bởi Tuấn – Vintage Team
Uống rượu bia dễ buồn ngủ vì cồn làm chậm hệ thần kinh trung ương. Não phản ứng chậm lại, người lờ đờ, mí mắt nặng, nên nhiều người ngủ thiếp đi chỉ sau một lúc chếnh choáng. Giấc ngủ đến nhanh như vậy nhưng không sâu, và đó là lý do sáng hôm sau vẫn thấy mệt.
Mục lục
- Cồn làm chậm hoạt động của não
- Ngủ nhanh hơn nhưng ngủ kém hơn
- Có nên dùng rượu để dễ ngủ
- Buồn ngủ sau khi uống thì nên làm gì
- Khi nào buồn ngủ là dấu hiệu nguy hiểm
- Câu hỏi thường gặp
- Uống ít mà vẫn buồn ngủ là sao
- Uống cà phê có hết buồn ngủ do rượu không
- Vì sao ngủ say rồi mà sáng dậy vẫn mệt
- Say rượu có nên nằm điều hòa hay bật quạt
Cồn làm chậm hoạt động của não
Các bác sĩ của Cleveland Clinic xếp rượu (ethanol) vào nhóm chất ức chế hệ thần kinh trung ương, nghĩa là nó làm chậm tín hiệu trong não và tủy sống. Lúc mới uống, nhiều người thấy vui, nói nhiều, bớt ngại. Khi lượng cồn trong máu tăng dần, tác dụng làm chậm lấn át: phản xạ kém đi, suy nghĩ chậm lại, cơ thể chỉ muốn nằm.
Viện quốc gia về lạm dụng rượu của Mỹ (NIAAA) cũng mô tả rượu làm các vùng não điều khiển thăng bằng, trí nhớ, lời nói và khả năng phán đoán khó làm việc hơn. Buồn ngủ, nói lắp, đi loạng choạng đều cùng chung một gốc như vậy. Vì thế buồn ngủ sau khi uống là phản ứng sinh lý bình thường, không phải dấu hiệu “yếu rượu” hay “tửu lượng kém”.
Ngủ nhanh hơn nhưng ngủ kém hơn
Cleveland Clinic viết rằng rượu có thể giúp bạn ngủ nhanh hơn nhưng làm giảm mạnh chất lượng giấc ngủ. Cụ thể, rượu làm giảm giấc ngủ REM, giai đoạn mơ, và khiến nửa sau đêm ngủ chập chờn, nông hơn. NIAAA nói tương tự: người uống rượu thường ngủ nhanh, nhưng giấc ngủ bị đứt quãng và hay tỉnh dậy sớm, góp phần làm người mệt mỏi, làm việc kém hiệu quả hôm sau.
Để hiểu vì sao nửa sau đêm bị ảnh hưởng nhiều, cần biết một đêm ngủ gồm bốn đến năm chu kỳ, mỗi chu kỳ khoảng 90 đến 120 phút. Những lần REM đầu đêm rất ngắn, càng về sáng REM càng dài, có lần kéo dài tới một giờ. Rượu cắt bớt REM và làm giấc ngủ rời rạc đúng vào khoảng thời gian quan trọng ấy, nên dù ngủ đủ tám tiếng, bạn vẫn dậy với cảm giác chưa nghỉ ngơi.
Có nên dùng rượu để dễ ngủ
Không nên. Dịch vụ y tế Anh (NHS) xếp rượu, cùng cà phê và thuốc lá, vào nhóm nguyên nhân phổ biến gây mất ngủ, và khuyên không uống rượu trong vòng 6 tiếng trước giờ đi ngủ. Cleveland Clinic cũng khuyên tránh uống rượu hay ăn bữa lớn sát giờ ngủ. Một ly vang buổi tối cùng bữa ăn là chuyện bình thường, nhưng dùng rượu như một cách để ngủ thì giấc ngủ lại kém đi.
Buồn ngủ sau khi uống thì nên làm gì
Việc quan trọng nhất là không lái xe, kể cả khi bạn mới thấy hơi lâng lâng. Phản xạ đã chậm lại từ trước khi cơn buồn ngủ rõ rệt, và cảm giác buồn ngủ có thể ập đến khi đang cầm lái. Hãy gọi taxi, đi cùng người không uống hoặc ngủ lại.
Uống thêm nước lọc xen giữa các ly, ăn trong lúc uống, và dừng lại khi thấy mình bắt đầu díu mắt. Nếu đi ngủ, nên có người ở cạnh, nhất là khi người say đã uống nhiều. Bạn có thể đọc thêm các bước chăm sóc trong bài bị say rượu nên làm gì.
Khi nào buồn ngủ là dấu hiệu nguy hiểm
Buồn ngủ bình thường khác với ngộ độc rượu. NIAAA lưu ý nồng độ cồn trong máu vẫn có thể tiếp tục tăng sau khi người đó đã ngừng uống hoặc đã ngủ, nên không thể mặc định để họ “ngủ cho qua”. Hãy gọi cấp cứu 115 ngay khi người say lơ mơ, gọi không tỉnh, nôn liên tục, thở chậm hoặc ngắt quãng, co giật, hoặc da tái lạnh. Trong lúc chờ, không để họ nằm một mình, nếu họ đã ngất thì đặt nằm nghiêng để tránh sặc, giữ ấm, và không cho uống cà phê hay tắm nước lạnh. Chi tiết hơn có trong bài dấu hiệu ngộ độc rượu cần đi cấp cứu.
Câu hỏi thường gặp
Uống ít mà vẫn buồn ngủ là sao
Mỗi người chịu cồn một khác, và ngay cùng một người, có hôm uống ít đã thấy nặng mắt. Nếu buồn ngủ đến sớm hơn mọi khi, cứ coi đó là tín hiệu nên dừng ly. Đừng cố uống thêm để “vượt qua” cơn buồn ngủ.
Uống cà phê có hết buồn ngủ do rượu không
Cà phê có thể làm bạn thấy tỉnh hơn nhưng không làm giảm lượng cồn trong máu. NHS khuyên không cho người say uống cà phê. Cảm giác tỉnh giả dễ khiến người ta tưởng mình lái xe được, xem thêm bài say rượu có nên uống cà phê để tỉnh không.
Vì sao ngủ say rồi mà sáng dậy vẫn mệt
Vì rượu cắt bớt giấc ngủ REM và làm nửa sau đêm ngủ chập chờn. Cơ thể ngủ đủ giờ nhưng không được nghỉ thật sự. Thêm vào đó là tình trạng mất nước và đau đầu, xem bài Say rượu ngủ dậy đau đầu vì sao?.
Say rượu có nên nằm điều hòa hay bật quạt
Phòng mát giúp dễ chịu, nhưng đừng để quá lạnh. Khi chăm người say nặng, NHS khuyên giữ ấm cho họ bằng áo khoác hoặc chăn. Xem thêm say rượu có nên nằm điều hòa không.
Đứng quầy rượu, mình để ý những buổi tiệc vui nhất thường là buổi người ta uống chậm, ăn nhiều và về nhà bằng taxi. Thấy díu mắt giữa tiệc thì đó là cơ thể đang nhắc mình dừng, nghe theo nó thì sáng hôm sau đỡ mệt hơn hẳn. Ai thích tìm hiểu thêm vì sao rượu làm người ta đổi tính có thể đọc bài vì sao say rượu hay nói nhiều.
Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Đã uống rượu bia thì không lái xe.
