Vang thuần chay (vegan wine) là rượu vang không dùng bất kỳ chất gốc động vật nào trong quá trình làm, chủ yếu ở khâu làm trong rượu. Nhiều nhà làm vang dùng gelatin, bóng cá (isinglass), lòng trắng trứng hoặc casein từ sữa để kéo các hạt gây đục lắng xuống; vang thuần chay thay bằng đất sét bentonite, than hoạt tính, protein đậu Hà Lan hoặc không làm trong. Vì các chất này bị loại ra trước khi đóng chai nên thường không ghi trên nhãn, cách chắc nhất là tìm chữ “vegan” hay dấu chứng nhận trên nhãn.
Mục lục
- Làm trong rượu vang là gì
- Các chất làm trong: loại nào gốc động vật
- Nhận biết vang thuần chay trên nhãn
- Vang hữu cơ có phải vang thuần chay?
- Vang thuần chay có khác vị không?
- Hỏi mua vang thuần chay
- Câu hỏi thường gặp
- Vang thuần chay là gì?
- Rượu vang có phải đồ chay không?
- Làm sao biết rượu vang có thuần chay không?
- Vang hữu cơ có phải là vang thuần chay?
- Vang thuần chay có ngon hơn không?
Câu hỏi “vang làm từ nho thì sao lại không chay” nghe lạ nhưng có lý. Nho, men, và phần lớn quy trình làm rượu vang đều không dính tới động vật. Chỗ dính là bước làm trong (fining), một bước mà người uống không bao giờ thấy.
Làm trong rượu vang là gì
Rượu vang mới lên men xong thường đục vì còn protein, tannin thô, xác men và các hạt rất nhỏ lơ lửng. Để yên đủ lâu, phần lớn tự lắng; nhưng có những hạt quá nhỏ, mang điện tích, không chịu lắng. Nhà làm vang cho vào rượu một chất có điện tích ngược chiều để hút các hạt này lại thành cụm lớn hơn rồi chìm xuống đáy bể. Sau đó rượu trong được rút sang bể khác, cặn và chất làm trong ở lại.
Ngoài làm trong cho đẹp, bước này còn giúp vang trắng không bị đục protein khi gặp nóng, giảm chát gắt ở vang đỏ trẻ. Vì lượng dùng rất nhỏ và bị loại ra, các nước làm vang lớn xếp chất làm trong vào nhóm “chất hỗ trợ chế biến”, không phải thành phần, nên thường không phải ghi lên nhãn.
Các chất làm trong: loại nào gốc động vật
| Chất làm trong | Nguồn gốc | Thuần chay? | Hay dùng cho |
|---|---|---|---|
| Gelatin | Da, xương động vật | Không | Vang đỏ, giảm chát |
| Isinglass (bóng cá) | Bong bóng cá | Không | Vang trắng |
| Albumin (lòng trắng trứng) | Trứng | Không (người ăn chay có trứng vẫn dùng được) | Vang đỏ đậm, vang Bordeaux truyền thống |
| Casein | Sữa | Không (chay có sữa vẫn dùng được) | Vang trắng, giảm màu nâu |
| Bentonite | Đất sét khoáng | Có | Vang trắng, khử protein |
| Than hoạt tính | Khoáng/thực vật | Có | Khử màu, khử mùi lạ |
| PVPP | Polymer tổng hợp | Có | Giảm vị đắng, màu nâu |
| Protein đậu Hà Lan, khoai tây | Thực vật | Có | Thay gelatin, albumin |
Bảng này cũng cho thấy một khác biệt hay bị bỏ qua: vang “chay” (vegetarian) và vang “thuần chay” (vegan) không giống nhau. Vang làm trong bằng lòng trắng trứng hay casein vẫn hợp với người ăn chay có trứng sữa, nhưng không phải thuần chay.
Nhận biết vang thuần chay trên nhãn
Vì chất làm trong không phải ghi, nhãn không có chữ “gelatin” không có nghĩa chai đó thuần chay. Có ba dấu hiệu đáng tin hơn. Một là chữ “Vegan” hoặc “Suitable for vegans” do nhà làm in trên nhãn. Hai là logo chứng nhận của các tổ chức thuần chay độc lập. Ba là thông tin trên trang của nhà làm vang, ghi rõ chất làm trong đã dùng.
Ở Liên minh châu Âu, vang có dùng chất làm trong từ trứng hoặc sữa mà còn phát hiện được trong rượu thì phải ghi chất gây dị ứng trên nhãn, ví dụ “contains egg” hay “contains milk”. Gặp dòng này thì biết chai không thuần chay. Riêng bóng cá được miễn ghi là chất gây dị ứng cá khi dùng làm trong vang, nên nhãn không ghi cá cũng chưa chắc chai không dùng isinglass.
Chữ “unfiltered” (không lọc) như trên BLACK STAR UNFILTERED PFALZ 700.000đ nói về bước lọc, còn “unfined” mới là không làm trong. Hai chữ này hay bị dùng lẫn; chai không lọc vẫn có thể đã làm trong, nên không tự suy ra là thuần chay.



Vang hữu cơ có phải vang thuần chay?
Không nhất thiết. Vang hữu cơ là vang làm từ nho trồng không dùng thuốc trừ sâu, phân bón tổng hợp, và quy trình hầm rượu hạn chế phụ gia theo luật hữu cơ. Nhưng luật hữu cơ của EU vẫn cho phép làm trong bằng gelatin, isinglass, albumin, casein (với điều kiện nguồn hữu cơ nếu có). Nghĩa là một chai có logo hữu cơ vẫn có thể không thuần chay, và ngược lại một chai thuần chay chưa chắc là hữu cơ.
Những chai ghi Organic trên nhãn mà Vua Cồn đang có, như Rượu vang Purato Catarratto Pinot Grigio Organic IGT 510.000đ, Purato Siccari Appassimento Organic 614.000đ hay Ampelidae Brochet Reserve Pinot Noir Organic IGP Val de Loire 940.000đ, là vang hữu cơ; còn có thuần chay hay không thì mình chưa xác minh được với từng nhà làm, nên không ghi là vang thuần chay. Xem thêm mục rượu vang hữu cơ.
Vang thuần chay có khác vị không?
Không có khác biệt vị theo kiểu “vang chay” và “vang thường”. Vị phụ thuộc giống nho, vùng, cách làm nhiều hơn chất làm trong. Một số vang thuần chay không làm trong có thể hơi gợn, đầy miệng hơn, ít trong vắt; đó là kiểu của nhà làm, giống chuyện cặn ở vang không lọc. Vang làm trong bằng protein đậu hay bentonite thì nhìn và uống gần như không khác.
Người ăn chay vì tôn giáo thì nên nhớ thêm: vang vẫn là đồ uống có cồn, chuyện chay hay không ở đây chỉ nói tới nguồn gốc chất làm trong.
Hỏi mua vang thuần chay
Nếu bạn cần vang thuần chay cho bàn tiệc có khách ăn chay, cách làm thực tế là: chọn chai có chữ Vegan trên nhãn hoặc nhắn mình kiểm tra trang hãng của chai bạn thích trước khi mua. Vang đọc nhãn khó thì xem bài đọc nhãn rượu vang để biết chữ nào nằm ở đâu. Vang trắng ở Vua Cồn hiện có 2.740 dòng, hỏi chai nào mình tra hãng giúp. Nhắn Zalo 038.737.6666 hoặc ghé 38 Trần Cung, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội.
Câu hỏi thường gặp
Vang thuần chay là gì?
Là rượu vang không dùng chất gốc động vật trong quá trình làm, chủ yếu ở bước làm trong: không gelatin, bóng cá, lòng trắng trứng hay casein; thay bằng bentonite, than hoạt tính, protein thực vật hoặc không làm trong.
Rượu vang có phải đồ chay không?
Không phải chai nào cũng chay. Nho và men là thực vật, nhưng nhiều chai được làm trong bằng gelatin, bóng cá, trứng hoặc sữa. Các chất này bị loại ra nhưng vẫn khiến chai không thuần chay.
Làm sao biết rượu vang có thuần chay không?
Tìm chữ “Vegan” hoặc logo chứng nhận thuần chay trên nhãn, hoặc xem trang của nhà làm vang. Nhãn EU ghi “contains egg/milk” là chai không thuần chay.
Vang hữu cơ có phải là vang thuần chay?
Không nhất thiết. Luật hữu cơ EU vẫn cho làm trong bằng gelatin, bóng cá, trứng, casein, nên chai hữu cơ có thể không thuần chay.
Vang thuần chay có ngon hơn không?
Không có khác biệt vị rõ ràng do chất làm trong. Vị phụ thuộc giống nho, vùng và cách làm; vang không làm trong có thể hơi gợn và đầy miệng hơn.










