bởi Tuấn – Vintage Team
Neat, On the Rocks và Highball là ba cách uống whisky phổ biến nhất: neat là rót nguyên chất không đá, on the rocks là rót lên đá, highball là pha với soda lạnh trong ly cao. Không có cách nào đúng tuyệt đối, chọn cách nào tuỳ chai, tuỳ thời tiết và tuỳ bạn uống để thưởng thức hay để trò chuyện.
Mục lục
- Neat: nguyên chất, không đá
- Thêm vài giọt nước: không phải làm hỏng rượu
- On the Rocks: thêm đá
- Highball: pha soda
- Chọn cách uống theo chai
- Câu hỏi thường gặp
- Uống whisky neat có cần ly chuyên dụng không?
- Thêm nước vào whisky bao nhiêu là vừa?
- Highball dùng nước ngọt có ga thay soda được không?
- Uống whisky nên ăn gì kèm?
Neat: nguyên chất, không đá
Rót whisky nguyên chất vào ly tulip hoặc ly whisky chuyên dụng, không thêm đá hay nước. Cách này giữ nguyên hương vị của chai, hợp để thử whisky cao cấp, đặc biệt là single malt lâu năm. Ly miệng hẹp gom mùi lại, nên khi đưa lên mũi bạn nghe được rõ hơn các lớp hương như trái cây, mật ong, gỗ sồi hay khói.
Uống neat nên rót ít, khoảng một ngụm vừa, ngửi trước rồi nhấp chậm, để rượu lăn trong miệng vài giây rồi mới nuốt. Ở độ cồn quanh 40% như phần lớn chai trên kệ, nhấp nhỏ sẽ dễ chịu hơn nhiều so với uống cả ngụm lớn. Những chai như Glenfiddich 12 năm Single Malt Scotch Whisky hay Glenlivet 12 năm Speyside Single Malt Scotch Whisky, đều 40%, là điểm bắt đầu dễ cho người mới thử uống neat.
Thêm vài giọt nước: không phải làm hỏng rượu
Nhiều người nghĩ thêm nước là phí whisky, nhưng giới uống whisky lâu năm vẫn hay nhỏ vài giọt nước vào ly. Năm 2017, hai nhà nghiên cứu Björn Karlsson và Ran Friedman ở Đại học Linnaeus (Thuỵ Điển) công bố trên tạp chí Scientific Reports một mô phỏng cho thấy khi pha loãng, guaiacol, hợp chất gắn với mùi khói của whisky, có xu hướng dồn lên bề mặt chất lỏng. Vì người uống nhấp từ mặt ly trước, điều này có thể giải thích vì sao vài giọt nước làm mùi vị rõ hơn. Đây là mô phỏng máy tính, nên bạn cứ tự thử: rót hai ly, một ly để nguyên, một ly nhỏ thêm ít nước, rồi so.
Với chai cask strength độ cồn cao, thêm nước gần như là bắt buộc nếu muốn nếm được gì ngoài cảm giác nóng. Bạn có thể đọc thêm bài cask strength là gì.
On the Rocks: thêm đá
Rót whisky lên đá viên lớn. Đá to tan chậm hơn đá vụn nên rượu lạnh dần, mùi mở ra từ từ mà không bị nhạt nhanh, hợp khi ngồi uống lâu hoặc trời nóng. Đá vụn hay đá tủ lạnh nhỏ viên tan rất nhanh, chỉ vài phút ly rượu đã loãng hẳn.
Lạnh làm mùi rượu khép lại, nên on the rocks hợp với blended whisky vị tròn, dễ uống hơn là những chai single malt nhiều lớp hương. Một chai như Johnnie Walker Black hay Monkey Shoulder Blended Malt uống với đá vẫn giữ được vị. Ly nên dùng là ly thấp đáy dày, loại thường gọi là ly rock.
Highball: pha soda
Pha whisky với soda lạnh theo tỷ lệ khoảng 1:3 hoặc 1:4, rót vào ly cao có đá. Suntory, hãng gắn liền với highball ở Nhật, hướng dẫn cách pha Kaku Highball như sau: làm lạnh ly, rượu và soda trước, cho đầy đá vào ly, rót whisky và khuấy, sau đó rót 3 đến 4 phần soda cho 1 phần whisky, chỉ khuấy nhẹ một lần từ dưới lên để giữ ga, cuối cùng thêm vỏ chanh hoặc bưởi.
Đây là cách uống nhẹ nhàng, dễ uống, hợp trong bữa ăn hoặc tiệc đông người. Highball tại Nhật được ưa chuộng trở lại sau chiến dịch quảng cáo năm 2008 của Suntory, rồi các quán chuyên highball mọc lên vào đầu thập niên 2010. Chai dễ dùng cho highball là Suntory Kakubin độ cồn 40% hoặc Toki Suntory Whisky 43%. Nếu bạn quen whisky Scotch, có thể xem cách pha trong bài Ballantine’s Finest và cách uống highball.
Chọn cách uống theo chai
Chai đắt, lâu năm, nhiều lớp hương thì nên thử neat trước, rồi thêm vài giọt nước nếu thấy gắt. Chai blended phổ thông thì on the rocks hoặc highball đều ổn. Whisky Nhật nhẹ, sạch vị thì highball là cách mà chính các hãng Nhật hay giới thiệu. Còn whisky khói Islay, nhiều người thích uống neat với chút nước, nhưng highball khói cũng là một kiểu uống có người mê. Muốn hiểu thêm về khác biệt giữa các dòng, bạn đọc bài Bourbon khác Scotch Whisky thế nào.
Câu hỏi thường gặp
Uống whisky neat có cần ly chuyên dụng không?
Không bắt buộc, nhưng ly miệng hẹp giúp gom mùi tốt hơn ly rock miệng rộng. Bài ly whisky khác ly vang thế nào giải thích kỹ hơn các kiểu ly.
Thêm nước vào whisky bao nhiêu là vừa?
Bắt đầu bằng vài giọt, nếm lại rồi thêm dần. Mỗi chai và mỗi người hợp một mức khác nhau, nên đừng đổ một lần quá nhiều. Dùng nước lọc ở nhiệt độ phòng để không làm lạnh rượu.
Highball dùng nước ngọt có ga thay soda được không?
Được, nhưng khi đó là một kiểu đồ uống khác vì đường và mùi của nước ngọt lấn vị whisky. Soda không đường giữ được mùi rượu rõ nhất.
Uống whisky nên ăn gì kèm?
Tuỳ dòng whisky mà món ăn kèm khác nhau. Bạn tham khảo bài uống whisky ăn với gì.
Bên mình hay khuyên khách mới mua chai whisky đầu tiên thử cả ba cách trong cùng một buổi, mỗi cách một ít. Uống xong ba ly nhỏ, bạn sẽ biết ngay mình hợp kiểu nào, và lần sau chọn chai cũng dễ hơn nhiều.
Chai nhắc tới trong bài: Ly Retro Old Fashioned 1910; Ly Thistle Dram.
Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Đã uống rượu bia thì không lái xe.
