Rượu Vang Rhône

Châteauneuf-du-Pape và bộ luật năm 1923

Luật vang của Pháp có một phần gốc ở Rhône. Năm 1923, Nam tước Pierre Le Roy, chủ Château Fortia ở Châteauneuf-du-Pape, cùng các nhà trồng nho trong làng soạn ra bộ quy tắc quy định nho được trồng ở đâu, năng suất tối đa và độ cồn tối thiểu. Bộ quy tắc ấy là khuôn mẫu cho hệ thống AOC sau này, và Châteauneuf-du-Pape được công nhận AOC năm 1936, một năm trước Côtes du Rhône.

Luật ban đầu của làng cho phép 13 giống nho; bản sửa năm 2009 nâng lên 18, chủ yếu do tách các biến thể màu của cùng một giống thành tên riêng. Đất ở nhiều vườn phủ đầy galets roulés, những viên đá cuội tròn do sông Rhône mài nhẵn, ban ngày giữ nắng, ban đêm tỏa ấm cho gốc nho. Mục có gần ba chục chai Châteauneuf, đỏ lẫn trắng, từ Victor Bernard (1.600.000đ) tới Château de Beaucastel (5.980.000đ); diễn biến vụ gần đây có ở bài Châteauneuf-du-Pape 2024.

Phía bắc: Syrah trên sườn dốc

Bắc Rhône là dải hẹp hai bên sông, vang đỏ gần như chỉ làm từ Syrah. Côte-Rôtie là một ngoại lệ thú vị: luật cho phép thêm tới 20% nho trắng Viognier, hai giống phải cho vào bồn cùng lúc chứ không pha sau, nhờ vậy rượu có thêm mùi hoa. Vườn ở đây nằm quanh làng Ampuis trên các sườn đồi rất dốc. Chai Côte-Rôtie Brune & Blonde của Guigal (4.670.000đ) lấy tên từ hai sườn đồi Côte Brune và Côte Blonde.

Hermitage là một quả đồi ở Tain-l'Hermitage, cho vang đỏ Syrah đậm và vang trắng chỉ từ Marsanne, Roussanne. Mục có những chai đầu bảng như Paul Jaboulet Aîné Hermitage La Chapelle (13.750.000đ), Chapoutier Monier de la Sizeranne (4.000.000đ) và Jean-Louis Chave Hermitage (36.900.000đ). Cornas chỉ trồng Syrah; Crozes-Hermitage và Saint-Joseph rộng hơn, giá mềm hơn, là chỗ tốt để làm quen với Syrah phía bắc. Muốn so với Shiraz Úc thì sang mục vang Shiraz.

Phía nam: vang pha và những làng có tên riêng

Phía nam rộng và ấm, vang đỏ thường pha Grenache với Syrah, Mourvèdre và vài giống khác. Phần lớn chai giá mềm của vùng mang tên Côtes du Rhône hoặc Côtes du Rhône Villages. Trên đó là các làng được in tên riêng như cru: Gigondas, Vacqueyras, Rasteau, Vinsobres, Cairanne. Trong mục, Famille Perrin có gần đủ các làng này, như Rasteau Landeol (1.100.000đ), Vinsobres Les Cornuds (1.000.000đ) và Cairanne Peyre Blanche (1.040.000đ).

Hai tên gọi phía nam làm kiểu rượu riêng. Tavel chỉ làm vang hồng, như E. Guigal Tavel (1.060.000đ). Beaumes-de-Venise nổi tiếng với vang ngọt Muscat: người làm rót rượu nho chưng cất vào giữa lúc lên men để giữ lại đường, ví dụ Famille Perrin Muscat de Beaumes de Venise (1.500.000đ).

Guigal và ba chai La La La

Étienne Guigal làm cho nhà Vidal Fleury mười lăm năm rồi tự lập hãng năm 1946 ở Ampuis. Dưới thời con trai ông là Marcel, nhà ra ba chai Côte-Rôtie từ ba ruộng riêng: La Mouline từ vụ 1966, La Landonne từ vụ 1978, La Turque từ vụ 1985. Giới buôn vang gọi chung ba chai là La La La. Cả ba đều có trên kệ: chai Turque (21.300.000đ), chai Mouline (15.200.000đ), chai Landonne (15.200.000đ). Năm 1984, Guigal mua lại chính Vidal Fleury nhưng vẫn giữ nhà này hoạt động riêng; chai Vidal Fleury trong mục vì thế là một lối vào mềm giá hơn.

Các nhà lớn khác có nhiều chai là M. Chapoutier ở Tain-l'Hermitage (tin mới ở bài Chapoutier 2026), Paul Jaboulet Aîné, Famille Perrin và Ferraton Père & Fils.

Bảng giá vang Rhône

Bảng đầu là các chai Côtes du Rhône và Villages, hợp uống hằng ngày. Bảng sau là các tên gọi phía bắc, xếp theo giá niêm yết:

Vang trắng Rhône và cách uống

Vang trắng là phần ít người để ý của Rhône. Condrieu làm hoàn toàn từ Viognier, mùi mơ, đào, hoa; mục có hơn chục chai Condrieu, từ Chapoutier Invitare (2.370.000đ) tới ba ruộng của Georges Vernay. Châteauneuf-du-Pape trắng pha Grenache Blanc, Clairette, Roussanne, Bourboulenc, như Clos des Papes Blanc (3.660.000đ). Uống mát khoảng 10 đến 12°C, hợp gà, tôm nướng, cá sốt bơ.

Vang đỏ phía nam uống khoảng 16 đến 18°C, hợp bò kho, sườn nướng, thịt hầm. Syrah phía bắc còn trẻ nên mở chai trước bữa chừng nửa tiếng. Côtes du Rhône phần lớn nên uống trong vài năm; Hermitage, Côte-Rôtie hay Châteauneuf của nhà tốt mới đáng cất lâu.

Chọn theo dịp thì đơn giản: cơm nhà và tiệc nướng cuối tuần, một chai Côtes du Rhône của Guigal, Perrin hay Chapoutier Belleruche là đủ. Đãi khách thích vang đậm, Gigondas hoặc Vacqueyras cho nhiều vị hơn mà chưa tới giá Châteauneuf. Quà cho người rành vang thì một chai Hermitage hay Côte-Rôtie có tên ruộng trên nhãn nói được nhiều hơn chai đắt mà nhãn lạ. Tin xuất khẩu và vụ nho năm nay có ở bài vang Rhône 2026.

Xem toàn bộ bộ sưu tập rượu vang nhập khẩu tại VUACON.

Câu hỏi thường gặp

Xem thêm trong Rượu Vang Pháp

• Rượu Vang Burgundy (Bourgogne)
• Rượu Vang Bordeaux
• Rượu Vang Loire
• Rượu Vang Alsace