục
- Bảng nhanh: giống nho Hy Lạp nên biết
- Assyrtiko: vang trắng của đảo Santorini
- Xinomavro: vang đỏ khó tính của miền bắc
- Agiorgitiko, Retsina và những cái tên khác
- Đọc nhãn vang Hy Lạp
- Chọn chai Alpha Estate nào
- Kết lại
- Câu hỏi thường gặp
- Rượu vang Hy Lạp có ngon không?
- Assyrtiko là gì?
- Xinomavro là gì?
- Agiorgitiko uống thế nào?
- Retsina là gì?
- Mua rượu vang Hy Lạp ở Hà Nội ở đâu?
Ở Việt Nam, rượu vang Hy Lạp còn ít người biết, nên bên mình chọn kỹ một nhà và đi sâu: Alpha Estate ở Amyndeon, miền bắc nước này. Bài dưới giải thích các giống chính, vùng trồng, cách đọc nhãn, rồi so sáu chai Alpha Estate đang có để anh chị chọn. Phần nào bên mình chưa có hàng, mình ghi rõ.
Bảng nhanh: giống nho Hy Lạp nên biết
| Giống | Màu | Vùng chính | Kiểu vang | Vua Cồn có |
|---|---|---|---|---|
| Assyrtiko | Trắng | Santorini; nay trồng nhiều vùng | Chua cao, khoáng, cam chanh | Có |
| Malagouzia | Trắng | Macedonia (miền bắc) | Thơm hoa, quả, thân đầy, chua vừa-cao | Có |
| Moschofilero | Trắng (vỏ hồng) | Mantineia, Arcadia | Thơm hoa, giòn; có cả vang sủi | Chưa |
| Xinomavro | Đỏ | Naoussa, Amyntaio, Goumenissa | Tannin cao, chua khá, để lâu | Có (đỏ phối, hồng) |
| Agiorgitiko | Đỏ | Nemea, Peloponnese | Mềm, nhiều quả, uống trong khoảng 5 năm | Chưa |
| Mavrodaphne | Đỏ | Peloponnese, quần đảo Ionia | Vang ngọt cường hoá | Chưa |
Assyrtiko: vang trắng của đảo Santorini
Assyrtiko là giống bản địa của Santorini. Những cây nho già trên đảo không bị rệp phylloxera tàn phá như phần lớn châu Âu cuối thế kỷ 19, nên vẫn sống tới nay. Điểm quý của Assyrtiko là chín rồi vẫn giữ độ chua, nên ở vùng nóng vẫn cho vang tươi, khô, mùi chanh, đá, chút mặn. Bây giờ giống này đã được trồng ở nhiều vùng của Hy Lạp, kể cả miền bắc mát hơn như Amyndeon.
Assyrtiko hợp hải sản nướng, mực, bạch tuộc, cá chiên chanh. Chai bên mình đang có là Assyrtiko trồng ở Amyndeon chứ không phải Santorini; vang Santorini đúng nghĩa thì bên mình chưa nhập.
1.450.000đ 740.000đ
Chai thứ hai là Malagouzia, giống trắng thơm của Macedonia, thân đầy, chua vừa tới cao. Ai thích Viognier hay Gewurztraminer khô sẽ thấy quen.
Xinomavro: vang đỏ khó tính của miền bắc
Xinomavro nghĩa là “chua đen”. Đây là nho đỏ chính ở vùng cao Naoussa và quanh Amyntaio thuộc Macedonia. Tên gọi Naoussa có từ năm 1971, bắt buộc 100% Xinomavro. Vang tannin cao, chua khá, màu không đậm, để lâu thì mùi chuyển sang khô và sâu; vì vậy hay bị đem so với Barolo. Amyntaio là vùng cao; bên mình có cả một chai vang hồng làm từ Xinomavro của vùng này.
Uống Xinomavro trẻ nên mở chai trước 30–60 phút và đi với món nhiều đạm, mỡ: bò hầm, sườn nướng, phô mai cứng. Bên mình có ba chai có Xinomavro: một vang hồng và hai bản phối đỏ.
1.020.000đ 1.425.000đ 565.000đ
Agiorgitiko, Retsina và những cái tên khác
Agiorgitiko là giống đỏ của Nemea ở bán đảo Peloponnese, mềm, nhiều quả đỏ, ít chát hơn Xinomavro, ngon trong khoảng năm năm đầu. Đây là vang đỏ Hy Lạp dễ uống nhất cho người mới, tiếc là bên mình chưa có chai nào. Mavrodaphne, nghĩa là “nguyệt quế đen”, được làm thành vang ngọt cường hoá ở Peloponnese và quần đảo Ionia.
Retsina là kiểu vang truyền thống có nhựa thông, từng là đồ uống quốc dân của Hy Lạp những năm 1960. Mùi nhựa thông rất riêng, người thích thì thích hẳn, người không quen thì khó uống; nên thử một ly trước khi mua chai.
Đọc nhãn vang Hy Lạp
Hy Lạp có luật tên gọi từ năm 1971–1972, nay theo hệ thống chung châu Âu: PDO (tên gọi xuất xứ được bảo hộ, quy định chặt về vùng và giống) và PGI (vùng rộng hơn, cho phép nhiều giống hơn, kể cả giống quốc tế). Trên nhãn hay gặp chữ PDO kèm tên vùng như Naoussa, Nemea, Santorini, Amyndeon. Chai ghi PGI kèm tên vùng lớn thường là bản phối với Syrah, Merlot, Sauvignon Blanc. Chữ Hy Lạp trên nhãn có thể lạ, nhưng tên giống thường in kèm chữ Latin ở mặt sau.
Chọn chai Alpha Estate nào
Nếu mới thử lần đầu, mình gợi ý đi theo thứ tự: Assyrtiko hoặc Sauvignon Blanc cho món nhẹ, Rosé Xinomavro cho bữa hải sản hoặc tiệc ngoài trời, rồi tới hai bản phối đỏ cho món thịt. Chai Sauvignon Blanc dưới đây hợp người đã quen Sauvignon Blanc New Zealand, muốn so cùng giống ở vùng khác. Xem toàn bộ chai của nhà ở trang Alpha Estate; tìm hiểu riêng từng giống ở Assyrtiko và Xinomavro.
1.000.000đCần tư vấn chọn vang Hy Lạp làm quà hoặc theo thực đơn, nhắn Zalo 038.737.6666 hoặc ghé 38 Trần Cung, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội; phí giao theo ứng dụng giao hàng.
Kết lại
Vang Hy Lạp đáng thử vì nó khác: giống nho riêng, vị chua tươi, ít khi đụng hàng trên bàn tiệc. Nhớ ba cái tên Assyrtiko, Xinomavro, Agiorgitiko là đủ đọc phần lớn nhãn. Bắt đầu bằng một chai trắng hoặc hồng, rồi mới sang Xinomavro đỏ khi đã quen.
Câu hỏi thường gặp
Rượu vang Hy Lạp có ngon không?
Có nhiều chai rất đáng thử, nhất là vang trắng Assyrtiko chua tươi và vang đỏ Xinomavro miền bắc. Vang Hy Lạp khác vang Pháp, Ý vì dùng giống nho bản địa.
Assyrtiko là gì?
Là giống nho trắng gốc đảo Santorini, giữ độ chua rất tốt khi chín, cho vang khô, mùi chanh, khoáng, hợp hải sản. Nay được trồng ở nhiều vùng Hy Lạp.
Xinomavro là gì?
Là giống nho đỏ chính của Naoussa và Amyntaio, miền bắc Hy Lạp; tên nghĩa là “chua đen”. Vang tannin cao, chua khá, để được lâu, hay được so với Barolo.
Agiorgitiko uống thế nào?
Agiorgitiko là vang đỏ mềm, nhiều quả của vùng Nemea; uống ở 16–18°C, hợp thịt cừu, món sốt cà chua, ngon trong khoảng năm năm đầu.
Retsina là gì?
Là kiểu vang truyền thống của Hy Lạp có hương nhựa thông, từng là đồ uống phổ biến nhất nước này những năm 1960.
Mua rượu vang Hy Lạp ở Hà Nội ở đâu?
Vua Cồn ở 38 Trần Cung, Nghĩa Đô, Cầu Giấy đang có sáu chai của Alpha Estate (Amyndeon): Assyrtiko, Malagouzia, Sauvignon Blanc, Rosé và hai vang đỏ phối có Xinomavro.
