bởi Tuấn – Vintage Team
Cách cắt xì gà đúng là chỉ bỏ đi phần mũ (cap) ở đầu điếu, cắt ngay phía trên đường nối giữa mũ và lá áo, đủ rộng để rít khói thông mà vẫn còn một vành mũ giữ lá áo không bung. Dụng cụ thường dùng là dao guillotine, kéo chuyên dụng hoặc đục lỗ. Châm thì đốt ở đầu kia (chân điếu) bằng lửa không mùi như bật lửa gas butan, diêm gỗ hoặc thanh gỗ tuyết tùng.
Mục lục
- Đầu và chân điếu xì gà: cắt đầu nào
- Cắt xì gà đúng cách: cắt bao nhiêu là vừa
- Cách cắt xì gà: thẳng, chữ V hay đục lỗ
- Cắt thẳng (guillotine)
- Cắt xì gà chữ V
- Đục lỗ (punch)
- Cắt xì gà bằng kéo và bằng dao
- Không có dụng cụ thì làm sao
- Cách châm xì gà
- Cách hút xì gà đúng cách theo nhà sản xuất
- Xì gà hút dở thì để lại thế nào
- Câu hỏi thường gặp
- Cắt xì gà bao nhiêu mm là đủ?
- Có nên dùng dao cắt chữ V không?
- Châm xì gà bằng bật lửa thường được không?
- Xì gà đang hút bị tắt có châm lại được không?
Các con số dưới đây lấy từ hướng dẫn của Habanos S.A. (công ty phân phối xì gà Cuba) và tạp chí Cigar Aficionado, chỗ nào hai bên nói khác nhau thì ghi rõ.
Đầu và chân điếu xì gà: cắt đầu nào
Điếu xì gà có hai đầu. Đầu tròn, kín, thường nằm gần vòng nhãn (band) là đầu điếu, phía trên cùng được bọc bằng một mảnh lá nhỏ dán lại gọi là mũ. Đầu còn lại để hở lộ ruột thuốc gọi là chân điếu. Mũ là chỗ phải mở, chân là chỗ châm lửa.
Bên trong, điếu xì gà gồm ba lớp: ruột (filler) chiếm phần lớn thể tích, lá bó (binder) giữ ruột lại, và lá áo (wrapper) bọc ngoài cùng. Lá áo là phần đắt nhất của điếu. Mũ giữ cho lá áo không bung, cắt quá tay là lá áo tuột dần khi hút.
Cắt xì gà đúng cách: cắt bao nhiêu là vừa
Habanos hướng dẫn cắt ngay phía trên đường nơi mũ gặp lá áo. Với điếu đầu nhọn (figurado), họ ghi cắt cách đầu nhọn khoảng 3mm. Cigar Aficionado cho một con số nhỏ hơn: khoảng 1/16 inch, tức chừng 1,6mm, và nếu không có thước thì cắt ở chỗ “vai” điếu, nơi đường cong của mũ bắt đầu thẳng ra.
Hai con số này không mâu thuẫn nhiều như thoạt nghe: mức 1,6mm áp cho điếu đầu tròn, còn điếu đầu nhọn phải cắt sâu hơn mới có lỗ đủ rộng. Cách an toàn là cắt ít, rít thử khi chưa châm, nặng thì cắt thêm một lát mỏng. Cắt thừa thì không ghép lại được.
Cách cắt xì gà: thẳng, chữ V hay đục lỗ
Cắt thẳng (guillotine)
Đây là kiểu phổ biến nhất, bỏ hẳn một lát mũ để lộ toàn bộ mặt cắt tròn. Dao guillotine một lưỡi thì đặt điếu vào, cắt một nhát dứt khoát; cắt đi cắt lại hoặc bóp từ từ dễ làm rách lá áo. Loại hai lưỡi cắt từ hai phía cùng lúc nên vết cắt gọn, ít bị kẹp dẹt điếu, và nhiều người chơi chuộng loại này.
Cắt xì gà chữ V
Dao chữ V khoét một rãnh hình nêm vào mũ thay vì bỏ cả lát. Theo Wikipedia, kiểu cắt này ban đầu làm ra cho điếu đầu nhọn, rãnh đi sâu vào ruột nên rít nhẹ. Đổi lại, Cigar Aficionado lưu ý rãnh V có thể làm khói nóng hơn và dễ sập nếu người hút hay cắn đầu điếu, còn dao V loại rẻ hay khoét quá sâu làm điếu cháy lệch. Habanos thì thẳng thắn không khuyên dùng dao chữ V vì dễ làm rách mũ. Muốn làm đúng hướng dẫn của Habanos thì cắt thẳng hoặc đục lỗ.
Đục lỗ (punch)
Đục lỗ chỉ khoan một lỗ tròn trên mũ, giữ nguyên dáng đầu điếu. Habanos xếp punch vào nhóm dụng cụ nên dùng, nhưng lưu ý punch không cắt được điếu đầu nhọn. Có vài loại: đục dạng viên đạn (bullet punch), Havana punch và loại nhiều cỡ lỗ. Điểm trừ, theo Wikipedia, là lỗ nhỏ có thể làm khói ra hạn chế và dễ bị nghẹt, nên punch hợp với điếu đầu tròn hơn.
| Kiểu cắt | Mở bao nhiêu | Hợp với | Lưu ý theo nguồn |
|---|---|---|---|
| Cắt thẳng (guillotine, kéo) | Bỏ cả lát mũ, lộ toàn mặt cắt | Hầu hết các dáng, kể cả đầu nhọn | Cắt một nhát dứt khoát; cắt đi cắt lại dễ rách lá áo (Cigar Aficionado) |
| Chữ V | Khoét rãnh nêm, giữ phần lớn mũ | Ban đầu làm cho điếu đầu nhọn | Khói có thể nóng, dao rẻ khoét quá sâu; Habanos không khuyên dùng |
| Đục lỗ (punch) | Một lỗ tròn, giữ nguyên dáng đầu | Điếu đầu tròn | Không dùng được cho đầu nhọn (Habanos); lỗ nhỏ dễ nghẹt |
Cắt xì gà bằng kéo và bằng dao
Kéo cắt xì gà cho vết cắt thẳng và sạch như guillotine, chỉ khác là phải tự căn vị trí bằng mắt; Habanos xếp kéo chuyên dụng vào nhóm nên dùng. Cigar Aficionado khuyên cầm thử trước khi mua, chọn cái thấy cân tay, vì kéo lệch tay thì nhát cắt dễ xiên.
Cắt xì gà bằng dao được, miễn dao thật sắc và tay chắc. Cigar Aficionado ghi dao cần một đường cắt đều, dứt khoát, và đừng lau dao bằng dầu vì mùi dầu ám vào thuốc. Đặt điếu trên mặt phẳng chắc chắn và cắt chậm, đừng cưa qua cưa lại.
Không có dụng cụ thì làm sao
Dao sắc là phương án dự phòng hợp lý nhất. Những cách “chữa cháy” còn lại đều có cái giá. Cắn đầu điếu thì khó canh, răng không sắc như lưỡi dao và dễ để lại vụn thuốc ướt trong miệng (Cigar Aficionado). Chọc thủng mũ bằng que diêm hay tăm thì Habanos không khuyên, vì làm ruột thuốc bị nén lại, rít rất nặng. Cigar Aficionado cũng nhắc dùi chọc quá sâu tạo thành một đường hầm khiến khói nóng và cháy lệch. Nếu không có dao, tốt hơn là đợi có dụng cụ rồi hãy mở điếu.
Cách châm xì gà
Lửa phải không mùi. Habanos liệt kê ba thứ dùng được: bật lửa gas butan, diêm gỗ, và thanh mồi (spill). Thanh mồi truyền thống là một dải gỗ tuyết tùng mỏng, châm cháy trước rồi dùng nó mồi lửa cho điếu, Cigar Aficionado cũng khuyên dùng loại này. Cigar Aficionado chuộng bật lửa butan làm riêng cho xì gà, lửa rộng; nếu dùng diêm thì chọn diêm gỗ không lưu huỳnh, hoặc đợi đầu lưu huỳnh cháy hết rồi mới đưa vào điếu. Nên tránh bật lửa xăng, diêm sáp và nến, vì mùi của chúng ngấm vào thuốc.
- Hơ chân điếu. Habanos hướng dẫn giữ chân điếu vuông góc với ngọn lửa, xoay đều đến khi cả mặt chân cháy sém đều. Cigar Aficionado ví như nướng kẹo marshmallow: để điếu ngay trên ngọn lửa nhưng không chạm, vì lửa táp thẳng làm thuốc cháy thành than và đổi vị.
- Châm và rít. Ngậm điếu, đưa lửa cách chân khoảng 1cm, rít nhẹ cho lửa bắt vào chân điếu, vừa rít vừa xoay.
- Kiểm tra. Thổi nhẹ vào chân điếu để xem than cháy đều thành một vòng. Chỗ nào chưa bén thì hơ thêm chỗ đó.
Về góc cầm, Wikipedia ghi cầm nghiêng 45 độ và xoay, còn Habanos ghi 90 độ; điều cả hai giống nhau là xoay đều và không để lửa liếm trực tiếp vào thuốc.
Cách hút xì gà đúng cách theo nhà sản xuất
Phần này chỉ nói kỹ thuật theo hướng dẫn của Habanos. Xì gà không hít khói vào phổi; khói được rít nhẹ vào miệng rồi nhả ra. Rít chậm, thưa, vì rít dồn làm điếu quá nóng và vị bị gắt. Tàn cứ để tự rơi vào gạt tàn, không cần gõ liên tục như thuốc lá điếu. Habanos cũng khuyên không gỡ vòng nhãn để tránh rách lá áo.
Điếu tắt giữa chừng thì châm lại được, nhưng nên gạt bớt tàn bám ở chân trước, tàn xốp làm khó bắt lửa.
Xì gà hút dở thì để lại thế nào
Không cần dụi. Habanos hướng dẫn đặt điếu nằm trong gạt tàn, nó sẽ tự tắt. Cigar Aficionado lưu ý châm lại ngay sau khi điếu tắt thì không sao, điếu còn ấm còn dễ bắt lửa; nhưng để vài tiếng hoặc sang hôm sau mới châm lại thì điếu thường có mùi khó chịu.
Điếu chưa cắt thì khác: giữ trong hộp kín hoặc tủ bảo quản có kiểm soát độ ẩm. Phần này bên mình đã viết riêng ở bài tủ bảo quản xì gà (humidor). Nếu điếu đã để lâu và bạn nghi bị khô hay mốc, xem thêm cách tự kiểm tra trong bài xì gà để lâu có hỏng không.
Còn nếu được biếu cả hộp mà không hút hết, hoặc không hút, thì có thể tính chuyện bán lại. Hộp còn nguyên seal hay chỉ còn vài điếu lẻ đều có người nhận, VUACON có dịch vụ thu mua cigar cả xì gà Cuba lẫn non-Cuba; bạn gửi ảnh hộp và điếu qua Zalo 038.737.6666 để được định giá sơ bộ.
Câu hỏi thường gặp
Cắt xì gà bao nhiêu mm là đủ?
Cigar Aficionado ghi khoảng 1/16 inch, chừng 1,6mm, cắt ở chỗ vai điếu. Với điếu đầu nhọn, Habanos ghi khoảng 3mm tính từ đầu nhọn. Nên cắt ít trước, rít thử, thiếu thì cắt thêm.
Có nên dùng dao cắt chữ V không?
Rãnh V rít nhẹ nhưng Habanos không khuyên vì dễ rách mũ, còn Cigar Aficionado lưu ý khói có thể nóng hơn. Chưa quen thì cắt thẳng bằng guillotine hai lưỡi.
Châm xì gà bằng bật lửa thường được không?
Bật lửa gas butan thì được. Bật lửa xăng thì cả Habanos lẫn Cigar Aficionado đều khuyên tránh vì mùi xăng ám vào thuốc.
Xì gà đang hút bị tắt có châm lại được không?
Được, nếu điếu vừa tắt. Gạt bớt tàn ở chân rồi hơ lại như lần đầu. Điếu đã nguội vài tiếng hoặc qua đêm thì thường có mùi khó chịu khi châm lại.
Nếu chỉ nhớ một điều từ các hướng dẫn trên thì nên nhớ khâu cắt. Châm lệch còn hơ lại được, còn cắt lấn quá vai mũ hay chọc tăm làm nén ruột thì điếu khó hút tiếp. Một con dao guillotine còn sắc và thói quen cắt ít rồi rít thử là đủ tránh phần lớn lỗi đó.
Hút thuốc lá, xì gà có hại cho sức khoẻ.
