Brut, Extra Dry, Demi-Sec: Thang Độ Ngọt Champagne Nghĩa Là Gì?

Brut, Extra Dry, Demi-Sec là các bậc trên thang độ ngọt của Champagne, tính theo số gram đường còn trong mỗi lít rượu. Brut là loại khô, dưới 12 g/lít, và cũng là chữ bạn gặp nhiều nhất trên nhãn. Điều dễ nhầm là Extra Dry lại ngọt hơn Brut, còn Demi-Sec thì ngọt rõ, hợp với món tráng miệng.

Độ ngọt của Champagne đến từ đâu

Champagne lên men lần thứ hai ngay trong chai để tạo bọt. Sau đó nhà làm rượu tháo cặn men ở cổ chai, công đoạn gọi là disgorgement. Ngay sau bước này, họ châm thêm một ít liqueur de dosage, thường là đường mía hòa trong rượu vang, rồi mới đóng nút cuối cùng. Lượng dosage này quyết định chai rượu khô hay ngọt. Ngoài việc chỉnh vị, dosage còn chứa một chút SO2 giúp rượu bớt bị oxy hoá.

Vì vậy hai chai cùng nhà, cùng giống nho, chỉ khác dosage là đã cho cảm giác khác hẳn khi uống. Nhãn chai ghi Brut hay Demi-Sec chính là để báo trước cho người mua điều đó.

Thang độ ngọt theo quy định châu Âu

Quy định của Liên minh châu Âu cho rượu vang sủi chia độ ngọt thành bảy bậc, tính theo gram đường trên mỗi lít:

Quy định còn cho phép lượng đường thực tế lệch tối đa 3 g/lít so với chữ trên nhãn. Một chai có 9 g/lít, về lý thuyết, có thể ghi Extra Brut, Brut hoặc Extra Dry. Đây là lý do hai chai cùng ghi Brut của hai nhà khác nhau vẫn có thể ngọt nhạt khác nhau một chút.

Vì sao Extra Dry lại ngọt hơn Brut

Cách gọi tên này dễ hiểu hơn khi nhìn lại lịch sử. Thế kỷ 19, Champagne ngọt hơn bây giờ rất nhiều, có kiểu pha cho thị trường Nga với lượng đường từ 200 đến 300 gram. Trong bối cảnh đó, chữ “dry” chỉ có nghĩa là bớt ngọt so với mặt bằng chung. Xu hướng uống khô bắt đầu khi Perrier-Jouët để vụ 1846 không thêm đường cho thị trường London, rồi năm 1876 Pommery dùng chữ Brut cho rượu vụ 1874 bán sang Anh. Các chữ Dry, Extra Dry đã quen trên nhãn từ trước, nên khi Brut khô hơn ra đời, thang tên gọi không được sắp lại. Cách nhớ đơn giản: Brut khô hơn Extra Dry, dù tên nghe ngược.

Trên kệ thực tế, bạn gặp loại nào nhiều

Trong khoảng 283 chai Champagne đang có trên web bên mình, khoảng 130 chai ghi chữ Brut ngay trong tên, chưa kể các chai rosé hay vintage không ghi. Demi-Sec chỉ có 5 chai, Doux thì không có chai nào. Con số này khá giống những gì khách hỏi: phần lớn người mua Champagne để khai tiệc, mừng sự kiện, và Brut là kiểu ai uống cũng được.

Một vài ví dụ theo từng bậc để bạn dễ hình dung. Ở bậc khô nhất có Champagne Tarlant Zero Brut Nature, chai không thêm đường. Bậc Extra Brut có Champagne Gosset Cuvee Extra Brut. Brut thì quen thuộc nhất, ví dụ Champagne Moet & Chandon Brut hay Champagne Dom Perignon Brut 2013. Ở phía ngọt có Champagne Chanoine Freres Demi-Sec và Rượu Champagne Pol Roger Rich Demi Sec.

Nên chọn loại nào

Brut là lựa chọn an toàn cho hầu hết dịp, cân bằng, hợp khai vị, hải sản và nhiều món ăn mặn. Nếu bạn thích vị ngọt rõ hoặc uống cùng bánh, trái cây, Demi-Sec hợp hơn, vì rượu ngọt hơn món tráng miệng thì uống mới không bị chua gắt. Brut Nature và Extra Brut dành cho người thích vị khô, muốn cảm nhận rõ độ chua tự nhiên của nho. Khách lần đầu uống Champagne mà thấy Brut hơi chua thì có thể thử Extra Dry trước.

Xem thêm các dòng Champagne hiện có tại Dom Pérignon hoặc danh mục Vang/Champagne, hay xem riêng danh mục rượu Champagne.

Đọc thêm: Champagne Grand Cru là gì và cách đọc nhãn Champagne. Thang độ ngọt cũng áp dụng cho Champagne hồng, xem Champagne hồng là gì, cách làm và hương vị.

Câu hỏi thường gặp

Brut là gì trong Champagne

Brut là bậc khô trên thang độ ngọt, có từ 0 đến 12 gram đường mỗi lít. Đây là kiểu phổ biến trên nhãn Champagne. Uống thấy khô, tươi, chỉ hơi tròn vị chứ không ngọt.

Extra Brut và Brut Nature khác nhau thế nào

Brut Nature không thêm đường, lượng đường dưới 3 g/lít. Extra Brut cho phép tới 6 g/lít. Cả hai đều rất khô, nhưng Brut Nature lộ rõ độ chua và vị khoáng hơn.

Demi-Sec có phải Champagne rẻ hơn không

Không. Độ ngọt không nói lên chất lượng hay giá. Nhiều nhà lớn vẫn làm Demi-Sec, ví dụ Pol Roger có dòng Rich Demi Sec. Demi-Sec chỉ là một phong cách khác, hợp với món ngọt.

Prosecco có dùng thang này không

Có, các chữ Brut, Extra Dry, Dry dùng chung cho rượu vang sủi ở châu Âu. Khác biệt giữa Prosecco và Champagne nằm ở giống nho và cách làm, xem bài Prosecco là gì, khác Champagne thế nào.

Khách hỏi mình chai Champagne nào ngon, câu đầu tiên mình hỏi lại thường là uống với gì. Cùng một nhà rượu, chai Brut mở cùng đĩa hàu và chai Demi-Sec mở cùng bánh kem đều đúng chỗ, còn đổi ngược lại thì cả hai đều dở. Đọc được chữ trên nhãn rồi thì chọn đúng chai không khó nữa.

Chai nhắc tới trong bài: Domaine du Pere Guillot Veuve Guillot Brut; Rượu vang nổ B&G Sparkling Blanc de Blancs; Sparkling Esencia Rose; Maison Jaillance Nuance de Muscat Rose; Sparkling Grand Bellot Cremant de Bordeaux; Bottega Diamond Spumante Brut; Champagne Queen of Hearts Black.

Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Đã uống rượu bia thì không lái xe.