Hotline: 038.737.6666 · Showroom Số 38 đường Trần Cung, P. Nghĩa Đô, Q. Cầu Giấy, Hà Nội

Cẩm nang chọn rượu

Second wine là gì? Vang nhãn phụ của các château Bordeaux

Rượu vang Pavillon Rouge du Chateau Margaux – Bordeaux, Pháp, 750ml

Second wine (tiếng Pháp second vin) là chai thứ hai của một château: rượu làm từ cùng điền trang, cùng đội làm vang, nhưng gồm những thửa vườn, gốc nho trẻ hoặc thùng rượu không được chọn vào chai chính (grand vin). Giá thường thấp hơn nhiều, rượu dễ uống sớm hơn, và không mang hạng xếp của chai chính. Ví dụ quen thuộc là Pavillon Rouge của Château Margaux hay Le Petit Mouton của Mouton Rothschild.

Mục lục
  1. Second wine làm từ đâu ra
  2. Bốn chai nhãn phụ trên kệ, château nói gì về chúng
  3. Rượu thứ ba: khi château chia tới bốn tầng
  4. Second wine có được tính hạng 1855 không
  5. Mua second wine thế nào cho đáng
  6. Câu hỏi thường gặp
  7. Second wine có phải rượu kém chất lượng không?
  8. Pavillon Rouge có phải chai chính của Château Margaux không?
  9. Rượu thứ ba (third wine) là gì?
  10. Second wine có được ghi Grand Cru Classé không?
  11. Chỉ Bordeaux mới có second wine?

Ở Việt Nam hay gọi là “vang nhãn phụ”, và đây là cách nhiều người bắt đầu uống vang Bordeaux hạng cao mà không phải trả giá chai chính. Bài này mình chỉ nói về các chai mà chính château gọi là rượu thứ hai trên trang web của họ, kèm những gì họ công bố về cách làm, để bạn biết mình đang mua thứ gì.

Second wine làm từ đâu ra

Một château lớn không đổ hết nho vào một bồn. Mỗi thửa vườn, mỗi giống nho, có khi từng nhóm gốc được lên men riêng. Đến lúc phối, nhà làm nếm từng lô, chọn những lô tốt nhất cho chai chính. Phần còn lại vẫn là rượu tốt của cùng mảnh đất, chỉ chưa đạt chuẩn khắt khe nhất của năm đó, và thành second wine. Có nơi còn tách sớm hơn, ngay từ ngoài vườn: thửa kém hơn hoặc gốc nho trẻ đi thẳng vào chai thứ hai, ủ ít thùng mới hơn.

Tập quán này có từ lâu, nhưng theo Wikipedia, second wine chỉ thật sự phổ biến từ thập niên 1980, khi người mua nhận ra đây là cách rẻ hơn để uống rượu của các điền trang hàng đầu. Cũng từ thập niên đó, cạnh tranh tăng khiến các château chọn lô cho chai chính chặt hơn.

Bốn chai nhãn phụ trên kệ, château nói gì về chúng

Bảng dưới là bốn chai mình xác nhận được trên chính trang của château, kèm chai chính để so. Cột “château công bố” chỉ ghi điều có trên trang của họ.

Second wine Chai chính Hạng 1855 của chai chính Château công bố
Pavillon Rouge du Chateau Margaux 18.250.000đ Chateau Margaux 49.610.000đ Hạng nhất (Margaux) Rượu thứ hai lâu đời nhất Médoc, làm từ thế kỷ 17, mang tên Pavillon Rouge từ niên vụ 1906; khoảng 75–80% Cabernet Sauvignon; ủ khoảng 20 tháng, gần 60% thùng sồi Pháp mới; trung bình khoảng 100.000 chai/năm
Le Petit Mouton de Rothschild 18.690.000đ Chateau Mouton Rothschild Hạng nhất từ 1973 (Pauillac) “Rượu thứ hai” từ gốc nho trẻ được chọn trong vườn hạng nhất; hái giỏ nhỏ, lên men trong bồn gỗ sồi, ủ thùng sồi như chai chính; niên vụ đầu 1993, tên hiện tại từ 1994
Pagodes de Cos 3.255.000đ Chateau Cos d’Estournel 10.330.000đ Hạng nhì (Saint-Estèphe) Gọi là “grand vin thứ hai” của Cos; gốc nho trung bình 40 năm tuổi, trồng trên các thửa dành riêng
Alter Ego de Palmer 6.360.000đ Chateau Palmer 15.000.000đ Hạng ba (Margaux) “Một bản thể khác” của Palmer: hai cách thể hiện riêng của cùng một mảnh đất, nhãn đặt như hai hình soi gương

Đọc kỹ bảng sẽ thấy mỗi nhà làm theo một triết lý. Château Margaux nói thẳng Pavillon Rouge lấy từ các thửa tiêu biểu nhất, gốc nho phần lớn cùng tuổi với chai chính, chỉ là bản dễ tiếp cận hơn. Mouton thì dùng gốc nho trẻ. Cos d’Estournel và Palmer thậm chí tránh chữ “second”, gọi chai của mình là “grand vin khác” hay “bản thể khác”, vì họ trồng và chọn riêng chứ không chỉ lấy phần thừa.

Chi tiết nhỏ mình thích ở Le Petit Mouton: niên vụ đầu 1993 còn mang tên “Le Second Vin de Mouton Rothschild”. Từ 1994 mới đổi thành Le Petit Mouton, theo tên ngôi nhà của Nam tước Philippine trong điền trang. Nhãn lấy từ một bức vẽ năm 1927 của hoạ sĩ áp phích Jean Carlu, người từng vẽ nhãn Mouton 1924.

Rượu vang Pavillon Rouge du Chateau Margaux
Rượu vang Pavillon Rouge du Chateau Margaux
Chateau Margaux Grand Cru Classe 1855
Chateau Margaux Grand Cru Classe 1855
Rượu vang Le Petit Mouton de Rothschild
Rượu vang Le Petit Mouton de Rothschild

Rượu thứ ba: khi château chia tới bốn tầng

Một số nhà còn có rượu thứ ba. Château Margaux kể trên trang của họ: lâu nay phần rượu sau Pavillon Rouge được bán xá. Từ niên vụ 2009, phần này được ủ thùng cẩn thận như Pavillon Rouge rồi đóng chai, thành Vang Margaux du Chateau Margaux 10.420.000đ. Lô không được chọn nữa thì gom thành rượu thứ tư, chỉ bán xá.

Theo château, Margaux du Château Margaux ủ khoảng 18 tháng, khoảng 25% thùng sồi mới, trung bình khoảng 60.000 chai mỗi năm, và chỉ bán qua một số nhà hàng, cửa hàng rượu chọn lọc. Ví dụ niên vụ 2019 phối 60% Cabernet Sauvignon, 38% Merlot, 1% Cabernet Franc, 1% Petit Verdot, được cho ra bán từ mùa xuân 2025.

Vậy là chỉ riêng một điền trang đã có bốn tầng chọn lọc. Với người mua, điều đáng giữ là: chai càng xuống tầng thì càng sớm uống được, nhưng cũng ít khả năng để lâu hơn. Château Margaux nói Pavillon Rouge có thể để 30–40 năm tuỳ niên vụ, còn rượu thứ ba được làm để thưởng thức sớm hơn.

Second wine có được tính hạng 1855 không

Không. Bảng 1855 xếp hạng château, và hạng đó chỉ đi theo chai chính. Pavillon Rouge, Le Petit Mouton hay Pagodes de Cos không phải “Premier Grand Cru Classé” hay “Deuxième Cru”, dù dùng chung tên gọi Margaux, Pauillac, Saint-Estèphe với chai chính. Bảng 1855 có những ai, xếp theo tiêu chí gì, có ở bài phân hạng Bordeaux 1855.

Vì thế khi đọc nhãn, đừng thấy chữ château lớn là nghĩ đó là chai chính. Theo Wikipedia, rượu thứ hai thường bỏ chữ “château” và đặt tên riêng, có khi lấy một phần tên điền trang. Chữ “Grand Vin” in trên nhãn cũng chỉ là cách nhà làm gọi chai chính của họ, không phải một bậc xếp hạng.

Mua second wine thế nào cho đáng

Theo kinh nghiệm bán hàng, second wine hợp nhất với hai nhóm khách. Nhóm thứ nhất muốn biết “phong cách” của một château lớn mà không bỏ ra số tiền của chai chính. Nhóm thứ hai cần một chai Bordeaux hạng cao để mở trong vài năm tới, không đợi hai chục năm. Ngược lại, nếu bạn mua để cất lâu hoặc để biếu người sưu tầm, chai chính vẫn là thứ người ta tìm.

Đừng so second wine giữa các château chỉ bằng giá. Chai thứ hai của một nhà hạng nhất có thể đắt hơn chai chính của một nhà hạng thấp hơn, và niên vụ ảnh hưởng tới giá rất nhiều. Hãy so theo cùng niên vụ, cùng vùng. Muốn hiểu vì sao Margaux, Pauillac, Saint-Estèphe đều nằm bên tả ngạn và khác Saint-Émilion, Pomerol thế nào, xem bài tả ngạn và hữu ngạn Bordeaux.

Tóm lại, second wine là rượu thật của château, cùng đất, cùng người làm, khác ở khâu chọn lô và mục tiêu uống sớm. Cần so niên vụ cụ thể của từng chai trên kệ, nhắn Zalo 038.737.6666 hoặc ghé 38 Trần Cung, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội.

Câu hỏi thường gặp

Second wine có phải rượu kém chất lượng không?

Không. Second wine làm từ cùng điền trang, cùng đội làm vang với chai chính, chỉ gồm những lô hoặc thửa vườn không được chọn vào chai chính năm đó. Rượu thường mềm hơn, uống sớm được hơn, và giá thấp hơn.

Pavillon Rouge có phải chai chính của Château Margaux không?

Không. Pavillon Rouge du Château Margaux là rượu thứ hai của Château Margaux. Château cho biết đây là rượu thứ hai lâu đời nhất vùng Médoc, mang tên Pavillon Rouge từ niên vụ 1906.

Rượu thứ ba (third wine) là gì?

Là tầng tiếp theo sau second wine, gồm phần rượu không được chọn vào cả hai chai đầu. Ví dụ Margaux du Château Margaux được đóng chai từ niên vụ 2009, trước đó phần rượu này chỉ bán xá.

Second wine có được ghi Grand Cru Classé không?

Không. Hạng 1855 chỉ thuộc về chai chính của château. Second wine được dùng chung tên gọi vùng như Margaux hay Pauillac nhưng không mang hạng xếp.

Chỉ Bordeaux mới có second wine?

Không. Bordeaux là nơi tập quán này phổ biến nhất, nhưng nhiều điền trang ở Napa, Tuscany hay Tây Ban Nha cũng làm rượu thứ hai theo cách tương tự.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Zalo