Irish whiskey 2026: xuất khẩu giảm, Mỹ hứa bỏ thuế

Irish whiskey 2026 đang đi qua một năm khá chông chênh: theo báo cáo của Bord Bia công bố tháng 1/2026, giá trị xuất khẩu whiskey Ireland năm 2025 giảm khoảng 5%, còn khoảng 930 triệu euro, chủ yếu vì thuế nhập khẩu của Mỹ và đồng đô la yếu. Đến tháng 9/2026, Tổng thống Mỹ nói sẽ bỏ thuế với Irish whiskey, nhưng tới cuối tháng đó vẫn chưa có văn bản thực thi. Trong lúc đó các nhà lớn như Jameson, Bushmills, Redbreast, Teeling vẫn ra chai mới và mở rộng nhà máy.

Mục lục

1. Irish whiskey 2026: xuất khẩu giảm 5% vì thuế Mỹ và đô la yếu
2. Thuế Mỹ với whiskey Ireland: từ 0% lên 15%, rồi về 10%
3. Jameson: giảm ở Mỹ, tăng ở phần còn lại
4. Bushmills mở rộng kho ủ, được miễn thuế Mỹ sớm
5. Single pot still là gì, và vì sao Redbreast được nhắc nhiều
6. Teeling về tay Bacardi, bản Small Batch thùng rum mới
7. Các nhà khác: Tullamore DEW và Sexton
8. Câu hỏi thường gặp về whiskey Ireland
9. Irish whiskey khác Scotch whisky ở điểm nào?
10. Mỹ bỏ thuế whiskey Ireland thì giá ở Việt Nam có giảm không?
11. Mới uống whiskey thì nên chọn chai Ireland nào?
12. Single pot still và single malt khác nhau ra sao?
13. Kết lại

Tóm tắt nhanh: xuất khẩu Irish whiskey năm 2025 giảm 5% về giá trị, Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất nhưng giảm, trong khi Canada tăng khoảng 25%, Ấn Độ tăng khoảng 75%. Pernod Ricard cho biết Jameson giảm nhẹ trên toàn cầu ở năm tài chính kết thúc tháng 6/2026 nhưng tăng khoảng 9% nếu không tính Mỹ. Bushmills đầu tư thêm kho ủ, Bacardi mua trọn Teeling từ tháng 6/2026, Redbreast ra bản thùng Moscatel. Thuế Mỹ với whiskey từ Ireland, theo AP, đang ở mức 10% và chờ được xoá hẳn.

Irish whiskey 2026: xuất khẩu giảm 5% vì thuế Mỹ và đô la yếu

Số liệu chính thức về xuất khẩu đồ uống của Ireland nằm trong báo cáo thường niên của Bord Bia, cơ quan xúc tiến thực phẩm và đồ uống của nước này. Theo bản công bố tháng 1/2026, tổng xuất khẩu đồ uống Ireland năm 2025 vẫn vượt 2 tỷ euro năm thứ hai liên tiếp, trong đó whiskey chiếm khoảng 45%. Riêng whiskey giảm 5%, về khoảng 930 triệu euro.

Bord Bia giải thích Mỹ giảm vì hai lý do. Thứ nhất, nhà nhập khẩu Mỹ đã gom hàng từ cuối năm 2024 đến nửa đầu 2025 để né mức thuế 15% bắt đầu áp từ tháng 8/2025, nên phần còn lại của năm mua ít đi. Thứ hai, đô la Mỹ mất giá khoảng 12% so với euro, nên cùng một lượng chai bán ra nhưng quy ra euro thì thấp hơn. Ông Eoin Ó Catháin, giám đốc Hiệp hội Irish Whiskey (Irish Whiskey Association), gọi mức thuế này là thách thức lớn với ngành, vì Mỹ là thị trường lớn nhất của họ.

Mảng sáng nằm ở các thị trường khác. Theo The Spirits Business tổng hợp từ cùng báo cáo, xuất khẩu sang Canada tăng khoảng 25%, Ấn Độ khoảng 75%, Nigeria khoảng 40%, Nam Phi khoảng 30%, Nhật khoảng 23%. Tháng 8/2026, Hiệp hội Irish Whiskey công bố thêm: lượng whiskey xuất sang các nước EU đã tăng 21,5% sau bốn năm, riêng Hy Lạp tăng 88% và Ý tăng 68%.

Thuế Mỹ với whiskey Ireland: từ 0% lên 15%, rồi về 10%

Từ năm 1997, rượu mạnh giữa Mỹ và EU đi theo thoả thuận miễn thuế hai chiều. Thoả thuận thương mại Mỹ và EU năm 2025 đặt mức chung 15% cho phần lớn hàng EU, rượu vang và rượu mạnh không được miễn. Tháng 2/2026, Toà án Tối cao Mỹ phán quyết rằng cơ sở pháp lý cũ của các mức thuế này không hợp lệ, sau đó khung thuế được dựng lại theo luật khác. Vì vậy các báo đưa tin tháng 9/2026 ghi hai mức khác nhau: AP và PBS nói Irish whiskey đang chịu 10%, còn Euronews và một số trang vẫn ghi 15%. Mình tạm theo mức 10% của AP.

Ngày diễn ra giải golf Irish Open ở Doonbeg, hạt Clare, giữa tháng 9/2026, ông Trump nói sẽ bỏ thuế với Irish whiskey. Tới cuối tháng 9/2026 chưa có sắc lệnh hay văn bản thực thi được công bố. Trước đó, whiskey của Vương quốc Anh đã được miễn thuế vào Mỹ từ cuối tháng 7/2026, gồm cả Scotch lẫn whiskey làm ở Bắc Ireland. Điều này tạo ra một chuyện khá lạ: Bushmills nằm ở Bắc Ireland, thuộc Vương quốc Anh, nên được hưởng mức miễn thuế sớm hơn các nhà ở Cộng hoà Ireland như Jameson, Redbreast hay Teeling.

Jameson: giảm ở Mỹ, tăng ở phần còn lại

Jameson là một trong những chai whiskey Ireland bán chạy nhất thế giới, thuộc tập đoàn Pernod Ricard. Trong báo cáo năm tài chính kết thúc tháng 6/2026, Pernod Ricard ghi doanh số Jameson giảm ở mức một chữ số thấp trên toàn cầu, nhưng tăng khoảng 9% nếu bỏ Mỹ ra. Riêng thị trường Mỹ của cả tập đoàn giảm 14%. Ấn Độ là điểm tăng mạnh, Jameson được hãng gọi là rượu mạnh cao cấp nhập khẩu dẫn đầu ở đó.

Hai chai Jameson dễ tìm nhất vẫn là bản tiêu chuẩn. Rượu Jameson chai 700ml, 40%, giá niêm yết là 400.000đ. Chai không khói, dễ pha với đá hay soda.

Jameson 1L là bản chai lớn 1 lít, cùng nồng độ 40%, giá niêm yết là 520.000đ. Rượu chưng cất ba lần, mùi vani, táo, lê, vị mềm và hơi ngọt, hậu ngắn và sạch. Pha ginger ale với lát chanh là cách nhiều người Ireland uống.

Nếu muốn đọc kỹ hơn về từng hãng trong nhóm này, trang whiskey Ireland gom đủ các chai đang niêm yết trên web, còn trang Jameson chỉ gồm các bản của Jameson.

Bushmills mở rộng kho ủ, được miễn thuế Mỹ sớm

Bushmills ở hạt Antrim, Bắc Ireland, do Proximo sở hữu, thường nhắc tới giấy phép chưng cất năm 1608. Tháng 4/2024 hãng mở nhà máy chưng cất thứ hai tên Causeway, trị giá 37 triệu bảng, giúp công suất tăng hơn gấp đôi. Tháng 3/2026, Bushmills nộp hồ sơ xin xây thêm 26 kho ủ, tổng vốn khoảng 63 triệu bảng, mỗi kho chứa khoảng 20.000 thùng.

Trong dữ liệu của web, Bushmills có dải giá rộng nhất trong nhóm Irish whiskey, từ chai vài trăm nghìn tới vài chục triệu:

• Rượu Bushmills Original, 700ml, 40%, giá niêm yết là 565.000đ. Bản blend cơ bản, ngang tầm giá Jameson, hợp người muốn so hai nhà lớn nhất của Ireland.
• Rượu Bushmills Black Bush, 700ml, 40%, giá niêm yết là 850.000đ. Bản blend có tỉ lệ malt cao hơn Original, ủ có thùng sherry, nên đậm và ngọt hơn.
• Bushmills 12 năm Single Malt Irish Whisky, 700ml, 40%, giá niêm yết là 1.150.000đ.
• Rượu Bushmills 16 năm, 700ml, 40%, giá niêm yết là 3.120.000đ. Bậc tuổi giữa của nhà, hợp làm quà.

• Bushmills 21 năm, 700ml, 40%, giá niêm yết là 6.150.000đ. Chai tuổi cao vẫn giữ mức giá dưới mười triệu, ít khi thấy ở Scotch cùng tuổi.
• Bushmills 30 năm, 700ml, 46%, giá niêm yết là 44.000.000đ. Bản tuổi cao nhất của nhà trong danh sách, nồng độ 46%, dành cho người sưu tầm.

Trang Bushmills liệt kê các bản còn lại như 15 năm, 25 năm và hộp quà.

Single pot still là gì, và vì sao Redbreast được nhắc nhiều

Single pot still là kiểu whiskey chỉ Ireland có theo luật. Hồ sơ kỹ thuật Irish whiskey của Bộ Nông nghiệp Ireland quy định rượu phải nấu từ hỗn hợp lúa mạch đã nảy mầm (tối thiểu 30%), lúa mạch chưa nảy mầm (tối thiểu 30%) và tối đa 5% ngũ cốc khác như yến mạch, chưng cất bằng nồi đồng, tất cả trong một nhà máy. Lúa mạch chưa nảy mầm cho vị cay nhẹ và cảm giác béo, sánh trong miệng, khác hẳn single malt chỉ dùng lúa mạch đã nảy mầm.

Redbreast là cái tên quen nhất của nhóm này, làm ở nhà máy Midleton, hạt Cork. Tháng 2/2026, Redbreast ra Moscatel Wine Cask Edition, bản thứ năm trong loạt Iberian Series, hoàn thiện 16 tháng trong thùng rượu Moscatel của Bodegas Quitapenas, nồng độ 46%, giá ở Mỹ khoảng 110 đô la.

Redbreast 12 năm là chai cơ bản của nhà, 700ml, 40%, giá niêm yết là 1.800.000đ. Rượu chưng cất ba lần, ủ thùng bourbon và thùng sherry Oloroso. Muốn biết single pot still khác single malt ra sao, đây là chai nên thử trước.

Writers Tears Copper Pot, 700ml, 40%, giá niêm yết là 1.450.000đ, là blend giữa pot still và single malt, không có grain whiskey. Vị nhẹ hơn Redbreast một chút, hợp người muốn làm quen với kiểu pot still. Cùng nhà làm có The Irishman The Harvest, 700ml, 40%, giá niêm yết là 1.300.000đ, cũng phối pot still với malt.

Teeling về tay Bacardi, bản Small Batch thùng rum mới

Teeling là nhà whiskey độc lập ở Dublin, ra đời năm 2012 để dựng lại tên tuổi của gia đình Teeling. Nhà máy của họ mở năm 2015, là nhà máy chưng cất mới đầu tiên ở Dublin sau hơn 125 năm. Bacardi mua cổ phần thiểu số năm 2017, nắm đa số năm 2022, và ngày hoàn tất mua trọn rơi vào cuối tháng 6/2026. Hai anh em Jack và Stephen Teeling vẫn làm cố vấn. Theo Bacardi, Teeling hiện có mặt ở hơn 80 thị trường. Tháng 9/2026, Teeling ra bản Small Batch hoàn thiện trong thùng rum solera của Santa Teresa 1796 (Venezuela), 46%, không lọc lạnh.

Danh sách Teeling trên web khá dài, mình chọn theo bậc giá:

• Rượu Teeling Small Batch, 700ml, 46%, giá niêm yết là 700.000đ. Blend hoàn thiện trong thùng rum, nồng độ 46% nhưng uống vẫn mềm.
• Rượu Teeling Single Malt Whiskey, 700ml, 46%, giá niêm yết là 1.100.000đ. Single malt phối từ nhiều loại thùng rượu vang, nhiều trái cây hơn bản Small Batch.
• Teeling Blackpitts, 700ml, 46%, giá niêm yết là 1.200.000đ. Bản single malt có khói, hiếm ở Ireland vốn chuộng kiểu không khói.
• Teeling Brabazon 02, 700ml, 49,5%, giá niêm yết là 1.700.000đ. Bản số 02 của loạt Brabazon, single malt ủ thùng Ruby Port và White Port rồi hoàn thiện thêm trong thùng Tawny Port. Mùi mơ, dâu, chà là, mật ong, không lọc lạnh.
• Teeling 15 năm – Japanese Edition, 700ml, 46%, giá niêm yết là 2.500.000đ. Ủ 11 năm trong thùng bourbon rồi thêm 4 năm trong thùng từng chứa mugi shochu của Nhật, mùi vải, trà hoa nhài, lê hầm.
• Teeling 18 năm, 700ml, 46%, giá niêm yết là 3.900.000đ. Bậc tuổi cao đầu tiên của nhà trong danh sách này.
• Rượu Teeling 33 năm, 700ml, 43%, giá niêm yết là 90.000.000đ. Chai đắt nhất nhóm Irish whiskey trên web, chủ yếu dành cho người sưu tầm.

Các nhà khác: Tullamore DEW và Sexton

• Rượu Tullamore DEW, 700ml, 40%, giá niêm yết là 750.000đ. Blend ba loại whiskey (pot still, malt và grain), là đối thủ trực tiếp của Jameson ở tầm giá phổ thông.
• Sexton Single Malt, 700ml, 40%, giá niêm yết là 980.000đ. Chai đen hình lục giác dễ nhận ra, là một lựa chọn single malt Ireland dưới một triệu.

Câu hỏi thường gặp về whiskey Ireland

Irish whiskey khác Scotch whisky ở điểm nào?

Irish whiskey thường chưng cất ba lần nên nhẹ và mượt hơn, đa số không có khói than bùn. Ireland còn có kiểu single pot still dùng cả lúa mạch chưa nảy mầm, Scotland không có. Cách viết cũng khác: Ireland quen dùng “whiskey”, Scotland dùng “whisky”.

Mỹ bỏ thuế whiskey Ireland thì giá ở Việt Nam có giảm không?

Gần như không trực tiếp. Thuế Mỹ chỉ áp với hàng vào Mỹ, giá ở Việt Nam phụ thuộc thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt trong nước và tỷ giá euro.

Mới uống whiskey thì nên chọn chai Ireland nào?

Jameson, Bushmills Original hoặc Tullamore DEW là ba chai dễ uống, giá dưới một triệu. Muốn đậm hơn thì lên Black Bush. Muốn hiểu kiểu đặc trưng của Ireland thì thử Redbreast 12 năm.

Single pot still và single malt khác nhau ra sao?

Single malt chỉ dùng lúa mạch đã nảy mầm. Single pot still phải có ít nhất 30% lúa mạch chưa nảy mầm, nên vị cay hơn và cảm giác trong miệng béo hơn. Cả hai đều chưng cất bằng nồi đồng trong một nhà máy duy nhất.

Kết lại

Năm 2025 và 2026 không dễ với whiskey Ireland: xuất khẩu giảm, Mỹ chững vì thuế, Jameson dựa vào Ấn Độ, Canada và châu Âu. Nhưng các nhà vẫn đầu tư dài hạn: Bushmills xây thêm kho ủ, Bacardi mua trọn Teeling. Với người uống ở Việt Nam, nhóm này vẫn là chỗ dễ tìm chai mượt, không khói, giá hợp lý, từ Jameson vài trăm nghìn tới Teeling hay Bushmills tuổi cao. Nếu cần bên mình tư vấn chọn chai theo ngân sách, cứ gọi hoặc nhắn Zalo.

Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Đã uống rượu bia thì không lái xe.