bởi Tuấn – Vintage Team
Đau đầu sau say chủ yếu do mất nước, acetaldehyde sinh ra khi gan xử lý cồn, giấc ngủ chập chờn và đường huyết thấp. Sáng ra nên uống nước lọc từng ngụm, ăn bát cháo hay quả chuối rồi ngủ thêm, triệu chứng thường dịu dần trong 8 đến 24 giờ. Bên mình không khuyên tự uống thuốc giảm đau, vì paracetamol cùng rượu có thể độc cho gan.
Mục lục
- Vì sao ngủ dậy lại đau đầu?
- Mất nước nhiều hơn bạn nghĩ
- Acetaldehyde và phản ứng viêm
- Ngủ không sâu
- Đường huyết thấp
- Sáng hôm sau nên làm gì?
- Những mẹo không giúp được gì
- Khi nào đau đầu không còn là chuyện bình thường?
- Câu hỏi thường gặp
- Đau đầu sau say kéo dài bao lâu?
- Uống loại rượu nào thì ít đau đầu hơn?
- Uống bia trước rượu sau có làm đau đầu hơn không?
- Có cách nào hết đau đầu ngay không?
Ngủ dậy sau một buổi say mà đầu nặng như búa bổ thì không phải “trúng gió”. Cơn đau đầu đó là phần quen thuộc nhất của chứng say xỉn hôm sau (hangover), do nhiều thứ cộng lại qua một đêm: cơ thể mất nước, chất độc trung gian từ quá trình gan xử lý cồn, giấc ngủ chập chờn và phản ứng viêm. Cách chữa thật sự chỉ có thời gian, nhưng có vài việc làm đúng giúp bạn đỡ khổ hơn trong lúc chờ.
Vì sao ngủ dậy lại đau đầu?
Mất nước nhiều hơn bạn nghĩ
Viện Quốc gia về Lạm dụng rượu và Nghiện rượu Mỹ (NIAAA) giải thích rằng rượu làm giảm tiết vasopressin, hormone giúp thận giữ nước. Thận vì thế thải nước nhiều hơn, người uống đi tiểu liên tục và sáng ra thấy khát, mệt, đau đầu. Cleveland Clinic cũng mô tả cùng cơ chế đó: rượu làm bạn tiểu nhiều hơn và hạn chế hormone cân bằng dịch trong cơ thể, dẫn tới khát nước, mệt mỏi và đau đầu. Uống càng nhiều bia, càng tưởng mình đang “nạp nước”, nhưng thực tế lượng nước mất đi còn nhiều hơn.
Acetaldehyde và phản ứng viêm
Gan chuyển cồn thành acetaldehyde, một chất độc tồn tại ngắn, trước khi phân giải tiếp. NIAAA cho biết chất này góp phần gây viêm ở nhiều cơ quan, và bản thân rượu cũng làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể. Cảm giác uể oải, khó chịu toàn thân sáng hôm sau có một phần từ đây. Nếu bạn hay đỏ mặt khi uống, có thể đọc thêm bài uống rượu bị đỏ mặt là do đâu để hiểu chuyện acetaldehyde rõ hơn.
Ngủ không sâu
Nhiều người thấy uống xong buồn ngủ rất nhanh, nhưng NIAAA lưu ý giấc ngủ sau khi uống thường bị ngắt quãng và hay tỉnh sớm. Ngủ đủ giờ mà vẫn mệt là vì vậy. Chuyện uống xong díp mắt có bài riêng ở vì sao uống rượu bia buồn ngủ.
Đường huyết thấp
Bệnh viện Tâm Anh viết rằng uống rượu có thể làm giảm lượng đường trong máu, khiến não thiếu “nhiên liệu” nên sinh mệt mỏi, đau đầu. Đó là lý do một bữa sáng nhẹ có tinh bột thường giúp người ta thấy đỡ hơn.
Sáng hôm sau nên làm gì?
Việc đầu tiên là uống nước lọc, từng ngụm, đều đặn trong buổi sáng. Cleveland Clinic khuyên uống tới khi nước tiểu trong lại, có thể thêm nước canh hoặc nước điện giải. Riêng nước điện giải thì NIAAA cho biết nghiên cứu chưa thấy mức rối loạn điện giải liên quan tới độ nặng của cơn say, nên không cần tốn tiền mua loại đắt.
Tiếp theo là ăn nhẹ. Cleveland Clinic gợi ý đồ ăn nhạt có tinh bột như bánh mì nướng hay bánh quy giòn để giữ đường huyết và đỡ buồn nôn. Ở nhà mình thì một bát cháo trắng, cháo trứng hoặc quả chuối là đủ, Tâm Anh cũng nhắc tới những món này. Cách nấu cháo cho dễ tiêu có ở bài cháo giải rượu.
Sau đó là ngủ thêm nếu được. Cơ thể cần thời gian để đào thải chất độc, bù nước và hồi lại. Theo Cleveland Clinic, triệu chứng thường dịu dần trong khoảng 8 đến 24 giờ.
Về thuốc giảm đau, bên mình không khuyên tự uống thuốc. Cả NIAAA lẫn Cleveland Clinic đều cảnh báo paracetamol (acetaminophen) dùng cùng rượu có thể gây độc cho gan, còn một số thuốc giảm đau khác dễ làm dạ dày khó chịu thêm. Nếu đau đầu nhiều, hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ.
Những mẹo không giúp được gì
NIAAA xếp việc uống cà phê hay tắm để hết say vào nhóm ngộ nhận, vì ngoài thời gian ra không có gì chữa được say xỉn hôm sau. Uống thêm một ly “đánh chặn” buổi sáng cũng vậy: có thể dễ chịu một lúc nhưng kéo dài cơn mệt. Các loại viên uống quảng cáo giải rượu thần tốc cũng chưa có bằng chứng khoa học, theo NIAAA. Cleveland Clinic còn nhắc một điều ít người để ý: lái xe khi đang say xỉn hôm sau có thể nguy hiểm, nên sáng ra vẫn mệt thì đừng cầm lái.
Khi nào đau đầu không còn là chuyện bình thường?
Đau đầu, khát nước, mệt là phản ứng thường gặp. Nhưng nếu người say có một trong các dấu hiệu sau thì đó có thể là ngộ độc rượu và cần gọi cấp cứu 115 ngay: lơ mơ, lay gọi khó tỉnh; nôn liên tục; thở chậm hoặc ngắt quãng; co giật; da tái, lạnh. NIAAA nói rõ nồng độ cồn trong máu vẫn có thể tăng tiếp dù người đó đã ngừng uống hoặc đã ngủ, và không nên mặc định một người bất tỉnh cứ ngủ là tự khỏi. NHS khuyên luôn có người ở cạnh người say vì họ có thể sặc chất nôn hoặc ngừng thở.
Câu hỏi thường gặp
Đau đầu sau say kéo dài bao lâu?
Thường dịu dần trong 8 đến 24 giờ, theo Cleveland Clinic. NIAAA cho biết triệu chứng nặng nhất khi nồng độ cồn trong máu về gần 0 và có thể kéo dài từ 24 giờ trở lên. Nếu đau kéo dài bất thường hoặc kèm dấu hiệu lạ, nên đi khám.
Uống loại rượu nào thì ít đau đầu hơn?
NIAAA cho biết các hợp chất phụ (congener), có nhiều hơn trong rượu màu sẫm như bourbon, có thể làm triệu chứng nặng hơn ở một số người. Dù vậy tổng lượng uống mới là yếu tố chính. Bài chọn rượu nhẹ độ, ít gây đau đầu có phân tích kỹ hơn.
Uống bia trước rượu sau có làm đau đầu hơn không?
Theo NIAAA, thứ tự uống không quan trọng bằng tổng lượng cồn đã nạp. Uống ít đi và chậm lại mới thật sự đỡ đau đầu hôm sau.
Có cách nào hết đau đầu ngay không?
Không có. Uống nước, ăn nhẹ và nghỉ ngơi giúp dễ chịu hơn, nhưng cơ thể vẫn cần thời gian. Cách chắc chắn nhất, như NIAAA viết, là đừng để mình say tới mức đó.
Bán rượu lâu năm, mình thấy người ít bị đau đầu hôm sau thường không nhờ mẹo gì, họ chỉ ăn no trước khi uống, uống chậm, xen nước lọc và biết dừng đúng lúc. Ai hay thèm đồ chua cay lúc say có thể đọc thêm vì sao say rượu thèm ăn đồ chua cay, còn hướng dẫn đầy đủ nằm ở bài chăm sóc sức khỏe sau khi uống rượu.
Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Đã uống rượu bia thì không lái xe.
Đọc thêm: Cách giải rượu khi nôn: làm gì ngay, uống gì, khi nào đi viện.
Một bình luận