Hotline: 038.737.6666 · Showroom Số 38 đường Trần Cung, P. Nghĩa Đô, Q. Cầu Giấy, Hà Nội

Cẩm nang chọn rượu

Lambrusco là gì? Secco, amabile và các tên gọi trên nhãn

Giacobazzi 1 Elegante Lambrusco Secco

Lambrusco là vang sủi nhẹ của vùng Emilia quanh Modena và Reggio Emilia, miền bắc nước Ý, làm từ một họ giống nho cùng tên Lambrusco. Phần lớn là vang đỏ hoặc hồng, bọt lăn tăn (frizzante), có bản khô (secco) và bản ngọt nhẹ (amabile) hay ngọt (dolce). Lambrusco nên uống lạnh và khi còn trẻ.

Mục lục
  1. Lambrusco là cả một họ giống nho
  2. Các tên gọi Lambrusco hay gặp trên nhãn
  3. Secco, amabile, dolce: ngọt bao nhiêu
  4. Frizzante hay spumante: khác ở áp suất
  5. Lambrusco từng là vang nhập bán chạy nhất nước Mỹ
  6. Chọn chai và uống Lambrusco thế nào
  7. Câu hỏi thường gặp
  8. Vang Lambrusco là gì?
  9. Lambrusco amabile là gì?
  10. Lambrusco secco có ngọt không?
  11. Lambrusco có phải champagne không?
  12. Lambrusco bao nhiêu độ?

Trong nhóm rượu vang sủi, Lambrusco là thứ rất khác Champagne hay Prosecco: đỏ, có chút chát, bọt nhẹ, nhiều chai giá mềm. Khách hay hỏi mình hai câu: chữ amabile hay secco trên nhãn nghĩa là ngọt bao nhiêu, và Sorbara, Grasparossa là tên gì. Bài này trả lời cả hai bằng luật tên gọi và quy định chung của châu Âu.

Lambrusco là cả một họ giống nho

Lambrusco không phải một giống mà là một họ. Cuối thế kỷ 20, các nhà nghiên cứu giống nho đã đếm được hơn 60 giống mang tên Lambrusco. Hay gặp nhất là Salamino (trồng nhiều nhất), Sorbara, Grasparossa, Maestri, Marani và Montericco. Hồ sơ tên gọi Lambrusco di Sorbara gửi châu Âu ghi tên “vitis labrusca” đã có trong sách của Cato, Varro, Pliny thời La Mã, và nhắc tới thứ vang sủi bọt mà các tác giả này mô tả. Theo hồ sơ đó, Lambrusco được coi là một trong những giống gần với nho dại nhất, vì được thuần hóa ngay từ nho dại vùng Modena.

Mỗi giống cho một kiểu vang. Sorbara cho vang màu nhạt nhất trong các Lambrusco của Modena, mùi hoa và quả tươi, nên được gọi là “Lambrusco của hoa violet”. Giống này có hoa cái, phấn hoa bất thụ, nên vườn Sorbara phải trồng xen Salamino để thụ phấn. Grasparossa thì ngược lại: màu tím đậm, đầy đặn và chát nhất trong họ Lambrusco.

Các tên gọi Lambrusco hay gặp trên nhãn

Tên trên nhãn Vùng Giống chính theo luật Kiểu vang
Lambrusco di Sorbara DOC (1970) Phía bắc Modena Sorbara tối thiểu 60%, còn lại chủ yếu Salamino Màu nhạt, chua sắc, mùi hoa
Lambrusco Grasparossa di Castelvetro DOC Đồi phía nam Modena Grasparossa tối thiểu 85% Màu đậm, chát nhất
Lambrusco Salamino di Santa Croce DOC (1970) Quanh Carpi, Modena Salamino Màu ruby, chua tươi
Reggiano Lambrusco DOC Tỉnh Reggio Emilia Nhiều giống Lambrusco pha Đỏ, hồng bọt nhẹ; độ ngọt theo nhãn
Lambrusco Mantovano DOC (1987) Tỉnh Mantova, vùng Lombardia Nhiều giống Lambrusco pha Khô hoặc amabile
Lambrusco dell’Emilia IGT Toàn vùng Emilia Luật nới hơn DOC Phần lớn chai xuất khẩu giá mềm

Ngoài ra còn các tên Modena Lambrusco, Colli di Parma Lambrusco, Colli di Scandiano e Canossa Lambrusco. Luật Sorbara đặt độ cồn tối thiểu 10,5% cho bản frizzante và 11% cho bản spumante, thấp hơn nhiều vang đỏ thường.

Secco, amabile, dolce: ngọt bao nhiêu

Lambrusco frizzante ghi độ ngọt theo thang chung của châu Âu cho vang không thuộc nhóm vang sủi đầy đủ. Thang này tính theo gam đường sót trong một lít:

Chữ trên nhãn Đường sót
Secco (khô) Tới 4 g/l; tới 9 g/l nếu rượu đủ chua để cân
Abboccato / semisecco (hơi ngọt) Tới 12 g/l; tới 18 g/l nếu đủ chua
Amabile (ngọt vừa) Tới 45 g/l
Dolce (ngọt) Trên 45 g/l

Như vậy amabile là cả một khoảng rộng, từ hơi ngọt tới khá ngọt, tùy nhà làm. Bản Lambrusco spumante thì dùng thang của vang sủi như Brut, Extra Dry, Dry; ví dụ nhà Cleto Chiarli có chai Lambrusco di Modena spumante bản Dry. Vì sao bản ngọt thường nhẹ cồn hơn: người làm dừng lên men sớm để giữ lại đường, phần đường đó không thành cồn. Bảng chữ khô, ngọt đầy đủ cho mọi loại vang xem ở bài dry trong rượu vang là gì.

Cùng nhà Giacobazzi, bản khô là Giacobazzi 1 Elegante Lambrusco Secco (495.000đ) và bản ngọt vừa là Giacobazzi 2 Fruttato Lambrusco Amabile (495.000đ). Pra Di Bosso Lambrusco Reggiano Amabile Vino Frizzante (480.000đ) thì đọc tên là biết đủ: Reggiano DOC, ngọt vừa, bọt nhẹ.

Giacobazzi 1 Elegante Lambrusco Secco
Giacobazzi 1 Elegante Lambrusco Secco
Giacobazzi 2 Fruttato Lambrusco Amabile
Giacobazzi 2 Fruttato Lambrusco Amabile
Pra Di Bosso Lambrusco Reggiano Amabile Vino Frizzante
Pra Di Bosso Lambrusco Reggiano Amabile Vino Frizzante

Frizzante hay spumante: khác ở áp suất

Theo định nghĩa châu Âu, vang bọt nhẹ (frizzante) có áp suất khí trong chai khoảng 1 tới 2,5 bar; vang sủi (spumante) từ 3 bar trở lên. Phần lớn Lambrusco là frizzante, bọt lăn tăn tan nhanh.

Lambrusco ngày nay chủ yếu lên men lần hai trong bồn thép kín chịu áp (cách Martinotti hay Charmat), giữ được mùi quả tươi. Nhà Cleto Chiarli, mở năm 1860 ở Modena và tự nhận là hãng vang lâu đời nhất Emilia-Romagna, ghi họ là nơi đầu tiên trong vùng đưa bồn chịu áp vào dùng, năm 1952. Trước đó Lambrusco lên men lần hai ngay trong chai và không lọc cặn. Ngày nay vẫn có Lambrusco lên men lần hai trong chai, cặn men được dồn về cổ chai rồi làm đông lạnh cổ chai để lấy ra. So sánh hai cách làm vang sủi xem ở bài phương pháp Charmat và truyền thống.

Lambrusco từng là vang nhập bán chạy nhất nước Mỹ

Năm 1950, chín hợp tác xã rượu vang ở tỉnh Reggio Emilia góp lại thành Cantine Riunite. Năm 1969, Lambrusco Riunite bắt đầu vào Mỹ, và loại người Mỹ chuộng là bản amabile. Theo Wikipedia, thập niên 1970 và 1980 Lambrusco ngọt là vang nhập khẩu bán chạy nhất nước Mỹ, riêng năm 1985 xuất khẩu hơn 13 triệu thùng. Cũng vì thế mà nhiều người vẫn nghĩ Lambrusco nào cũng ngọt, trong khi ở Modena người ta uống nhiều bản secco.

Chọn chai và uống Lambrusco thế nào

Nếu thích vang đỏ đậm có chút chát, chọn Grasparossa: Cavicchioli Lambrusco Grasparossa (490.000đ), hoặc Cleto Chiarli Lambrusco Centenario (770.000đ), theo trang hãng là Lambrusco Grasparossa di Castelvetro DOC bản amabile. Muốn nhẹ, tươi hơn thì có Vang nổ Il Mio Chiarli Lambrusco Rosato dell’Emilia (588.000đ) màu hồng. Ít người biết Lambrusco còn có bản trắng, làm bằng cách ép nho đỏ bỏ vỏ sớm: Rượu vang nổ Caravaggio Lambrusco Emilia Amabile Bianco (358.000đ) là một chai như vậy.

Lambrusco nên ướp lạnh như vang trắng. Ở Emilia người ta uống với gnocco fritto (bánh bột chiên) và thịt nguội. Với mâm cơm Việt, bản secco hợp nem rán, chả, thịt nướng, đồ chiên; bản amabile hợp món hơi cay, gỏi và trái cây tráng miệng. Độ cồn thấp nên dễ uống, nhưng vẫn là rượu: uống chậm, mỗi người vài ly là vừa.

Tóm lại, đọc nhãn Lambrusco chỉ cần ba chữ: tên giống hoặc vùng (Sorbara nhạt và chua, Grasparossa đậm và chát), độ ngọt (secco, amabile, dolce) và frizzante hay spumante. Muốn xem thêm vang sủi cùng nước, ghé mục vang sủi Ý. Cần chọn chai cho bữa tiệc, nhắn Zalo 038.737.6666 hoặc ghé Vua Cồn ở 38 Trần Cung, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội.

Câu hỏi thường gặp

Vang Lambrusco là gì?

Là vang sủi nhẹ của vùng Emilia (quanh Modena, Reggio Emilia) và một phần Lombardia, làm từ họ giống nho Lambrusco. Phần lớn là vang đỏ hoặc hồng, bọt nhẹ, có bản khô và bản ngọt.

Lambrusco amabile là gì?

Là Lambrusco ngọt vừa. Theo quy định chung của châu Âu, amabile có đường sót trên mức hơi ngọt (12–18 g/l) và tối đa 45 g/l, nên độ ngọt dao động khá rộng tùy nhà làm.

Lambrusco secco có ngọt không?

Không. Secco là bản khô, đường sót tối đa 4 g/l, hoặc tới 9 g/l nếu rượu đủ chua. Uống thấy quả tươi, chua và hơi chát chứ không ngọt.

Lambrusco có phải champagne không?

Không. Champagne là vang sủi của vùng Champagne, Pháp, lên men lần hai trong chai và áp suất cao. Lambrusco là vang Ý, phần lớn bọt nhẹ (frizzante, khoảng 1–2,5 bar), thường lên men lần hai trong bồn chịu áp.

Lambrusco bao nhiêu độ?

Luật Lambrusco di Sorbara đặt mức tối thiểu 10,5% cồn cho bản frizzante và 11% cho bản spumante. Độ cồn cụ thể ghi trên nhãn từng chai; bản ngọt thường nhẹ cồn hơn bản khô.

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Zalo