bởi Tuấn – Vintage Team
Chai rượu vang chuẩn có dung tích 750 ml, cao khoảng 30 đến 33 cm, đường kính thân 7,5 đến 9 cm và rót được khoảng 5 ly 150 ml. Ngoài chai chuẩn còn có chai nhỏ như Piccolo 187,5 ml, Demi 375 ml và chai lớn như Magnum 1,5 lít (bằng 2 chai), Jeroboam 3 lít (4 chai), Methuselah 6 lít (8 chai). Bài này đi qua từng cỡ chai, số ly rót được và cách chọn cỡ chai hợp với bữa tiệc của bạn.
Mục lục
- Chai vang chuẩn 750 ml: kích thước và số ly
- Bảng các cỡ chai rượu vang
- Vì sao có chai lớn và chai nhỏ
- Cùng 750 ml nhưng khác dáng: chai Bordeaux, Burgundy và chai thon cao
- Chai Magnum 1,5 lít và chai 3 lít
- Chọn cỡ chai theo bữa tiệc
- Câu hỏi thường gặp
- Một chai rượu vang 750 ml rót được mấy ly?
- Chai Champagne có to hơn chai vang thường không?
- Chai rượu vang cao bao nhiêu cm?
- Kích thước chai rượu vang 750ml có giống nhau không?
- Kích thước chai rượu mạnh có giống chai vang không?
- Chai Magnum bằng mấy chai vang thường?
- Chai vang lớn có ngon hơn chai nhỏ không?
- Vì sao chai vang chuẩn là 750 ml?
Chai vang chuẩn 750 ml: kích thước và số ly
750 ml là cỡ phổ biến nhất của rượu vang và Champagne trên thế giới. Chiều cao thì tùy dáng chai: một chai vang 750 ml thông thường cao khoảng 30 cm, đường kính thân khoảng 7,5 cm; chai Champagne thủy tinh dày hơn để chịu áp suất ga nên to và cao hơn, khoảng 33 cm và gần 9 cm. Các nhà làm vang cao cấp có khi dùng chai dáng cao hơn, nên cần đóng kệ hay làm hộp thì đo đúng chai mình có là chắc nhất.
Về số ly, rót 150 ml mỗi ly thì chai 750 ml được 5 ly. Viện NIAAA của Mỹ lấy ly vang 5 ounce (khoảng 148 ml) ở 12% làm một “ly chuẩn”, nên con số 5 ly này cũng là cách tính phổ biến nhất. Ly nhỏ 125 ml thì được 6 ly, còn rót nếm 60 đến 90 ml thì được từ 8 đến 12 ly. Một thùng 12 chai là 9 lít rượu, một thùng gỗ barrique 225 lít của Bordeaux cho đúng 300 chai 750 ml.
Con số 750 ml có nhiều giải thích lịch sử, nhưng điều chắc chắn là nó đã thành chuẩn chung của ngành vang, nên hầu hết chai vang, từ vang phổ thông đến các vang nổi tiếng, đều theo cỡ này. Rượu mạnh thì khác: ở châu Âu whisky, cognac thường đóng 700 ml, còn ở Mỹ cỡ quen thuộc là 750 ml (từ cuối năm 2020 Mỹ cho phép thêm cỡ 700 ml). Các loại rượu mạnh khác nhau thế nào thì xem bài các loại rượu mạnh.
Bảng các cỡ chai rượu vang
| Tên cỡ chai | Dung tích | Bằng mấy chai chuẩn | Số ly (150 ml) | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Piccolo (Split) | 187,5 ml | 1/4 chai | 1 đến 1,5 ly | Thường dùng cho vang sủi và Prosecco đóng lẻ |
| Demi (Half) | 375 ml | 1/2 chai | khoảng 2,5 ly | Hay gặp ở vang ngọt, vang tráng miệng và một số Champagne |
| Chuẩn (Standard) | 750 ml | 1 chai | khoảng 5 ly | Cỡ phổ biến nhất |
| Magnum | 1,5 lít | 2 chai | khoảng 10 ly | Cỡ lớn thông dụng nhất, hợp bàn tiệc 8 đến 10 người |
| Jeroboam | 3 lít (Champagne, Burgundy) hoặc 4,5 lít (Bordeaux) | 4 hoặc 6 chai | 20 hoặc 30 ly | Ở Bordeaux chai 3 lít thường gọi là Double Magnum, còn Jeroboam kiểu Bordeaux là chai 4,5 lít (có nơi ghi 5 lít) |
| Rehoboam | 4,5 lít | 6 chai | khoảng 30 ly | Chủ yếu ở Champagne và Burgundy |
| Methuselah (Imperial) | 6 lít | 8 chai | khoảng 40 ly | Ở Bordeaux thường gọi là Impériale |
| Salmanazar | 9 lít | 12 chai | khoảng 60 ly | Nguyên một thùng 12 chai trong một chai |
| Balthazar | 12 lít | 16 chai | khoảng 80 ly | Hiếm, dùng cho sự kiện |
| Nebuchadnezzar | 15 lít | 20 chai | khoảng 100 ly | Hiếm, thường mang tính trưng bày |
Còn có các cỡ lớn hơn nữa (18 đến 30 lít) nhưng rất hiếm và chủ yếu dùng để trưng bày. Tên gọi các cỡ chai không hoàn toàn thống nhất giữa Champagne, Burgundy và Bordeaux, nên khi mua chai lớn hãy đọc dung tích ghi trên nhãn thay vì chỉ dựa vào tên.
Vì sao có chai lớn và chai nhỏ
Chai lớn vừa để phục vụ tiệc đông, vừa được nhiều người trong ngành cho là giúp rượu tiến hóa chậm hơn. Lý do là lượng không khí trong cổ chai gần như nhau ở mọi cỡ, nên chai càng lớn thì tỉ lệ oxy so với lượng rượu càng nhỏ, nguy cơ rượu bị oxy hóa sớm cũng giảm theo. Vì vậy Magnum thường được ưa chuộng để cất giữ các chai định để lâu năm. Chai nào đáng để lâu thì xem bài rượu nào để càng lâu càng ngon. Bạn có thể xem thêm về tuổi thọ của một chai ở bài rượu vang có hạn sử dụng không.
Chai nhỏ hợp khi chỉ uống một hai người, muốn thử nhiều loại hoặc dùng loại vang ngọt, vang tráng miệng vốn chỉ rót một ly nhỏ mỗi lần. Trong danh mục của VUACON, chai 375 ml tập trung ở vang ngọt và vang tăng độ, ví dụ Yalumba Antique Muscat, Château Doisy-Daëne và Champagne Charles Heidsieck Brut 375ml. Cùng chủ đề chai nhỏ, bạn có thể xem rượu mini và các loại chai mini.
Trong danh mục bên mình, phần lớn vẫn là chai 750 ml. Chai 375 ml chỉ có vài chục mẫu, chai 187 ml còn ít hơn, và chai lớn từ 1,5 lít trở lên cũng chỉ một số ít.
Cùng 750 ml nhưng khác dáng: chai Bordeaux, Burgundy và chai thon cao
Hỏi kích thước chai rượu vang thì phải hỏi thêm chai dáng gì, vì cùng dung tích mà mỗi vùng một kiểu chai. Chai Bordeaux vai cao, thân thẳng, là dáng gặp nhiều nhất hiện nay: Cabernet Sauvignon hay Merlot từ Chile, Úc, California thường đóng chai này, như Chateau Ploizeau Bordeaux Rouge.
Chai Burgundy vai xuôi, thân phình rộng hơn, hay dùng cho Pinot Noir, Chardonnay và Syrah, ví dụ Domaine de la Motte Petit Chablis. Chai thon cao, cổ dài là dáng flûte của Alsace và vùng Mosel ở Đức, gắn với Riesling, như chai Dr Loosen Riesling Blue Slate: cũng 750 ml nhưng cao và mảnh hơn hẳn chai Bordeaux, nên kệ đóng sát theo chai Bordeaux có thể không vừa.
Dáng chai chỉ là truyền thống của từng vùng, nhà làm vang được tự chọn. Vì vậy khi đóng kệ, mua tủ hay làm hộp quà, cách chắc nhất vẫn là đo chính chai bạn có, đo cả chiều cao lẫn chỗ phình to nhất của thân.
Chai Magnum 1,5 lít và chai 3 lít
Magnum là cỡ chai lớn dễ mua nhất. Vài chai Magnum vang và Champagne bên mình có, kèm giá niêm yết: Moët & Chandon Brut Impérial 1,5 lít 4.100.000đ, Mileto Crianza Tempranillo 1,5L của Rioja 1.300.000đ, La Fiole du Pape 1,5L với dáng chai vẹo quen mặt 2.520.000đ và Penfolds Bin 389 1,5L đóng hộp quà 7.690.000đ.
Nhiều người tìm “chai vang 3 lít” thật ra là đang nghĩ tới vang bịch (bag-in-box), như vang bịch Monastier Shiraz 3L. Cùng 3 lít, tức 4 chai chuẩn, nhưng là túi có vòi đựng trong hộp giấy chứ không phải chai Jeroboam thủy tinh. So sánh các loại vang bịch có ở bài rượu vang bịch loại nào ngon.
Chọn cỡ chai theo bữa tiệc
Cách tính bên mình hay dùng là mỗi người 2 đến 3 ly trong một bữa ăn, mỗi chai 5 ly. Hai người ăn tối thì một chai 375 ml là vừa, hoặc mở chai 750 ml rồi bảo quản phần còn lại cho hôm sau. Bàn 3 đến 5 người cần một đến hai chai 750 ml. Từ 6 đến 10 người mà uống chung một loại vang thì một chai Magnum 1,5 lít nhìn trang trọng trên bàn hơn hai chai lẻ, thiếu thì mở thêm chai thường. Tiệc lớn, sự kiện mới cần tới chai 3 lít trở lên, và phải tính trước người rót, vì chai nặng và khó cầm. Còn làm quà thì chai chuẩn 750 ml trong hộp vẫn là lựa chọn dễ nhất, chai lớn chỉ hợp khi người nhận thích sưu tầm.
Chai càng lớn càng nặng, nên khi mở hãy đặt chai trên mặt bàn chắc, các bước làm có ở bài cách mở rượu vang. Uống không hết thì xem bảo quản rượu vang sau khi đã khui. Muốn rượu mở hương nhanh hơn, xem rượu để trong decanter được bao lâu.
Câu hỏi thường gặp
Một chai rượu vang 750 ml rót được mấy ly?
Khoảng 5 ly nếu rót 150 ml mỗi ly. Rót ít hơn thì được nhiều ly hơn, ví dụ 125 ml được khoảng 6 ly.
Chai Champagne có to hơn chai vang thường không?
Cùng 750 ml nhưng chai Champagne thường to và nặng hơn, vì thủy tinh phải dày để chịu áp suất ga bên trong. Một chai Champagne chuẩn cao khoảng 33 cm, đường kính gần 9 cm, trong khi chai vang thường khoảng 30 cm và 7,5 cm.
Chai rượu vang cao bao nhiêu cm?
Chai 750 ml thường cao khoảng 30 đến 33 cm và có đường kính thân khoảng 7,5 đến 9 cm, tùy dáng chai. Chai Champagne thường nặng và dày hơn chai vang thường.
Kích thước chai rượu vang 750ml có giống nhau không?
Không hoàn toàn. Dung tích như nhau nhưng chai Bordeaux, Burgundy, chai flûte và chai Champagne khác nhau về chiều cao, đường kính và độ dày thủy tinh. Cao 30 đến 33 cm, đường kính 7,5 đến 9 cm là khoảng thường gặp.
Kích thước chai rượu mạnh có giống chai vang không?
Không có chuẩn chung như vang. Trên web bên mình whisky, cognac phần nhiều là chai 700 ml, bên cạnh chai 1 lít và chai mini; ở Mỹ cỡ quen thuộc là 750 ml. Mỗi hãng một dáng chai riêng, chai vuông, chai dẹt, chai tròn, nên chiều cao và đường kính phải đo theo từng chai.
Chai Magnum bằng mấy chai vang thường?
Magnum có dung tích 1,5 lít, bằng đúng 2 chai 750 ml.
Chai vang lớn có ngon hơn chai nhỏ không?
Không hẳn. Chai lớn thường được cho là giúp rượu tiến hóa chậm và đều hơn khi cất lâu năm, nhưng độ ngon phụ thuộc vào rượu, niên vụ và cách bảo quản chứ không chỉ vào cỡ chai.
Vì sao chai vang chuẩn là 750 ml?
Có nhiều giải thích lịch sử, nhưng điều chắc chắn là 750 ml đã được ngành vang dùng làm cỡ chuẩn từ lâu. Một thùng barrique 225 lít cho đúng 300 chai 750 ml, tức 25 thùng carton 12 chai, nên cỡ này cũng thuận tiện cho việc đóng chai và vận chuyển.
Cỡ chai cho bạn biết rót được bao nhiêu ly và rượu sẽ già đi nhanh hay chậm, chứ không nói rượu ngon hay dở. Với phần lớn bữa ăn ở nhà, chai 750 ml vẫn là cỡ dễ dùng nhất, còn Magnum để dành cho bàn đông người hoặc chai định cất lâu. Muốn tìm hiểu thêm về rượu vang, xem trang tổng hợp Hiểu về Vang hoặc duyệt danh mục Vang & Champagne.
Đọc thêm: Rượu tiệc tất niên công ty: chọn gì, tính bao nhiêu chai.
Đọc thêm: Những Vỏ Chai Rượu Đẹp, Đáng Sưu Tầm.
Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Sản phẩm chỉ bán cho người từ đủ 18 tuổi.
Đọc thêm: 1 thùng rượu vang bao nhiêu chai? Thùng 6, 12 chai và thùng gỗ; 1 xị rượu bao nhiêu ml? Quy đổi xị, ly, shot và chai vang.
