Espresso Martini là cocktail lắc gồm vodka, rượu mùi cà phê và một shot espresso, có lớp bọt nâu mịn và ba hạt cà phê trên mặt. Công thức IBA: 50 ml vodka, 30 ml Kahlúa, 10 ml siro đường, 1 shot espresso đậm; lắc thật mạnh với đá, lọc ra ly cocktail ướp lạnh. Tên có chữ martini nhưng ly này không có gin hay vermouth.
Mục lục
- Công thức IBA và các bản hay gặp
- Cách lắc để có lớp bọt
- Dùng cà phê phin Việt Nam được không
- Chọn rượu mùi cà phê và vodka
- Ly này từ đâu ra
- Cà phê và rượu: tỉnh hơn không có nghĩa là say ít hơn
- Kết lại
- Câu hỏi thường gặp
- Espresso Martini gồm những gì?
- Espresso Martini có phải là martini không?
- Pha Espresso Martini bằng cà phê phin được không?
- Vì sao Espresso Martini không có bọt?
- Không có Kahlúa thì dùng gì?
- Espresso Martini bao nhiêu độ?
Ly do Dick Bradsell pha ở London đầu những năm 1980 và được IBA xếp vào nhóm “New Era”, những ly cocktail hiện đại đã thành kinh điển. Bài dưới nói cách pha cho ra bọt, dùng cà phê phin Việt Nam được không, chọn rượu mùi cà phê và vodka, cùng một điều ít ai nhắc: cà phê với rượu làm mình thấy tỉnh hơn mức thật.
Công thức IBA và các bản hay gặp
| Bản | Vodka | Rượu mùi cà phê | Cà phê | Siro |
|---|---|---|---|---|
| IBA | 50 ml | 30 ml Kahlúa | 1 shot espresso đậm (khoảng 30 ml) | 10 ml |
| Ít ngọt | 50 ml | 20 ml | 30–40 ml espresso | 0–5 ml |
| Cà phê phin | 45 ml | 25 ml | 30 ml phin pha đậm, để nguội | 5–10 ml |
| Cold brew | 50 ml | 25 ml | 40 ml cold brew đặc | 5–10 ml |
Dòng đầu là của IBA. Các dòng sau là cách mình pha ở cửa hàng cho từng loại cà phê; espresso ở đây hiểu là shot đơn khoảng 30 ml. Kahlúa đã ngọt, nên nhiều người thấy bỏ hẳn siro vẫn vừa.
Cách lắc để có lớp bọt
Bọt của Espresso Martini đến từ dầu và protein trong cà phê vừa pha, gặp không khí khi lắc mạnh. Pha espresso xong để nguội vài phút: cà phê còn nóng làm tan đá rất nhanh, ly sẽ loãng và bọt xẹp. Cho tất cả vào bình lắc đầy đá, đậy chặt, lắc thật mạnh 15–20 giây, mạnh hơn hẳn khi pha ly khác. Lọc qua rây nhỏ ra ly coupe đã ướp lạnh như Ly Retro Coupe 1910 325.000đ, đợi vài giây cho bọt nổi, đặt ba hạt cà phê lên mặt. Bình lắc kiểu Bình lắc – Savoy Shaker 780.000đ có nắp lọc sẵn, tiện cho người pha ở nhà.
Ba hạt cà phê là trang trí theo IBA. Câu “ba hạt là sức khoẻ, hạnh phúc, giàu sang” thật ra đến từ cách uống sambuca ở Ý, không phải từ người nghĩ ra ly này.
Dùng cà phê phin Việt Nam được không
Được, và khá hợp nếu pha đúng. Cà phê phin của mình thường nhiều robusta, đắng và đậm hơn espresso arabica, nên giảm lượng xuống còn khoảng 30 ml và bớt vodka một chút. Pha phin thật đặc (ít nước), để nguội rồi mới lắc. Cà phê hoà tan cũng pha được nhưng gần như không có bọt. Cold brew đặc là lựa chọn tiện nhất khi pha nhiều ly: không phải chờ nguội, vị mượt, ít chua.
Chọn rượu mùi cà phê và vodka
IBA ghi Kahlúa, rượu mùi cà phê của Mexico, ngọt và mùi cà phê rang, vani rõ. Rượu Kahlua 420.000đ là chai dễ nhất để pha đúng vị gốc; muốn biết thêm về chai này xem bài Kahlua là gì. Muốn ly ít ngọt, cà phê đậm hơn thì Tia Maria Cold Brew Coffee Liqueur 650.000đ làm từ cà phê ủ lạnh. Có một lựa chọn rất “nhà mình” là Caffin Viet Nam Coffee Liqueur 420.000đ, rượu mùi cà phê làm ở Việt Nam. Kệ rượu mùi cà phê hiện có 21 chai.
Vodka thì không cần chai đắt, vì cà phê và rượu mùi lấn gần hết. Quan trọng là vodka sạch, không có mùi lạ: Rượu Vodka Absolut 390.000đ hay Rượu Vodka Ketel One 604.000đ đều ổn. Không có thời gian pha thì Ve De Di Cacao Espresso Martini Cocktail pha sẵn 680.000đ là bản làm ở Việt Nam, lắc với đá là có ly.
Ly này từ đâu ra
Dick Bradsell, một bartender nổi tiếng ở London, được coi là người pha ra ly này, thường được ghi là ở Soho Brasserie khoảng năm 1983. Câu chuyện kể rằng một cô người mẫu bước tới quầy và xin một ly vừa làm cô tỉnh vừa làm cô say. Ông không bao giờ nói tên người mẫu đó; các bản kể gắn tên Naomi Campbell hay Kate Moss khó đúng vì khi ấy hai người còn quá nhỏ. Ly này từng có tên “Vodka Espresso”. Đầu những năm 2020, Espresso Martini bùng lên lại ở các quán bar khắp nơi, tới mức nhiều bartender ngán vì nó tốn công lắc.
Cà phê và rượu: tỉnh hơn không có nghĩa là say ít hơn
Đây là điều mình muốn nói rõ. Caffeine không làm giảm lượng cồn trong máu và không giúp cơ thể đào thải cồn nhanh hơn. Nó chỉ làm người uống thấy tỉnh táo hơn, nên dễ đánh giá sai mình đã say tới đâu và uống thêm. Một ly IBA có 50 ml vodka 40 độ và 30 ml rượu mùi cà phê khoảng 20 độ, cộng lại chừng 26 ml cồn, tức khoảng 20 g, gần 2 đơn vị cồn (1 đơn vị = 10 g theo quy ước của Bộ Y tế). Uống một ly sau bữa tối là đủ, đừng dùng nó thay cà phê để “chạy tiếp”. Đã uống thì không lái xe, kể cả xe máy, dù thấy mình tỉnh. Bài dành cho người từ 18 tuổi trở lên.
Kết lại
Espresso Martini cần ba thứ: cà phê vừa pha và đã nguội, một chai rượu mùi cà phê, và một cú lắc thật mạnh. Có cà phê phin ngon sẵn ở nhà là đã có lợi thế hơn nhiều quán bar. Cần chọn rượu mùi hay bình lắc, nhắn Zalo 038.737.6666 hoặc ghé 38 Trần Cung, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội; phí giao theo ứng dụng giao hàng.
Câu hỏi thường gặp
Espresso Martini gồm những gì?
Vodka, rượu mùi cà phê (IBA ghi Kahlúa), siro đường và một shot espresso đậm. Công thức IBA: 50 ml vodka, 30 ml Kahlúa, 10 ml siro, 1 espresso.
Espresso Martini có phải là martini không?
Không hẳn. Ly chỉ mượn tên và dáng ly martini; không có gin hay vermouth như martini gốc.
Pha Espresso Martini bằng cà phê phin được không?
Được. Pha phin thật đặc, để nguội, dùng khoảng 30 ml và giảm vodka một chút vì cà phê phin thường đắng, đậm hơn espresso.
Vì sao Espresso Martini không có bọt?
Thường do cà phê đã để lâu hoặc là cà phê hoà tan, do cà phê còn nóng làm đá tan nhanh, hoặc do lắc chưa đủ mạnh. Dùng cà phê vừa pha, để nguội và lắc mạnh 15–20 giây.
Không có Kahlúa thì dùng gì?
Dùng rượu mùi cà phê khác như Tia Maria hay rượu mùi cà phê làm ở Việt Nam; nếu rượu mùi ít ngọt hơn thì tăng siro đường một chút.
Espresso Martini bao nhiêu độ?
Sau khi lắc với đá, ly thường còn khoảng 15–20 độ; mỗi ly chứa khoảng 20 g cồn, gần 2 đơn vị cồn.













