Hotline: 038.737.6666 · Showroom Số 38 đường Trần Cung, P. Nghĩa Đô, Q. Cầu Giấy, Hà Nội

Cẩm nang chọn rượu

Văn hoá rượu vang: nâng ly, cụng ly và lời chúc ở các nước

Văn hoá rượu vang: nâng ly, cụng ly và lời chúc ở các nước

Văn hoá rượu vang ở phần lớn các nước gói trong vài thói quen chung: vang đi cùng bữa ăn, rót ít và nhấp từng ngụm, nâng ly chúc một lần lúc đầu bữa thay vì mời liên tục, và người rót chăm ly cho người khác. Mỗi nước có câu chúc riêng: Santé ở Pháp, Salute hay Cin cin ở Ý, Salud ở Tây Ban Nha, Prost hay Zum Wohl ở Đức, Kanpai ở Nhật. Biết vài câu và vài điều kiêng là đủ để ngồi bàn tiệc với khách nước ngoài cho tự nhiên.

Mục lục
  1. Vang là đồ uống của bữa ăn
  2. Nâng ly và cụng ly: vài điều chung
  3. Câu chúc và lưu ý ở từng nước
  4. Georgia và những nền văn hoá vang lâu đời
  5. Tiếp khách nước ngoài bằng vang ở Việt Nam
  6. Những điều nên tránh
  7. Câu hỏi thường gặp
  8. Văn hoá rượu vang là gì?
  9. Cụng ly rượu vang thế nào cho đúng?
  10. Người Pháp chúc rượu nói gì?
  11. Uống rượu vang có phải cạn ly không?
  12. Không uống rượu thì nâng ly thế nào?

Ở Việt Nam, rượu vang thường xuất hiện trong tiệc cưới, tiệc công ty, gặp đối tác, và nhiều người vẫn uống vang theo nếp mời rượu quen thuộc: mời từng người, “một trăm phần trăm”. Cách đó hợp với rượu trắng chén nhỏ hơn là với ly vang 150 ml. Bài này gom những thói quen thưởng thức vang và nghi thức nâng ly ở các nước hay gặp, để khi tiếp khách nước ngoài hay đi công tác mình khỏi lúng túng.

Vang là đồ uống của bữa ăn

Ở các nước làm vang lâu đời như Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, chai vang nằm trên bàn ăn như một phần của bữa cơm, không phải một cuộc nhậu riêng. Người ta rót vừa ly, uống chậm theo món, nói chuyện nhiều hơn uống. Không ai ép ai cạn ly; ly còn rượu nghĩa là khách vẫn đang dùng, ly cạn thì chủ nhà châm thêm, khách không muốn nữa thì để lại một ít hoặc đặt tay lên miệng ly.

Điều này giải thích nhiều “luật” mà người mới thấy cầu kỳ. Rót 1/3 ly là để lắc và ngửi được. Cầm chân ly để rượu không ấm và không in dấu tay lên bầu ly; chi tiết ở bài cách cầm ly rượu vang. Chai nhẹ trước, chai đậm sau, chai ngọt cuối bữa là để món nào đi với vang nấy.

Nâng ly và cụng ly: vài điều chung

Từ “toast” trong tiếng Anh (nâng ly chúc mừng) có gốc từ lát bánh mì nướng mà người châu Âu xưa thả vào ly rượu. Ngày nay, nghi thức thường là một lần nâng ly lúc bắt đầu bữa, do chủ tiệc hoặc người lớn nhất nói vài câu, rồi mọi người chạm ly hoặc chỉ nâng ly lên. Tiệc đông người không cần với tay cụng hết cả bàn; nâng ly, nhìn người đối diện và gật đầu là đủ.

Khi chạm ly vang, chạm nhẹ phần bầu ly vào bầu ly, không chạm miệng ly vì miệng ly mỏng, dễ mẻ. Nhà Champagne Taittinger kể một tích cổ ở Pháp: thời Trung cổ người ta cụng ly mạnh cho rượu sóng sang ly nhau, để ai có ý bỏ độc sẽ lộ ra. Đó là chuyện truyền miệng, nhưng nó lý giải vì sao ở nhiều nước, nhìn vào mắt người kia khi chạm ly được coi là phép lịch sự, còn nhìn đi chỗ khác bị coi là thiếu thành ý.

Người không uống rượu vẫn nâng ly bằng nước hay nước trái cây, không ai bắt phải đổi. Ở bàn tiệc quốc tế, ép uống là điều làm khách khó chịu nhất.

Câu chúc và lưu ý ở từng nước

Nước Câu chúc Nghĩa Lưu ý trên bàn
Pháp Santé / À votre santé Chúc sức khoẻ Nhìn vào mắt khi chạm ly; chờ chủ nhà nâng ly rồi mới uống ngụm đầu
Ý Salute / Cin cin Chúc sức khoẻ / tiếng ly chạm Vang đi theo món, ít khi uống suông trước bữa ngoài ly khai vị
Tây Ban Nha Salud Sức khoẻ Bữa tối muộn, vang và tapas đi cùng nhau
Bồ Đào Nha Saúde Sức khoẻ Port thường uống cuối bữa, ly nhỏ
Đức, Áo Prost (hay dùng với bia) / Zum Wohl (hay dùng với vang) Chúc may mắn / chúc an lành Nhìn vào mắt từng người khi chạm ly
Bắc Âu Skål Chúc (nâng chén) Nhìn người đối diện, nâng ly, uống, rồi nhìn lại trước khi đặt ly
Hungary Egészségedre Chúc sức khoẻ bạn Vang ngọt Tokaji thường để cuối bữa
Georgia Gaumarjos Chiến thắng (chúc may mắn) Tiệc supra có người dẫn lời chúc (tamada), chúc theo lượt, uống theo lượt chúc
Nhật Bản Kanpai Cạn chén Không tự rót cho mình, rót cho người bên cạnh và để họ rót lại
Hàn Quốc Geonbae Cạn chén Nhận và rót bằng hai tay với người lớn tuổi; quay mặt sang bên khi uống
Trung Quốc Ganbei Cạn chén Khi chạm ly với người lớn, giữ miệng ly mình thấp hơn ly họ

“Cạn chén” ở Nhật, Hàn, Trung là câu chúc, không có nghĩa phải uống cạn ly vang. Trong tiệc có vang, nhấp một ngụm sau câu chúc là đủ lễ.

Georgia và những nền văn hoá vang lâu đời

Nếu phải chọn một nơi mà rượu vang gắn chặt với nghi lễ, đó là Georgia. Cách làm vang trong chum đất nung lớn chôn dưới đất, gọi là qvevri, được UNESCO ghi vào danh sách Di sản văn hoá phi vật thể năm 2013. Bàn tiệc truyền thống supra có một người dẫn lời chúc gọi là tamada, đi theo thứ tự: chúc khách, chúc gia đình, chúc người đã khuất, chúc quê hương. Mỗi lời chúc là một lần nâng ly, nên tiệc kéo dài nhiều giờ và người ta uống chậm theo nhịp chúc.

Ở châu Âu, nhiều vùng vang có lễ hội mùa thu hoạch, lễ ra mắt vang mới, và những hội nghề lâu đời giữ nghi thức riêng. Nhưng thói quen gần gũi nhất vẫn là bữa tối gia đình có một chai vang trên bàn, ai muốn thì rót.

Tiếp khách nước ngoài bằng vang ở Việt Nam

Khi mình là chủ tiệc, vài việc giúp bàn tiệc thoải mái: chọn một chai vang sủi để nâng ly đầu tiên, như Freixenet Carta Nevada Stripe 500.000đ cho tiệc đông người hay Champagne Moet & Chandon Brut 1.550.000đ cho dịp trang trọng; nói một lời chúc ngắn lúc mở đầu rồi để mọi người uống theo ý; châm vang khi ly khách gần cạn, dừng khi khách từ chối. Có khách Đức, Áo thì một chai Riesling như Leitz Eins Zwei Dry Rheingau Riesling 774.000đ là câu chuyện mở đầu dễ; khách Hungary thì ly Tokaji nhỏ cuối bữa như St Stephan’s Crown Tokaji Szamorodni 3 Puttonyos 429.000đ.

Lời chúc tiếng Việt trong tiệc cưới, tiệc công ty, ngày Tết và cách mời rượu người lớn đã có bài riêng: lời chúc và cách mời rượu trong tiệc. Ly cho bàn tiệc có ở mục ly rượu vang và champagne.

Freixenet Carta Nevada Stripe
Freixenet Carta Nevada Stripe
Champagne Moet & Chandon Brut
Champagne Moet & Chandon Brut
Leitz Eins Zwei Dry Rheingau Riesling
Leitz Eins Zwei Dry Rheingau Riesling

Những điều nên tránh

Đừng ép khách “trăm phần trăm” với ly vang, đừng rót đầy ly, đừng cụng mạnh vào miệng ly pha lê. Đừng uống trước khi chủ tiệc nâng ly ở những bàn trang trọng. Đừng chê chai vang chủ nhà mang ra; muốn góp ý thì hỏi về vùng, về giống nho, câu chuyện tự khắc vui hơn. Và văn hoá vang ở đâu cũng giống nhau ở một điểm: đã uống thì không cầm lái. Ở Việt Nam, Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 2019 cấm điều khiển phương tiện giao thông khi có nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở.

Cần chọn vang cho buổi tiếp khách theo quốc tịch, ngân sách và món ăn, nhắn Zalo 038.737.6666 hoặc ghé 38 Trần Cung, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội.

Câu hỏi thường gặp

Văn hoá rượu vang là gì?

Là những thói quen gắn với việc uống vang: vang đi cùng bữa ăn, rót ít và uống chậm, nâng ly chúc lúc đầu bữa, người rót chăm ly cho người khác, không ép cạn ly.

Cụng ly rượu vang thế nào cho đúng?

Chạm nhẹ bầu ly vào bầu ly, không chạm miệng ly; nhìn vào mắt người kia khi chạm. Bàn đông người thì chỉ cần nâng ly và gật đầu.

Người Pháp chúc rượu nói gì?

Santé hoặc À votre santé, nghĩa là chúc sức khoẻ. Người Ý nói Salute hoặc Cin cin, người Tây Ban Nha nói Salud.

Uống rượu vang có phải cạn ly không?

Không. Uống vang là nhấp từng ngụm theo bữa ăn. Kể cả khi người Nhật nói Kanpai hay người Trung Quốc nói Ganbei, nhấp một ngụm là đủ lễ.

Không uống rượu thì nâng ly thế nào?

Nâng ly nước lọc hoặc nước trái cây cùng mọi người. Ở bàn tiệc quốc tế đó là việc bình thường, không ai bắt đổi.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Zalo