bởi Tuấn – Vua Cồn
Rượu ngoại cao cấp thường rơi vào bốn nhóm: whisky Scotch hoặc Nhật lâu năm (từ 18 năm trở lên), cognac hạng XO, champagne của các nhà lớn, và vang hạng cao của Pháp, Ý. Cái làm nên chữ “cao cấp” không phải vỏ hộp mà là tuổi rượu ghi trên nhãn, vùng làm rượu và tên nhà làm. Tầm giá phổ biến của nhóm này ở Việt Nam là từ khoảng 3 triệu đồng một chai trở lên.
Mục lục
- Tên các loại rượu ngoại cao cấp hay gặp
- Whisky cao cấp: Scotch và Nhật
- Cognac XO: hạng rượu có luật rõ nhất
- Champagne và vang hạng cao
- Các hãng rượu ngoại nổi tiếng theo từng loại
- Chọn rượu ngoại cao cấp thế nào cho khỏi hớ
- Câu hỏi thường gặp
- Tên các loại rượu ngoại phổ biến là gì?
- Các hãng rượu ngoại nổi tiếng nhất là những hãng nào?
- Rượu ngoại XO là gì?
- Giá rượu ngoại cao cấp bao nhiêu?
- Rượu ngoại cao cấp làm quà nên chọn loại nào?
Khách vào cửa hàng hay hỏi “rượu ngoại nào là loại sang”, nhưng câu hỏi đó rộng quá. Bài này chia rượu ngoại cao cấp theo từng loại, ghi luật tuổi in trên nhãn của mỗi loại, rồi kể tên các hãng mà người mua ở Việt Nam gặp nhiều nhất. Chai nào nhắc tới cũng là chai đang có trên kệ của Vua Cồn, giá cập nhật theo web.
Tên các loại rượu ngoại cao cấp hay gặp
Trong rượu mạnh có whisky, cognac, rum, tequila, vodka, gin. Trong rượu lên men có vang và champagne. Nhóm nào cũng có bản bình dân và bản cao cấp, nhưng ở thị trường mình, hàng cao cấp tập trung ở whisky, cognac và champagne. Rum và tequila cao cấp cũng có (rum ủ lâu năm, tequila extra añejo), chỉ là ít người mua làm quà hơn.
| Loại | Làm từ | Mốc tuổi, luật trên nhãn | Bản cao cấp thường là |
|---|---|---|---|
| Whisky Scotch | Lúa mạch, ngũ cốc | Ủ thùng gỗ sồi ở Scotland tối thiểu 3 năm; số năm trên nhãn là tuổi phần rượu trẻ nhất | Single malt hoặc blend từ 18, 21, 25 năm |
| Whisky Nhật | Lúa mạch, ngũ cốc | Chuẩn của hiệp hội Nhật năm 2021: tối thiểu 3 năm trong thùng gỗ | Bản có tuổi, bản giới hạn |
| Cognac | Nho trắng vùng Cognac, chưng cất 2 lần | VS tối thiểu 2 năm, VSOP 4 năm, XO 10 năm | XO và các bản trên XO |
| Champagne | Nho vùng Champagne, lên men lần hai trong chai | Chỉ vùng Champagne (Pháp) mới được ghi tên này | Cuvée đặc biệt, bản có niên vụ |
| Vang hạng cao | Nho | Theo hệ tên gọi từng nước (AOC, DOCG…) | Grand cru, vang để dành nhiều năm |
Nhìn bảng sẽ thấy một điểm chung: với rượu mạnh, tuổi rượu quyết định nhiều nhất. Whisky 18 năm phải nằm trong thùng ít nhất 18 năm, trong thời gian đó mỗi năm hao đi một phần qua thớ gỗ. Cognac XO cũng vậy. Thời gian là thứ không làm nhanh được, nên giá cao là có lý do.
Whisky cao cấp: Scotch và Nhật
Đây là nhóm khách hỏi nhiều nhất. Với Scotch, bậc cao cấp quen thuộc là single malt 18 năm, ví dụ Macallan 18 năm – Sherry Oak Single Malt Scotch Whisky (12.000.000đ). Macallan được cấp phép chưng cất năm 1824, là một trong những nhà đầu tiên ở Speyside làm rượu hợp pháp.
Ở dòng blend, hai cái tên hay làm quà là Johnnie Walker Blue Label và Royal Salute. Johnnie Walker bắt đầu từ tiệm tạp hoá của John Walker ở Kilmarnock năm 1820. Royal Salute ra đời năm 1953, đúng năm lễ đăng quang của Nữ hoàng Elizabeth II, và bản thấp nhất đã là 21 năm: Royal Salute 21 năm Signature Blend – Hộp quà Tết 2027 (3.300.000đ). Blue Label không ghi số năm trên nhãn, hãng tự định vị là dòng cao nhất của họ, bản đang có là Johnnie Walker Blue Label – Hộp quà Tết 2027 (5.200.000đ).
Whisky Nhật thì Hibiki của Suntory là tên quen nhất, ra mắt năm 1989. Hibiki Harmony (2.780.000đ) không ghi tuổi, dễ uống, hợp làm quà cho người mới tập whisky. Muốn xem đủ các dòng, vào mục whisky.
Cognac XO: hạng rượu có luật rõ nhất
Cognac là brandy làm ở vùng Cognac, Pháp, và chữ XO trên nhãn cognac có luật đứng sau: phần rượu trẻ nhất trong chai phải ủ ít nhất 10 năm (quy định áp dụng từ năm 2018, trước đó là 6 năm). Vì thế khi khách hỏi “rượu ngoại XO”, thường ý là cognac XO.
Ba nhà lớn khách Việt hay gặp đều có lịch sử dài: Martell lập năm 1715, Rémy Martin năm 1724, Hennessy năm 1765. Trên kệ, Hennessy XO Cognac Pháp (4.700.000đ) và Remy Martin XO là hai chai XO bán đều quanh năm. Ở bậc trên cùng là Louis XIII của Rémy Martin, chỉ dùng rượu vùng Grande Champagne, đựng trong bình pha lê: Louis XIII – Louis 13 Cognac Pháp (72.000.000đ). Xem thêm các hạng ở mục rượu cognac.
Champagne và vang hạng cao
Champagne chỉ được gọi là champagne khi làm ở vùng Champagne theo phương pháp lên men lần hai ngay trong chai. Moët & Chandon lập năm 1743, là cái tên khách Việt biết nhiều nhất. Dom Pérignon là dòng cao cấp của chính Moët, chỉ làm ở những năm được mùa và luôn ghi niên vụ: Champagne Dom Perignon Brut (5.550.000đ).
Vang hạng cao thì rộng hơn nhiều: các château Bordeaux, Bourgogne grand cru, Barolo, Brunello. Nhóm này khó chọn hơn whisky vì phụ thuộc niên vụ và cách bảo quản. Ai cần chọn vang làm quà có thể đọc bài quà tặng rượu cao cấp, bên đó chia theo người nhận.
Các hãng rượu ngoại nổi tiếng theo từng loại
Gom lại cho dễ nhớ. Whisky Scotch: Macallan, Glenfiddich, Glenlivet, Johnnie Walker, Chivas Regal, Royal Salute, Ballantine’s. Whisky Nhật: Suntory (Yamazaki, Hakushu, Hibiki), Nikka. Whisky Mỹ: Jack Daniel’s, Maker’s Mark, Buffalo Trace. Cognac: Hennessy, Rémy Martin, Martell, Courvoisier. Champagne: Moët & Chandon, Dom Pérignon, Veuve Clicquot, Louis Roederer. Tên nào cũng có cả dòng phổ thông lẫn dòng cao cấp, nên nghe tên hãng chưa đủ, phải xem dòng và tuổi.
Ví dụ cùng nhà Martell, Martell Cordon Bleu Cognac Pháp (3.800.000đ) là bản nằm giữa VSOP và XO, lâu nay vẫn là một trong những chai cognac biếu nhiều nhất. Còn Martell VS cùng nhà là chai phổ thông, nhiều người dùng để pha.
Chọn rượu ngoại cao cấp thế nào cho khỏi hớ
Thứ nhất, đọc tuổi trên nhãn trước khi nhìn hộp. Một chai 18 năm bọc hộp giấy vẫn hơn chai không tuổi bọc hộp gỗ. Thứ hai, rượu mạnh nhập chính ngạch về Việt Nam phải có tem rượu nhập khẩu và nhãn phụ tiếng Việt ghi tên nhà nhập khẩu; thiếu hai thứ này thì dù rẻ cũng nên bỏ qua. Thứ ba, giá thấp bất thường so với mặt bằng là dấu hiệu cần hỏi kỹ.
Mình hay khuyên thế này: nếu người nhận uống whisky, chọn single malt có tuổi; nếu người nhận lớn tuổi, quen cognac, chọn XO; nếu là tiệc mừng, chọn champagne. Chưa chắc người nhận uống gì thì nhắn Zalo 038.737.6666, bên mình hỏi lại vài câu rồi gợi ý chai, hoặc ghé xem chai thật ở 38 Trần Cung, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội. Phí giao tính theo ứng dụng giao hàng.
Tóm lại, rượu ngoại cao cấp không có danh sách cố định, nhưng có mấy mốc dễ nhớ: whisky từ 18 năm, cognac từ XO, champagne của nhà lớn. Nắm được ba mốc đó là đọc được phần lớn kệ rượu, và biết mình đang trả tiền cho cái gì.
Câu hỏi thường gặp
Tên các loại rượu ngoại phổ biến là gì?
Rượu ngoại gồm rượu mạnh (whisky, cognac và brandy, vodka, gin, rum, tequila, rượu mùi) và rượu lên men (vang, champagne, sake, bia). Ở Việt Nam, hàng cao cấp tập trung ở whisky, cognac và champagne.
Các hãng rượu ngoại nổi tiếng nhất là những hãng nào?
Whisky có Macallan, Glenfiddich, Johnnie Walker, Chivas Regal, Suntory; cognac có Hennessy, Rémy Martin, Martell; champagne có Moët & Chandon, Dom Pérignon. Mỗi hãng đều có dòng phổ thông và dòng cao cấp.
Rượu ngoại XO là gì?
XO (Extra Old) là hạng tuổi của cognac: phần rượu trẻ nhất trong chai ủ tối thiểu 10 năm. Whisky Scotch không dùng hạng XO mà ghi số năm.
Giá rượu ngoại cao cấp bao nhiêu?
Nhóm cao cấp phổ biến ở Việt Nam bắt đầu từ khoảng 3 triệu đồng một chai (cognac XO, whisky 18–21 năm) và lên tới hàng chục triệu với các bản như Louis XIII. Giá từng chai xem trực tiếp trên web Vua Cồn.
Rượu ngoại cao cấp làm quà nên chọn loại nào?
Người uống whisky chọn single malt có tuổi; người quen cognac chọn XO; tiệc mừng chọn champagne. Nên xem tuổi trên nhãn trước, hộp sau.
