bởi Tuấn – Vintage Team
Chữ Napoleon trên chai rượu có hai nghĩa. Trên chai cognac, Napoléon là một hạng tuổi có luật: rượu trẻ nhất trong chai phải ủ ít nhất 6 năm, nằm giữa VSOP (4 năm) và XO (10 năm). Trên chai brandy không phải cognac, Napoleon chỉ là cái tên đặt cho sang, không bảo đảm tuổi rượu. Riêng nhà Courvoisier thì gắn cả câu chuyện thương hiệu với hoàng đế Napoléon.
Mục lục
Napoléon là một hạng tuổi của cognac
Ủy ban liên ngành cognac (BNIC) đếm tuổi rượu theo “compte”, mốc tính là ngày 31/3 hằng năm. Mỗi hạng ghi trên nhãn tương ứng với tuổi của eau-de-vie trẻ nhất trong chai:
| Hạng | Rượu trẻ nhất ủ ít nhất |
|---|---|
| VS | 2 năm |
| VSOP | 4 năm |
| Napoléon | 6 năm |
| XO | 10 năm (từ 1/4/2018, trước đó 6 năm) |
Trước năm 2018, Napoléon và XO có cùng mức tối thiểu 6 năm. Khi BNIC nâng XO lên 10 năm, hạng Napoléon vẫn giữ 6 năm, nên giờ nó thành bậc trung gian giữa VSOP và XO. Bảng đầy đủ các hạng và giá từng chai có trong bài phân biệt cognac VS, VSOP và XO.
Courvoisier và dòng chữ “Le Cognac de Napoléon”
Câu chuyện bắt đầu ở Bercy, ngoại ô Paris, nơi Emmanuel Courvoisier và Louis Gallois mở hãng buôn rượu năm 1796. Năm 1811 Napoléon ghé thăm kho rượu ở Bercy, chuyến thăm được hoạ sĩ Etienne Bouhot vẽ lại. Năm 1828, con cháu hai nhà dời cơ sở về Jarnac, giữa vùng Cognac, và hãng ở đó tới nay. Năm 1869, Napoléon III phong Courvoisier làm nhà cung cấp chính thức cho triều đình.
Còn chuyện Napoléon mang các thùng cognac theo khi bị đày ra đảo St Helena, sĩ quan Anh trên tàu gọi đó là “cognac của Napoléon”, thì chính Wikipedia và Difford’s Guide đều ghi là giai thoại. Dù vậy, dòng chữ Le Cognac de Napoléon vẫn in trên nhãn chai Courvoisier XO, giá niêm yết 3.000.000đ. Hãng đổi chủ nhiều lần và từ năm 2024 thuộc Campari Group.
Muốn đi từ bậc dễ uống nhất, bạn bắt đầu với Courvoisier VS giá 680.000đ để pha hoặc uống với đá. Courvoisier VSOP giá 1.050.000đ hợp uống nguyên chất. So với Hennessy hay Rémy Martin thì phong cách mỗi nhà khác nhau thế nào, bạn xem bài Camus, Courvoisier, Hine khác Hennessy, Rémy Martin ra sao.
Ở bậc trên XO, nhà Courvoisier có Courvoisier Extra giá 9.500.000đ và chai trưng bày Courvoisier L’Essence giá 75.000.000đ. Hãng có bản mang tên Napoleon Fine Champagne, bản này hiện chưa lên web bên mình. Toàn bộ chai của hãng nằm ở trang thương hiệu Courvoisier.
Brandy “Napoleon” giá rẻ trên thị trường
Khi tìm “rượu Napoleon”, bạn sẽ gặp rất nhiều chai rẻ hơn hẳn cognac: Parisiennes Napoleon XO, Chetelle Napoleon VSOP, Napoleon XO C. de Gourmont, Dennes Napoleon XO. Các chai này bán ở nhiều trang bán lẻ trong nước, giá phổ biến chỉ vài trăm nghìn một chai 700 ml theo những gì bên mình xem được vào tháng 10/2026.
Điểm chung của những chai bên mình tra được là nhãn ghi brandy hoặc French brandy, không ghi Cognac. Chữ Napoleon, VSOP hay XO trên brandy thường không bị ràng buộc bởi luật tuổi của cognac, nên không nói được rượu đã ủ bao lâu. Có chai còn ghi nồng độ chỉ 37%, như Chetelle Napoleon VSOP. Đó không phải hàng giả, chỉ là một loại rượu khác hẳn chai cognac hạng Napoléon. Người mua để pha nước ngọt, nấu ăn hay ngâm trái cây thì brandy giá rẻ vẫn dùng được, miễn là bạn biết mình đang mua gì và mua ở nơi có hoá đơn, tem nhập khẩu rõ ràng.
Cách đọc nhãn để không nhầm
Muốn biết chai Napoleon trong tay là gì, nhìn ba chỗ. Một là chữ Cognac và dòng Appellation Cognac Contrôlée trên nhãn, có hai chữ này thì chữ Napoléon mới mang nghĩa hạng tuổi 6 năm. Hai là tên nhà sản xuất và địa chỉ ở vùng Cognac, như Jarnac hay Cognac. Ba là nồng độ, cognac thường đóng chai từ 40% trở lên.
Nhãn chỉ ghi brandy thì đó là rượu cất từ vang nói chung, có thể từ nhiều vùng. Brandy Pháp có chất lượng tốt cũng có, nhưng bạn trả tiền theo cái nhãn đó chứ không theo chữ Napoleon. Kệ cognac và brandy bên mình ghi rõ hạng và vùng của từng chai.
Hỏi đáp về rượu Napoleon
Cognac Napoléon và XO, loại nào ủ lâu hơn?
XO lâu hơn. Từ tháng 4/2018, XO tối thiểu 10 năm còn Napoléon tối thiểu 6 năm. Chai mua trước 2018 có thể ghi XO dù rượu trẻ nhất chỉ 6 năm.
Rượu Napoleon bao nhiêu độ?
Cognac hạng Napoléon thường 40%. Brandy mang tên Napoleon thì tuỳ hãng, bên mình đã thấy chai ghi 37%. Cách chắc nhất là đọc con số % vol trên nhãn.
Có nên mua brandy Napoleon giá rẻ làm quà?
Nếu người nhận để ý rượu thì không nên, vì họ đọc nhãn sẽ biết đó không phải cognac. Quà biếu theo từng tầm giá có trong bài quà tặng rượu cao cấp.
Cái tên Napoleon đẹp, nhưng chữ Cognac trên nhãn mới quyết định chai rượu là gì. Bạn cần xem tận tay nhãn các chai Courvoisier thì ghé 38 Trần Cung, Nghĩa Đô, Hà Nội, hoặc gọi 038.737.6666 để hẹn trước giờ xem rượu.
Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Sản phẩm chỉ bán cho người từ đủ 18 tuổi.
