bởi Tuấn – Vintage Team
Prosecco là vang sủi của Ý, làm chủ yếu từ nho Glera ở vùng Veneto và Friuli, lên men lần hai trong bồn kín nên giữ hương trái cây tươi. Champagne là vang sủi của vùng Champagne bên Pháp, lên men lần hai ngay trong chai và ủ lâu trên bã men nên vị sâu hơn, có mùi bánh mì nướng. Hai loại khác nhau ở nơi làm, giống nho và cách làm, hiểu ba điểm này là chọn đúng chai cho từng dịp.
Mục lục
Prosecco là gì
Prosecco là tên một vùng được bảo hộ, không phải tên giống nho. Vùng Prosecco DOC trải trên chín tỉnh thuộc Veneto và Friuli-Venezia Giulia, ở đông bắc nước Ý. Luật cho phép pha tối đa 15% giống khác, tức là Glera phải chiếm ít nhất 85%. Prosecco thường có hương táo xanh, lê, hoa trắng, độ cồn nhẹ và vị dễ uống, mấy chai Prosecco trên web đa số ở mức khoảng 11%.
Bậc cao hơn là DOCG, gồm hai vùng đồi: Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore và Asolo Prosecco Superiore. Năm 2019, vùng đồi Conegliano và Valdobbiadene được UNESCO công nhận là di sản thế giới. Trên nhãn, chữ Superiore hay tên Valdobbiadene, Asolo là dấu hiệu chai đến từ vùng đồi, ví dụ Bisol Jeio Brut Valdobbiadene Prosecco hay Montelvini Asolo Prosecco Superiore Extra Brut. Chai DOC phổ biến, dễ làm quen thì có Mionetto Prosecco.
Prosecco chỉ là một trong các loại vang Ý; vang đỏ, vang trắng theo từng vùng như Piemonte, Toscana, Veneto được viết ở bài riêng. Toàn bộ chai Prosecco trên web nằm ở danh mục rượu vang Prosecco.
Champagne là gì
Champagne là vang sủi chỉ được làm tại vùng Champagne của Pháp. Gần như toàn bộ Champagne dùng ba giống Chardonnay, Pinot Noir và Pinot Meunier, đôi khi pha thêm một lượng rất nhỏ vài giống cũ được phép. Vị thường nhiều lớp hơn, có hương bánh mì nướng, bánh quy, hạnh nhân do rượu nằm lâu trên bã men trong chai. Muốn xem các chai cụ thể thì vào danh mục rượu Champagne.
Khác nhau ở cách làm
Champagne lên men lần hai ngay trong chai, gọi là phương pháp truyền thống. Luật bắt buộc Champagne không ghi năm phải ủ ít nhất 15 tháng, Champagne có ghi năm (vintage) ít nhất ba năm. Thời gian rượu nằm với bã men trong chai chính là nguồn của mùi bánh mì và bọt mịn.
Prosecco phần lớn lên men lần hai trong bồn thép lớn đóng kín, gọi là phương pháp Charmat hay Martinotti. Thời gian tối thiểu chỉ khoảng 30 ngày, rượu được đóng chai khi còn trẻ nên giữ được mùi trái cây và hoa tươi. Đây không phải cách làm kém hơn, chỉ là nhắm tới một kiểu rượu khác. Luật Prosecco vẫn cho phép làm theo phương pháp truyền thống, nhưng số chai như vậy ít.
Độ ngọt trên nhãn
Nhãn vang sủi ghi độ ngọt bằng các từ như Brut, Extra Dry, Dry, Demi-Sec, và nhiều người hiểu nhầm ở đây. Với cả Prosecco lẫn Champagne, Brut có dưới 12 g đường mỗi lít, còn Extra Dry ở mức 12 đến 17 g, tức là Extra Dry thực tế ngọt hơn Brut. Dry còn ngọt hơn nữa, từ 17 đến 32 g. Người thích vị khô nên chọn Brut hoặc Extra Brut. Bài thang độ ngọt Champagne giải thích kỹ từng mức.
| Ghi trên nhãn | Đường còn lại (g/l) |
|---|---|
| Brut | dưới 12 |
| Extra Dry | 12 đến 17 |
| Dry | 17 đến 32 |
Prosecco Rosé khác vang hồng thế nào
Từ năm 2020 có thêm Prosecco Rosé DOC: Glera pha 10 đến 15% Pinot Nero, lên men lần hai trong bồn ít nhất 60 ngày, nhãn bắt buộc ghi năm thu hoạch (Millesimato). Đây là vang sủi màu hồng, khác với rượu vang hồng thông thường không có bọt. Một chai dễ tìm là Mionetto Prosecco Rose. Muốn biết Champagne có bản màu hồng khác vang sủi hồng thường ra sao, xem Champagne hồng là gì.
Khi nào chọn loại nào
Prosecco hợp tiệc bạn bè, cocktail như Spritz hay Bellini, hoặc bữa sáng muộn, những lúc cần một ly mát, thơm, không phải nghĩ nhiều. Champagne thường được chọn cho dịp trang trọng, chúc mừng hoặc làm quà, khi người nhận để ý tới tên tuổi chai rượu. Cả hai đều nên ướp lạnh kỹ trước khi mở, và rót vào ly hẹp miệng để giữ bọt lâu.
Câu hỏi thường gặp
Prosecco có phải là champagne rẻ tiền không?
Không. Đây là hai phong cách riêng, mỗi loại có giá trị và cách thưởng thức khác nhau. Prosecco nhắm tới hương trái cây tươi, Champagne nhắm tới độ sâu do ủ lâu, nên so rẻ đắt giữa hai loại không công bằng lắm.
Nên chọn loại nào để làm cocktail?
Prosecco thường được dùng vì hương trái cây nhẹ, hợp với các cocktail như Aperol Spritz. Mùi bánh mì của Champagne dễ bị nước trái cây và rượu mùi lấn mất, nên dùng Champagne để pha thì hơi phí.
Extra Dry có phải là khô hơn Brut không?
Không, ngược lại. Extra Dry có 12 đến 17 g đường mỗi lít, Brut dưới 12 g, nên Extra Dry ngọt hơn. Khách thích vị khô mà lỡ cầm chai Extra Dry thường thấy rượu hơi ngọt hơn mình nghĩ.
Prosecco có để lâu được không?
Phần lớn Prosecco làm ra để uống trẻ, khi hương trái cây còn tươi. Mua về thì nên mở sớm, đừng cất nhiều năm như cất vang đỏ, vì cái hay của Prosecco nằm ở độ tươi.
Cần tư vấn chọn vang sủi cho dịp của bạn, liên hệ Hotline/Zalo 038.737.6666. Nội dung dành cho người từ đủ 18 tuổi trở lên.
Bài viết liên quan
Khách hỏi mình nên mua Prosecco hay Champagne, mình thường hỏi lại là uống với ai và để làm gì. Tiệc đông người, uống vui, pha cocktail thì Prosecco hợp và đỡ tiếc tiền; còn mở một chai để đánh dấu chuyện quan trọng thì Champagne vẫn có sức nặng riêng mà Prosecco không thay được.
Chai nhắc tới trong bài: Casa Sant'Orsola Prosecco LX Luxury Brut; Pitars Colors Prosecco Rose; Bottega Diamond Spumante Brut; Bottega Il Vino dei Poeti Prosecco; Rượu vang nổ Scavi & Ray Momento D'oro; San Simone Perlae Naonis Cuvée Blanc de Blancs Brut Millesimato.
Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Đã uống rượu bia thì không lái xe.
