bởi Tuấn – Vintage Team
Không nên. Cà phê không làm gan xử lý cồn nhanh hơn, nó chỉ khiến bạn thấy tỉnh hơn trong khi nồng độ cồn trong máu vẫn y nguyên. Kiểu tỉnh giả này khá nguy hiểm nếu sau đó người ta lái xe hay quyết định việc quan trọng.
Mục lục
- Cà phê không lấy được cồn ra khỏi máu
- Tỉnh giả nguy hiểm ở chỗ nào?
- Với người say nặng, cà phê còn có thể làm hại thêm
- Muốn tỉnh thì làm gì?
- Sáng hôm sau uống cà phê được không?
- Câu hỏi thường gặp
- Uống cà phê đặc có giúp qua được máy đo nồng độ cồn không?
- Uống trà đặc thay cà phê có khác không?
- Tắm nước lạnh có làm tỉnh rượu nhanh hơn không?
- Bao lâu thì hết say?
Cà phê không lấy được cồn ra khỏi máu
Cồn được gan đào thải theo một tốc độ gần như cố định. Cleveland Clinic cho biết nhìn chung gan xử lý được khoảng một ly đồ uống có cồn mỗi giờ, trong đó một ly tính là khoảng 355 ml bia, 150 ml vang hoặc 45 ml rượu mạnh. Ngồi bàn nhậu ba bốn tiếng với vài chai bia và mấy chén rượu thì gan cần thêm nhiều giờ nữa mới xử lý xong, và không có thứ đồ uống nào đẩy nhanh việc đó.
Bệnh viện Tâm Anh viết rằng cà phê có thể tạm thời giúp não nhận thức rõ ràng hơn nhưng không làm giảm nồng độ cồn trong máu. Caffeine tác động lên thần kinh, làm bớt cảm giác buồn ngủ, chứ không “trung hòa” được cồn.
Tỉnh giả nguy hiểm ở chỗ nào?
Người say uống ly cà phê đậm, thấy mắt mở to hơn, nói năng gọn hơn và tin là mình đã ổn. Nhưng lượng cồn trong máu vẫn như lúc trước, khả năng phán đoán và phản xạ vẫn bị ảnh hưởng. Chính cảm giác “đã tỉnh” mới làm nhiều người dám cầm lái.
Còn một điều ít ai biết: NIAAA cho biết nồng độ cồn trong máu vẫn có thể tiếp tục tăng sau khi đã ngừng uống, vì phần rượu còn trong dạ dày và ruột vẫn đang được hấp thu. Nghĩa là ly cà phê lúc tàn tiệc có thể rơi đúng vào lúc cồn trong máu còn đang lên.
Với người say nặng, cà phê còn có thể làm hại thêm
NHS của Anh khuyên không cho người bị ngộ độc rượu uống cà phê hay đồ uống có caffeine, vì có thể làm họ mất nước thêm. NIAAA cũng nói rõ tắm nước lạnh, uống cà phê nóng hay đi bộ không đảo ngược được tình trạng ngộ độc rượu, thậm chí có thể làm mọi chuyện tệ hơn. Rượu vốn đã khiến cơ thể mất nước do làm giảm hormone giữ nước ở thận, nên thêm cà phê vào lúc này không phải là ý hay.
Muốn tỉnh thì làm gì?
Cách duy nhất để hết say là chờ thời gian. Trong lúc chờ, uống nước lọc từng ngụm nhỏ, ăn chút đồ nhẹ như cháo hoặc bánh mì nếu còn ăn được, rồi nghỉ ngơi. Bài cháo giải rượu có cách nấu cho dễ tiêu.
Nếu cần về nhà, hãy gọi taxi, xe công nghệ hoặc nhờ người nhà tới đón. Đừng lái xe chỉ vì “thấy tỉnh” sau ly cà phê, vì nồng độ cồn trong máu mới quyết định bạn có an toàn hay không, chứ không phải cảm giác.
Người say nặng thì cần có người ở cạnh. NHS khuyên ngồi cùng họ, cho họ ngồi dậy nếu còn tỉnh, đặt nằm nghiêng nếu đã mê, và theo dõi hơi thở vì họ có thể sặc chất nôn hoặc ngừng thở. Nếu người say có một trong các dấu hiệu sau thì gọi cấp cứu 115 ngay: lơ mơ, lay gọi khó tỉnh; nôn liên tục; thở chậm hoặc ngắt quãng; co giật; da tái, lạnh. NIAAA nhắc rằng không nên mặc định người bất tỉnh cứ ngủ một giấc là khỏi.
Sáng hôm sau uống cà phê được không?
Sáng hôm sau, khi đã ngủ đủ và tỉnh hẳn, nhiều người vẫn uống ly cà phê quen thuộc. Chỉ cần nhớ cà phê không chữa được say xỉn hôm sau: NIAAA xếp ý tưởng dùng cà phê để hết hangover vào nhóm ngộ nhận, vì ngoài thời gian ra không có gì chữa được. Ưu tiên vẫn là nước lọc và bữa sáng nhẹ. Nếu sáng ra đầu còn đau, xem thêm say rượu ngủ dậy đau đầu vì sao.
Câu hỏi thường gặp
Uống cà phê đặc có giúp qua được máy đo nồng độ cồn không?
Không. Cà phê không làm giảm nồng độ cồn trong máu, như Tâm Anh đã giải thích. Đã uống rượu bia thì đừng lái xe, cà phê hay kẹo cao su đều không thay đổi được điều đó.
Uống trà đặc thay cà phê có khác không?
Trà cũng có caffeine nên về cơ bản không khác. Nó có thể làm bạn bớt buồn ngủ nhưng không giúp gan đào thải cồn nhanh hơn. Nước lọc vẫn là lựa chọn an toàn hơn.
Tắm nước lạnh có làm tỉnh rượu nhanh hơn không?
Không. NIAAA cho biết tắm lạnh không đảo ngược được tác động của rượu, còn NHS cảnh báo người say nặng ngồi trong bồn hoặc dưới vòi sen lạnh có thể bị lạnh quá, té ngã hoặc mất ý thức trong nước.
Bao lâu thì hết say?
Phụ thuộc vào lượng đã uống. Gan xử lý khoảng một ly tiêu chuẩn mỗi giờ theo Cleveland Clinic, nên uống càng nhiều thì càng cần nhiều giờ. Muốn đỡ say ngay từ đầu, hãy xem bài uống rượu đúng cách để không say nhanh.
Ở các bữa tiệc mình hay thấy cảnh tàn cuộc mọi người rủ nhau đi cà phê cho tỉnh rồi tự lái xe về. Ly cà phê khi đó chỉ làm người ta tự tin hơn, không làm họ an toàn hơn. Còn cách xử lý khi có người lỡ say quá, như có nên đánh răng ngay không, xem say rượu có nên đánh răng ngay không và hướng dẫn tổng hợp chăm sóc sức khỏe sau khi uống rượu.
Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Đã uống rượu bia thì không lái xe.
